Gelişim Psikolojisi

Bruner’in Bilişsel Gelişim Kuramı

İlgini Çekebilir
Bruner’in Bilişsel Gelişim Kuramı

Bruner bilişsel gelişim kuramında gelişimin tüm yaşam boyunca devam ettiğini, Piaget’nin aksine ergenlikten sonra da devam ettiğini söylemiştir. Doğumdan ölüme dek süren bilişsel gelişim üç aşamadan oluşur. Bu aşamalar eylemsel, imgesel ve sembolik olmak üzere üç ana aşamadır. Gelişim bir sıra içerisinde aşamalı olarak meydana gelir. Örneğin çocuk konuşmak ve düşünmek için dili öğrenmeden dünyayı adlandıramaz. Diğer yetilerin de bazı özelliklere sahip olmak için gelişmesi gerekir. Bilişsel gelişim sürecinin en etkili ve en belirleyici öğesi dildir. Birey dili öğrenip diğerleriyle iletişim kurar, öğrenir, öğretir sorunlarını çözer vb. 

Bruner’in Bilişsel Gelişim İlkeleri

  • Bilişsel gelişim, aynı zamanda birçok seçenek ve sorunla baş etme becerisindeki artış olarak gözlemlenir.
  • Bilişsel gelişim Piaget’nin savunduğu gibi çevreyle açıklanamaz. Bilişsel gelişim bilgiyi işleme ve depolama özelliklerinin gelişimine bağlı olan, içsel süreçlerle açıklanan bir süreçtir.
  • Bilişsel gelişim bireyin kendisine ve başkalarına neler yaptığını veya neler yapabileceğini açıklama yetisine sahip olmasıdır. Bu yeti zamanla artan bir kapasiteye sahiptir.
  • Bilişsel gelişim, uyarıcılara verilen tepkilerin otomatikten giderek bağımsızlaşması ile de açıklanır. 
  • Öğrenciyi harekete geçiren güdüler; merak, başarı ve birlikte çalışmaktır. 
  • Öğretmen öğrencinin merak duygusunu arttırmalıdır.
  • Birey aktiftir, öğrenmenin sağlanması için bireyin keşfetmesi gerekir. 
  • Dil en önemli anahtardır. 

Bilişsel Gelişim Dönemleri

1. Eylemsel Dönem (0-3 Yaş)

Bilişsel gelişimin ilk aşamasıdır. Bruner çocukta henüz dil gelişmediği için çocuk, çevresini eylemlerle anlamaya çalışır demiştir. Çocuk bu dönemde nesnelerle doğrudan ilişki kurar. Kaşığı yere vurarak ses çıkardığını, bisiklete binerek gittiğini öğrenir. Çocuk yaparak, deneyerek ve keşfederek öğrenir. Bireyin zihinsel gelişimi bu dönemde eylemler aracılığıyla olur. Sözel yönergeler ve imgesel semboller bu dönemde çocuk için anlamsızdır. Çocuğunu yemek yemeyi öğreten bir yetişkin bunu söz veya imgeler aracılığıyla yapamaz. Doğrudan çocuğuna bunları öğretmesi gerekir.  Piaget’nin duyusal motor dönemine karşılık olarak gösterilebilir.

2. İmgesel Dönem (3-6 Yaş)

Bilişsel gelişimin ikinci aşamasıdır. Bu dönemde bilgi birinci dönemin aksine eylemlle değil, imgelerle taşınır. Görsel bellek gelişir ve çocuk bilgileri zihninde imgesel semboller olarak taşıyabilir. Çocuğun edindiği bu bilgiler dile değil algısal etkilere dayanır. Çocuklar dünyayı algıladıkları şekilde ele alırlar. Bu nedenle algılarının etkisindedirler. Bu dönemde çocuklar bir ağacın resmini görmeden de çizebilirler. Piaget’nin işlem öncesi dönemine karşılık olarak gösterilebilir.

3. Sembolik Dönem (6-18 Yaş)

Bilişsel gelişimin sonuncu aşamasıdır. Çocuk artık sembolleri etkili bir şekilde kullanabilecek düzeye gelmiştir. Kelimeleri, mantıksal, müziksel, matematiksel vb. sembolleri ve anlamlarını kavramış, zihninde depolamıştır. Sembollerle az şeyle çok şey ifade edilebilir. Bu dönemde daha önceki dönemlerde olduğu gibi eylemler ve imgelerle açıklanamayacak olay, durum ve nesneler açıklanabilecek seviyeye gelinir. Kısa cümlelerle anlam olarak zengin cümleler oluşturulabilir. Piaget’nin somut işlemler ve soyut işlemler dönemlerine karşılık olarak gösterilebilir.

İlgini Çekebilir

Bruner Bilişsel Gelişim Kuramı burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Piaget’nin Soyut İşlemler Dönemi için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı