PDR

Bireysel Psikoloji Teknikleri

İlgini Çekebilir
Bireysel Psikoloji Teknikleri

Alfred Adler’in ortaya attığı Bireysel Psikoloji oldukça geniş bir kuramdır. Aşağıda Bireysel Psikoloji tekniklerini açıklamaları ve örnekleriyle beraber bulabilirsiniz.

Temel Bireysel Psikoloji Teknikleri

Cesaretlendirme

Danışanın kendi güçlü yönlerini bulmasına ve seçimleri doğrultusunda dünyayı etkileme gücünün farkına varmasına yardımcı olur. Cesaretlendirme, övgüyle aynı değildir; ideal olarak, cesaretlendirme danışan istenilen bir değişim veya davranışa teşebbüs etmeden önce gerçekleştirilir.

Örnek:

Danışan: Arkadaşımla barışmak için ilk adımı atmaya karar verdim bunun bir zayıflık olduğunu düşünmüyorum artık.

İlgini Çekebilir

Danışman: Bu iyi bir düşünce böyle devam et, senin adına sevindim.

Yorumlama

Danışman, danışanın yaşamstili ve buna ilişkin hedefleriyle ilgili bir hipotez oluşturmak için topladığı tüm bilgileri kullanır ve sonra da dikkatlice ve geçici bir ifade ile içgörülerini ona söyler. Yapılan yorumlamanın gerçekçi ve terapötik amaca uygun olması önemlidir.

Örnek: Danışan cesaret ve sosyal ilgiden yoksundur ve bu durumu kolay kolay kabul etmemektedir. Psikolojik danışman, danışana başkaları üzerinde güçlü olmaya çalışmasının sebebinin, gizli tutmaya çalıştığı aşağılık kompleksi olduğunu anlatırken çok dikkatli davranmıştır. Psikolojik danışman, danışana başkaları onu incitmeden önce danışanın başkalarını incittiği bir yaşam stilinin olduğunu nazikçe anlatmıştır. Danışan, başkaları kötü bundan dolayı yaptıklarımı hak ediyorlar tarzı bir düşünceye sahip olduğunun farkına varmıştır.

Paradoksal Niyet

Bu teknikte danışan semptomlarını daha da geliştirmek için cesaretlendirilir. Danışan böylece semptomlarının ve bunun sonuçlarının farkına varacak ve yaşadığı paradoks artık saçma gelmeye başlayacak ve danışan semptomlarından vazgeçecektir.

İlgini Çekebilir

Örnek: Sürekli ellerini yıkayan bir danışana daha çok ellerini yıkaması istemek.

Doğal ve Mantıklı Sonuçlar

Doğal sonuçlar demek, kısaca olayların olmasına izin vermek anlamına gelir; yani yaşam bazı sonuçları ortaya koyacaktır. Mantıklı sonuçlar ise, başka biri tarafından yapılan müdahalenin bir sonucudurlar. Bize yaşamdaki sosyal kuralları öğretirler.

Örnek: Danışmanın kirli giysilerini banyoda yere bıraktığı için genç kızlarıyla sorun yaşayan anne babanın, kızlarının giysilerini bıraktığı yerde kalmasının doğal sonucunu birlikte yaşamaları tavsiye etmesi ve en sevdiği giysilerinin kirli olduğu için giyememesi sonucunda giysilerini toplaması ve kirli sepetine atmayı çabucak öğrenmesi. Mantıklı sonuçta ise kızlarının giysilerini toplamasına karar veren aile onu bir süre değer verdiği eşyalarından yoksun bırakmaya karar verebilirlerdi.

Düğmeye Basma

 Bu teknikte bireyin kendi duygularının nasıl yaratıcısı olduğunu görmesi amaçlanmaktadır. Mutlu ve mutsuz durumları hayal ettirilir. Her iki durumda da duygularının nasıl değiştiğini görmesi sağlanır yani danışanın neye odaklanırsa o duyguyu yaşayacaklarını fark etmesi sağlanır.

Örnek:

Danışan: Derslerim çok ağır ve KPSS yaklaştı ne yapacağımı bilemiyorum çok mutsuzum.

Danışman: Öncelikle derslerin çok ağır olmasından dolayı çalışmanın azaldığını bu durumun etkisiyle KPSS den beklediğin sonucu alamadığını, sonra derslerinin ağır olmasına rağmen çok çalıştığın için KPSS den yüksek bir sonuç aldığını ve istediğin yere atanabileceğini hayal et.

Katran Bebekten Kaçınmak

Danışanın savunma amacıyla günlük yaşamda kullandığı bazı davranışlar danışan için çok önemlidir ve değiştirmekte çok zorlanır. Danışan bellek algısını sürdürebilmek için bir başkası olarak terapistin davranışlarını da kendini doğrulamak için kullanırlar. Terapist bu hataya düşmemeli ve katran bebeğe dokunmaktan kaçınmalıdır.

Örnek:

Danışan: Mağazaya yeni çalışanlar geldiğinde onlara yardım etmeyi denedim fakat beni umursamadılar. Dikkat ediyorum da sizde beni umursamıyordunuz ben problemlerim hakkında konuşurken. Ben problemlerim hakkında konuşurken beni gerçekten dinlemiyorsunuz

Danışman: Benim seni umursamadığımı düşünüyorsun fakat bu doğru değil. Ben işyerinde olan şeyler hakkında daha fazla şey duymak istiyorum.

İmge Yaratma

Bu teknikte danışanın hatalı hedeflerini örnekleyebilmek ve hedeflerini hatırlatmak için onun hayal gücünden yararlanılır. Birçok durumda verilen imgeler, danışanların kendine gülmesine olanak vererek esprili bir şekilde kullanılır.

Örnek:

Danışan: Kimseye hayır diyemiyorum ve bu beni çok yoruyor. Dışarıdan bakıldığı zaman hiçbir sorunum yokmuş gibi görünüyor ve insanlar benim ne hissettiğimi düşünmeden aynı şeyi yapmaya devam ediyorlar.

Danışman: Şeffaf bir buzdolabı poşeti düşünelim. Bir tane şeffaf poşetin içini kolayca görebilirken, iç içe bin tane poşet koyduğumuzda artan yoğunluk şeffaflığın kaybolmasına, ardını göremediğimiz opak bir yapının oluşmasına neden olur. Bunun gibi senin de içinde iç içe biriktirdiğin hayırlar var ve bu senin duygularını gizliyor.

Birisini Hoşnut Etme

Adler, danışanın her gün birini nasıl memnun edeceğini düşünmesini tavsiye ederek hatalı yaşamstili ile yüzleştirilmesini savunmuştur. Eğer danışan hemen bu yönergeye uyarsa, danışman onun ilgisini başkalarına yönlendirmede, dolayısıyla da sosyal ilgisini arttırmada başarılı olmuştur. Eğer danışan reddederse, semptomların altındaki gerçek amacın ne olduğu açığa çıkar.

Örnek:  Psikolojik danışman, danışana bir memnun etme görev vermeye karar verir. Bunun danışan için zor ve yeni olmasına rağmen, ondan önündeki birkaç gün içinde kıskandığı küçük kardeşi için hoş bir şeyler yapmasını ister. Danışan bunu nasıl yapabileceği ile ilgili olarak kafa yorar, sonunda kardeşini parka götürmek gibi küçük bir görevi teklif etmeye karar verir. Sonra da, bu görevi sürekli olarak yapmaya istekli olabileceğini söyleyerek psikolojik danışmanı şaşırtır.

Kendini Yakalama

 Danışanların, yıkıcı davranış ya da düşüncelerinin farkına varmasının sağlamasıdır. Başlangıçta, psikolojik danışman bu süreçte yardımcı olabilir ama giderek danışanlar bu sorumluluğu üstlenmesi gerekmektedir. Biraz pratik yaparak, istenmedik davranışı gerçekleştirmeye başlamadan önce bile kendini yakalamaya başlanabilir.

Örnek: Aleyna kendini aşağılayarak spor yapmaktan kaçınma eğilimi içerisindedir. Böylece başarısız olma korkusundan kaçınmaktadır. Kendini kötülemeye ve mükemmel değilim diyerek daha yönlendirmeye başlarken, kendini yakalayabilirse, başkalarıyla ilişkilerini ve fiziksel becerilerini de geliştirebilme imkânına sahip olur.

İmiş Gibi Yapma

Birçok danışan davranışları için özür dilerken ‘’keşke…’’ derler. Bu gibi durumlar için imiş gibi yapma tekniği kullanılır. ‘’Keşke’’ ile belirtilen durum her neyse, danışandan bunu doğruymuş gibi yapması istenir.

Bu teknik, danışmanın danışanın kendine bakışını değiştirmesine ve aynı zamanda daha önce keşfetmemiş olduğu davranışları öğrenmesine veya sergilemesine yardımcı olur.

Örnek: Uğur başlangıçta ‘’imiş gibi yapma’’tekniği için uygun bir aday değildir çünkü ‘’Keşke ben olsaydım, daha iyisini yapardım’’demektense davranışları için başkalarını suçlamaktadır. Ama Uğur zamanla psikolojik danışmanın yanında kendini daha rahat hissetmeye başlar ve ona güven duyar. İşte bu noktada, işte veya okulda olduğu gibi sosyal durumlarda kendini güvensiz hissettiğini söyleyebilmiştir. “Keşke insanların yanında iken kendime daha fazla güvenebilseydim, o zaman onları bu kadar rahatsız etmezdim’’ demiştir. Psikolojik danışman ondan gelecek hafta, ne olacağını görmek için rahatmış gibi davranmasını istemiştir. Uğur’un kendine olan güveninde daha çok farkındalık sağlamıştır bu durum.

Kaynaklar

Murdock, N. L. (2013). Psikolojik Danışma ve Psikoterapi Kuramları ( F. Akkoyun, Çev.). Ankara: Nobel.

Gerrig, R. J. ve Zimbardo, P. G. (2013). Psikolojiye Giriş Psikoloji ve Yaşam ( G. Sart, Çev.). Ankara: Nobel.

Gladding, S. T. (2013). Psikolojik Danışma (N. V. Acar, Çev.). Ankara: Nobel.

Hackey, H. ve Cormier S. (2008). Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri: Psikolojik Yardım Süreci El Kitabı (T. Ergene, S. S. Aydemir Çev.). Ankara: Mentis Yayıncılık. (Orijinal eser 2005 yılında basılmıştır.)

Bireysel Psikoloji Teknikleri konusu burada sona erdi.

Diğer kuramların tekniklerini görmek için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı