Öğrenme Psikolojisi

Garcia Etkisi Nedir?

İlgini Çekebilir
Garcia Etkisi

Garcia Etkisi bir olaya veya bir objeye yönelik olumlu veya olumsuz tutumların, o olayı veya objeyi andıran diğer öğelere de yansımasıdır. Gracia etkisini iki temel sonuç olarak ele almak mümkündür. Bu iki etkiyi ve örnekleri aşağıda bulabilirsiniz.

Garcia Etkisi

Daha önce de yazıldığı gibi bir olaya yönelik olumlu veya olumsuz tutumun, o olayı andıran ve çağrıştıran diğer olaylara objelere, kısacası öğelere yansımasıdır.

Örnek: Bir kişi ilk defa bir AVM’ye gider. Bu kişi AVM’deki güvenlik görevlisi tarafından azarlanır. Bu kişi böylelikle AVM’ye karşı olumsuz bir tutum geliştirmiştir. Bu olumsuz tutum daha sonra AVM’deki mağazalara, restoranlara ve kafelere karşı da gösterilmiştir. Kişinin AVM’ye karşı tutumları AVM’yi çağrıştıran diğer öğelere de yansımıştır.

Not: Garcia etkisi klasik koşullanma ile gerçekleşir. Garcia araştırmarlarının sonucunda iki temel bulguya ulaşmıştır. Bunlar birinci bulgu ve ikinci bulgu (olumsuz tat koşullanması) şeklinde ayrılabilir.

İlgini Çekebilir

Birinci Bulgu

Her türlü uyarıcı ile koşulsuz uyarıcı arasında bağkurulamaz. Aralarında bağ kurulacak öğelerin birbirleriyle benzer olması gerekir.

Örnek: Kütüphaneye giden bir kişi memur tarafından azarlanınca kişi, kitaplara, raflara ve okumaya karşı olumsuz tutum gerçekleştirmiştir.

Örnekte de görüldüğü gibi kütüphaneye karşı olumsuz davranış besleyen kişinin bu olumsuz tutumu kütüphane ile benzer öğelere yansıyacaktır. Benzer olmayan öğelere herhangi bir etkide bulunamaz.

İkinci Bulgu – Olumsuz Tat Koşullanması

Klasik koşullanmada uyarıcı tepki bitişikliği gerekli değildir. Garcia bu görüşüyle bitişiklik kuramlarına karşı çıkar.

İlgini Çekebilir

Örnek: Bir kişi öğlen lokantada tavuk yedikten sonra eve döner. Bu kişinin akşam midesi bozulur ve hastahaneye gider. Yediği tavuktan dolayı midesi bozulan kişi artık tavuğa karşı olumsuz tutum besleyecektir. Tavuk aklına geldiğinde midesi bulanacaktır.

Örnekte görüldüğü gibi kişinin yemek yediği zaman ile koşullandığı zaman arasında uzunca bir süre vardır ancak bu süre koşullanmanın oluşmasına engel değildir. Bu koşullanma türünün ismi olumsuz tat koşullanması olduğundan sadece emekle ilgili olduğu yanılgısına düşülmemesi gerekir. Burada vurgulanmak istenen koşullanmanın oluşması için bitişikliğin gerekli olmadığı konusudur.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı