Gelişim Psikolojisi

Dil Gelişimi Kavramları

İlgini Çekebilir
Dil Gelişimi Kavramları

Dil, diğerleriyle iletişim kurmamızı sağlayan, sosyalleşmemizi, ihtiyaçlarımızı karşılamamızı, isteklerimizi ifade etmemizi ve daha pek çok şeyi yapmamıza olanak veren yegane organımız ve becerimizdir. Dil gelişimi içinde bazı kavramlar vardır. Bu kavramlar dil gelişimi kavramları olarak adlandırılır.

Fonem

Dil kavramının en küçük birimini ifade eder. Bu birim ses birimidir. Birbirlerinin yerine anlam değişimi olmadan geçebilen ses, seslilik veya ses birimidir. Örneğin türkçede her bir harfe karşı bir fonem vardır. A, b, c gibi.

Morfem (Sıra)

Dildeki en küçük yapı birimidir. Hece bir morfemdir. Tek tek fonem olan “d”, “a” ve “l” fonemleri bir araya gelerek “dal” morfemini oluşturur.

Semantik (Anlam)

Semantik anlam birimidir. Kelimelerin sahip olduğu anlamları inceler. Bir kişinin kelimeleri anlamlarına göre düzgün olarak kullanıyorsa, semantik kurallarına uygun olarak davranıyor demektir.

İlgini Çekebilir

Sentaks (Söz Dizimi)

Sentaks gramer dizimi bilgisiyle ilgilidir. Kişinin konuşurken gramer yapısına uygun davranması onun sentaks kurallarına uygun davrandığını gösterir. 

Morgem (Tek Sözcük)

Tek sözcük evresi olarak bilinen bu evre çocuğun, tek bir kelime kullanarak bir şeyler anlatmasını içerir. Çocuk kendisi ses dizeleri oluşturur ve tek bir kelimeyle istediklerini söyler veya kendini ifade eder. Örneğin mama diyen bir çocuk karnının acıktığını anlatmaya çalışır.

Kavram Gelişimi

Dışarıdan alınan bir bilginin zihinde imgelere dönüştürmektir. Kelimelerin sembolik karşılıklarının olması ve benzer uyarıcılara dilsel karşılıklar vermektir.

Alıcı Dil 

Çocuğun çevredeki dili anlama, alma becerisidir.  Çocuklar dil aracılığıyla dinlerken birçok şey öğrenir ve bunları zihinlerine kaydederler. 

İlgini Çekebilir

İfade Edici Dil

Çocuğun kendini ifade etme becerisidir. Çocuk dil aracılığıyla kendini ifade etmeye çalışır.

Aşırı Kurallaştırma

Çocuğun dil ile ilgili öğrendiği bir kuralı her şeye uyarlamasıdır. Bu kural diğer kelimelerde yanlış kullanıma sebep olabilir. Örneğin meslekler için cı, ci ekini öğrenen, “simitçi”yi öğrenen bir çocuğun berber için de “berberci” demesi.

Batırma

Yalnızca öğrenilen dilin kullanılması, bunun dışındaki dillerin kullanılmaması.

Daraltma

Öğrenilen bir kavramın sadece özel durumlar için kullanılması. Örneğin “kalem” kelimesini öğrenen bir çocuğun sadece kendi kalemi için kalem kelimesini kullanması.

Genişletme

Öğrenilen bir kavramın genelleştirilerek tüm durumlar için kullanılmasıdır. Örneğin “doktor” mesleğini öğrenen bir çocuğun diğer tüm meslekler için de doktor demesi.

Eklektik Dil

Diyalog kurulurken orta yolu bulmak için kullanıllan dil yapısıdır. Örneğin yemek yiyelim ve dolaşalım diyen iki arkadaşına çocuğun önce yemek yiyelim sonra gezeriz demesi.

Tekrarlama

Çocuğun çevresinden öğrendiği kelimeleri oyun haline getirerek sürekli olarak tekrarlamasıdır. Tekrarlama bir taklittir ve çocuk bu durumdan oldukça haz duyar. 

Sözel Senktrizm

Birbiriyle bağdaştırmanın neredeyse imkansız olduğu iki kavramın birbiriyle bağdaştırılmasıdır. Örneğin güneşin neden sıcak olduğu sorulunca sarı olduğu için demesi.

Monolog

Çocuğun tek başınayken yanında biri varmış gibi sesli olarak konuşmasıdır. Dinlenip dinlenilmemesi önemli değildir. Bu nedenle yanında başka biri varken de bunu yapmaya devam eder. 

Toplu Monolog

Çocukların bir aradayken toplu olarak monolog yapmasıdır. Birbirlerini dinler gibi görünürler ancak aslında birbirlerini dinlemez, monolog yapmaya toplu olarak devam ederler. Çocukların bu toplu ancak aynı zamanda bireysel konuşmaları bilişsel gelişim ve dil gelişimi için oldukça önemlidir.

İçsel Konuşma

Çocuğun düşüncelerini sessizce konuşarak düşünmesidir. Zamanla içsel konuşma sessizleşir ve kişi bunu dışarı yansıtmaz. Dil gelişimi için önemlidir.

Yansıtıcı Konuşma

Çocuğun kendini açması ve düşüncelerini yansıtması için kullanılan bir yöntemdir. Çocuklar bunu sosyalleşmek için kullanırlar. Önce duygularını ve düşüncelerini yansıtır ve sosyalleşirler. Daha sonra ise içsel konuşma ile birlikte bu iç ses sessizleşir. Dil gelişimi kavramları arasında konuşmayı ifade eden kavramdır.

Dil Gelişimi Kavramları burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı