Gelişim Psikolojisi

Duyusal Motor Dönemi

Duyusal Motor Dönemi

Duyusal Motor Dönemi doğum sonrası ile iki yaşlar arasını kapsayan dönemdir. Bu dönemde bebek çevreyi keşfederek, duyarak, hissederek öğrenir. Doğuştan getirilen refleksler geliştirilir. Bu refleksler diğer davranışlar için de temel oluşturur. Bebek 6. aydan itibaren refleks davranışları tek edip bilinçli davranışlara geçmeye başlar. 

Duyusal Motor Dönemi Özellikleri;

  • Refleks hareketlerinin yerine amaçlı hareketlere geçiş yapma,
  • Kişi sürekliliği kazanma,
  • Nesne sürekliliği kazanma,
  • Ses bulaşması,
  • Doğadan ayrışma,
  • Taklit ve ertelenmiş taklit,
  • Döngüsel tepkilerdir.

Kişi Sürekliliği Kazanma

Bebek diğerlerinin görüş alanından çıksa bile var olduğunu bilir. Annesi kanepenin arkasına saklansa bile orada olduğunu bilmektedir. Bu zihinsel  beceriyi kazanmadan önce bebek, annesi kanepenin arkasına saklanınca yok olduğunu düşünmektedir. Duyusal motor dönemi düzeyinde olan çocuklar kişi sürekliliği kazanmamışlardır.

Nesne Sürekliliği Kazanma

Bebek önceleri nesneler görüş alanından çıkınca yok olduklarını düşünürken nesne sürekliliğini kazandıktan sonra yok olmadıklarını kavrar. Nesnelerin var olmaya devam ettiklerini kavrar. Nesne sürekliliğinin kazanılması bebeğin belleğinin kullanmaya başladığını gösterir. Bebek diğer nesnelerle ilgili zihninde şemalar oluşturmaya başlar. Duyusal motor dönemi düzeyinde olan çocuklar nesne sürekliliği kazanmamışlardır.

Ses Bulaşması

Bir grup bebekten biri ağlayınca, bunu duyan diğer bebeklerin de ağlamaya başlaması, ağlama sesinin onlara bulaşmasıdır. Ses bulaşmasının sebebi bebeğin ben ve ben olmayan ayrımı yapamamasıdır. Bebekler kendi sesleri ile diğerlerinin sesini ayırt edemezler. 

Doğadan Ayrışma

Bebek başlarda kendini doğadaki diğer nesnelerden ayırt edemez. Yani bebek kendini diğer kişilerden ayırt edemediği gibi kendini diğer nesnelerden de ayırt edemez. Bu zihinsel beceriyi kazanan bebekler kendilerini doğadaki nesnelerden ayırt etmeye başlarlar. 

Taklit

Bebeğin gördüğü bir davranışı canlandırmasıdır. Örneğin kaşığı ağzına götüren başka birini gören bir bebeğin de kaşığı ağzına götürmesidir.

Ertelenmiş Taklit

Bebeğin gördüğü bir davranışı, bir olayı durum ortadan kalktıktan sonra taklit etmesidir. Örneğin babasının yemek yerken şarkı çaldığını gören bebeğin daha sonra yemek yerken şarkı söylemeye çalışmasıdır. Taklit ve ertelenmiş bebeğin olayları ve durumları zihninde taşıdığını gösteren bir zihinsel beceridir. 

Döngüsel Tepkiler

Bebeğin sürekli olarak tekrarladığı davranışlara döngüsel tepkiler denir. 

1. Döngüsel Tepkiler (0-6 Ay)

Bebeğin sahip olduğu ilk refleksler aracılığıyla ortaya çıkar. Bebek çevresini keşfetmeye başlar ve hoşuna giden bir davranışı sürekli tekrarlamaya başlar. Örneğin bebeğin parmağını emdikten sonra bunun hoşuna gitmesi ve başparmağını sürekli olarak emmeye başlaması 1. döngüsel tepki örneğidir. 

2. Döngüsel Tepkiler (6-12 Ay)

Bebek dış dünyaya yönelmeye başlar. Davranışları sadece reflekslerle sınırlı kalmaz. Örneğin sert bir cisimle yere vuran bebek bu cismin ses çıkardığını görünce vurmaya devam et.

3. Döngüsel Tepkiler (12-24 Ay)

Bebek dış dünyaya yönelir ve bu yönelim araçlarla olur. Bebek araç kullanmaya başlar. Örneğin yetişemediği bir oyuncağı çubuk yardımıyla kendine çeker.

Duyusal Motor Dönemi konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Zihinsel Gelişimi Etkileyen Faktörler konusu için tıklayınız.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı