Gelişim Psikolojisi

Bağlanma Türleri

İlgini Çekebilir
Bağlanma Türleri

Bağlanma Psikososyal gelişim için oldukça önemli bir kavramdır. Bağlanma türü kişinin ilerideki hayatını da oldukça önemli bir şekilde etkilemektedir. Bowlby’nin ve Bartholomew’ın geliştirdiği çocuk ve yetişkin bağlanma türleri ve stilleri aşağıda verilmiştir. Ayrıca yazının devamına Bem’in geliştirdiği cinsiyet rolleri de bulunmaktadır.

Bağlanma Türleri

Bağlanma türleri 8 bağlanma türünden oluşur. Bağlanma türleri aşağıda verilmiştir. Ayrıca yetişkin bağlanma stilleri ve cinsiyet rollerini de aşağıda bulabilirsiniz.

Güvenli Bağlanma 

Çocuğun temel ihtiyaçları düzenli ve tutarlı bir şekilde kaşılanmış ve olumlu bir ilişki kurulmuştur. Çocuk sevgi duygusunu hissetmiş ve ne zaman bir ihtiyacı olsa bu ihtiyacı karşılanmıştır. Çocuk çevresine güven duymaya başlamıştır. Annesi yanından ayrıldığında aşırı tepkilerde bulunmaz ve annesinin ihtiyacı olduğunda yardımına koşacağının farkındadır.

Güvensiz-Çelişkili Bağlanma

Çocuğun ihtiyaçları tutarlı ve düzenli bir şekilde karşılanmamış ve çocukta güvensizlik duygusu oluşmuştur. Çocuğun ihtiyacı anında karşılanmadığı için çocuk annesinin yanından ayrılmak istemez. Annesi yanından ayrılınca ağlar ancak annesi yanına geldiğinde ise öfke tepkileri gösterir. 

İlgini Çekebilir

Güvensiz Kaçınan Bağlanma

Yeterince ilgilenilmeyen ve ihmal edilen çocuklarda görülen bir bağlanma türüdür. Bu çocuklar annelerinin ayrılığını umursamazlar ve oldukça bağımsız görünürler. Yabancılara tepki vermezler ve umursamaz davranırlar.

Ayrılık Kaygısı

Çocukların bağlandıkları ebeveynlerinden ayrıldıklarında yaşadıkları kaygıya denmektedir. Bu kaygı kendini ağlama, huzursuzluk ve gerginlik gibi tepkilerle gösterebilir. 

Yetişkin Bağlanma Stilleri

Bartholomew ve arkadaşları ortaya 4 tip yetişkin bağlanma stili atmışlardır. 

Güvenli Bağlanma

Güvenli bağlanan yetişkinler kendilerini değerli algılarlar ve diğerlerini de ulaşılabilir ve duyarlı bir şekilde görürler. Benlik saygıları yüksek, yakınlık kurmaktan kaçınmazlar ve otonomiye yani özerkliğe sahiptirler. 

İlgini Çekebilir

Kendilerini olumlu algılarken diğerlerini de olumlu algılarlar.

Kayıtsız Bağlanma

Kayıtsız bağlanan yetişkinler kendilerini olumlu ve değerli algılarken diğerlerini karşı negatif tutumlara sahiptirler. Bireyler hayal kırıklığı ve reddedilme korkusuyla diğerleriyle yakın ilişki kurmaktan çekinirler. 

Kendilerini olumlu algılarken diğerlerini olumsuz algılarlar.

Saplantılı Bağlanma

Saplantılı bağlanan yetişkinler için  diğerlerinin onayı ve kabulü çok önemlidir. İlişkilerle aşırı meşgul olurlar. Dİğerleriyle ilişki kurmak isterler ancak aşırı yapışkan olduklarından diğerlerini kendilerinden uzaklaştırabilmektedirler. 

Kendilerini olumsuz algılarken diğerlerini olumlu algılarlar. 

Korkulu Bağlanma

Korkulu bağlanan yetişkinler kendilerinin sevmeye değer olmadıklarını ve başkalarının da reddedici olduğunu düşünür. Bu kişilere göre başkaları kendilerini istememekte, başkaları da kendilerini istememektedir. Bu nedenle yakın ilişki kurmaktan kaçınırlar.

Kendilerini olumsuz algılarken diğerlerini de olumsuz algılarlar. 

Cinsiyet Rolleri (Bem)

Cinsiyet rolü kavramı kişinin kadın ve erkek olarak belirlenmiş rolleri, sorumllulukları, davranış biçimleri ve kişilik özellikleri olarak tanımlanabilir. Toplumda kadın ve erkeğe dair kalıplaşmış yargılar, davranış örüntüleri, beklenti ve algılar bulunmaktadır. Bem bunları 3’e ayırmıştır. 

Toplumsal (Geleneksel) Cinsiyet Rolü

Toplum içinde geleneksel ve yaygın olan, erkeksi veya kadınsı olarak tanımlanan cinsiyet rolleridir. Toplumun erkeksi veya kadınsı role uygun davranış, tutum vb. özellikler göstermektir.

Androjen Cinsiyet Rolü

Birey bu cinsiyet rolünde hem erkeksi hem de kadınsı özellikler gösterir. Bu özelliklerin her biri bir arada ve farklı orandadır. Yaşam doyumu ve kalitesi yüksektir.

Belirsiz Cinsiyet Rolü

Kadınsı ve erkeksi özelliklerin her biri az miktarda bulunur. Bu nedenle bu cinsiyet rolü oldukça farklılaşabilmektedir. Yaşam ve doyum kalitesi düşüktür ve sorunlar fazladır.

Bağlanma Türleri konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramı için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı