PDR

Gestalt Yaklaşımı Teknikleri

İlgini Çekebilir
Gestalt Yaklaşımı Fritz Perls ve arkadaşları tarafından ortaya atılmış, sistemli ve geniş bir kuramdır. Gestalt Yaklaşımı Tekniklerini, örnekleri ve açıklamalarıyla beraber aşağıda bulabilirsiniz.

Gestalt Yaklaşımı Fritz Perls ve arkadaşları tarafından ortaya atılmış, sistemli ve geniş bir kuramdır. Gestalt Yaklaşımı Tekniklerini, örnekleri ve açıklamalarıyla beraber aşağıda bulabilirsiniz.

Temel Gestalt Yaklaşımı Teknikleri

Terapistin Kendini Açması:

Tekniğin amacı, danışanın kendisi ve terapistle ile ilgili geri bildirim almasını sağlayarak terapi sürecini kolaylaştırmaktır. Terapist terapi sürecine ve danışana ilişkin kendi kişisel duygu ve düşünceleri ile ilgili paylaşımlar yapar. Bu paylaşımlar terapistin gördüğü duyduğu şeylere ilişkin olabileceği gibi duygusal tepkilerini de içerebilir.

Örnek:

Danışan: Hiç sıcak bir insan değilim ve arkadaşlarım farkında olmadan benden uzaklaşıyorlar.

İlgini Çekebilir

Danışman: Bana soracak olursan görüşmeye geldiğin ilk günden bu yana hep senin gayet sevecen bir insan olduğunu hissettim.

Diyaloglar

Bu teknikle farkındalık oluşturmak ve bitirilmemiş işleri bitirmek amaçlanır. Bu teknikle aynı zamanda genel amaç olan kişilik bütünleşmesine ulaşılmaya çalışılır. Bu teknikte danışan ve terapistin birbirinin fenomenal bakış açılarını algılamalarını da sağlar. Danışanların ne yaptıkları, nasıl yaptıkları, yaşamlarında neleri değiştirebileceklerinin farkına varmaları ve kendilerine değer vermeleri ve kabul etmeleri amaçlanır. Danışanın ilgili diyaloğu kurma konusunda hazır ve gönüllü olmasına dikkat edilmeli, yoğun direnç yaşandığında diyalogların yoğunluğu azaltılmalı ya da başka bir çalışmaya geçilmelidir.

Örnek: Mualla oturumlarda sıklıkla kendini değersiz hissettiğinden bahsetmektedir. Terapist Mualla’nın önüne bir sandalye koyar ve önce oturduğu yerde kendini aşırı derecede değersiz hisseden bir Mualla’yı hayal edip onu konuşturmasını ister. Mualla bu konuşmayı tamamladığında bu sefer de karşı sandalyeye geçerek kendini aşırı derece değerli ve diğerlerinden üstün gören bir Mualla’yı hayal edip, önceki Mualla’ya karşı onu konuşturmasını ister.

Projeksiyonu Oynama

 Kendisinde sahiplenmediği parçalarını daha yoğun olarak yaşayabilmesi için, danışman danışandan kendi projeksiyonunu oynamasını ister.

İlgini Çekebilir

Örnek: Danışan birisinin ona karşı kızgın olduğunu veya ondan nefret ettiğini düşünüyorsa, terapist onun kızgın veya nefret dolu olmayı oynamasını ister. Terapist ondan sonra da danışana bu özelliklerin kendisinde olup olmadığını sorar.

Abartma

 Bu teknik esas olarak danışanın farkında olmadığı yönlerini yansıtan davranışların ve özellikle de sözsüz ifadelerini fark eden terapistin bu davranışları abartarak yapmalarını istemesidir. Danışanın bazı beden hareketlerini abartarak yapmaları istenebilir; ya da kullandıkları bir cümleyi daha sesli olarak tekrar söylemesi istenebilir.

ÖrnekAhmet, danışma seanslarından birinde annesinden bahsederken ayağını hızlıca sallamaya başlamıştır. Terapist bu tepkisini fark eder ve ayağını daha hızlı sallamasını ister. Bu şekilde danışan bedensel tepkisinin farkına varır ve bunun ne anlama geldiğini anlamaya çalışır.

Provalar

Gözlenen davranışın tam tersidir.

Örnek: Danışmanın utangaç bir danışanından dışa dönük birisini oynamasını istemesi.

Rüya Çalışması

Rüya çalışmalarında danışan rüyalarında gördüğü her bir bileşen üzerinde paylaşımlar yapar, onların yerine geçer, onları konuşturur. Terapist bu imgeler üzerinde çalışmada süreci yönetir. Rüyaların danışan açısından önemli olması gerekir ve içerdiği imgeler üzerinde terapötik amaçlara uygun çalışmalar yapılmalı, danışanın yoğun direnci ve zarar görme olasılığı ortaya çıkan durumlarda çalışma sonlandırılmalıdır.

Örnek: Ali rüyasında kendisini yeşil bir bahçede çeşitli çiçekleri sularken gördüğünü ancak içinde bir sıkıntı olduğunu, aynı rüyada sevmediği bir arkadaşını da gördüğünü anlatır. Terapist ise arkadaşının yerine geçmesini ve o rüyayı şimdide yaşıyormuşçasına onun yerine geçerek onu konuşturmasını ister.

Kutuplarla Çalışma

Danışanların farkında oldukları ve sahiplendikleri yönlerin dışında benliklerinde sahiplenmedikleri yönleri de bulunmaktadır. Bu parçalardan bazıları birbirinin zıddı özellikler taşır. Bu yönler Gestalt Terapide kutuplar olarak ele alınmış ve terapi sürecinin en önemli amaçlarından biri olarak bu kutupları farkına varılması ve sağlıklı bir bütünleşme amaçlanır. Danışanlar kutupları deneyimlemek için en uç örnekleri oynamakta zorlanabilir ve yoğun direnç gösterebilirler. Bu direnç terapötik süreci olumsuz etkileyebilir. Bu durumlarda çalışmanın yoğunluğu azaltılabileceği gibi başka bir alana da geçilebilir.

ÖrnekBaşarılı bir öğrenci olan Berna bu yönüyle arkadaşlarının takdirini toplayan bir öğrencidir. Ama diğer yandan kendini sosyal açıdan yetersiz görmekte ve bu açıdan başarısız olduğunu düşünmektedir. Terapisti Berna’dan sırayla bu iki kutbu oynamasını ister.

Farkındalık veya Beden Çalışması

Terapist danışanın paylaşımlarında önemli gördüğü içerikler hakkında danışanın farkındalık düzeyini arttırmak için duygularının üzerinde durmasını ve tepkilerini ayrıntılı olarak duyumsamasını isteyebilir. Beden çalışmasında ise danışandan ses tonu, duruşu, jest ve mimikleri ve diğer beden hareketleri gibi fiziksel tepkilerine dikkat etmesi istenir. Bazı fiziksel duyumlar, çeşitli duygu ve düşüncelerle ilgili farkındalığın tıkandığı durumlarda ortaya çıktığı kabul edildiği için bu duyumlar üzerinde çalışarak aslında duygu ve düşünce düzlemindeki farkındalığı kazandırmak amaçlanmaktadır.

ÖrnekTerapi sürecinde Ayşe ağlamaktadır ve çenesini sıkmıştır. Bunu gözlemleyen terapist “bir şey denemek ister misin?” diye sorar. Ayşe başını sallar. Terapist “derin nefes al ve verirken çeneni yavaşça aşağıya doğru bırak” der. Ayşe’nin gözyaşlarından bir damla çenesinin üzerinde kalır. Terapist yavaşça “böylece kal” der. Ayşe bir süre bu durumda kalır.

Sırayla Herkese Söyleme

Grup terapisinde terapist bir danışanın bir konu üzerinde fazlasıyla odaklandığını düşündüğünde bütün grup üyelerine bununla ilgili birer cümle söylemesini ister. Aslında bu teknikte de abartma özellikleri bulunmaktadır. Defalarca benzer cümleleri farklı kişilere söyleyen danışan söz konusu içeriğe ilişkin farkındalığını daha ileri bir boyuta taşıyabilir.

ÖrnekBir grup çalışmasında Batuhan, insanlara güvenmediğini söyler. Terapist ondan bütün grup üyelerine sırayla “sana güvenmiyorum, çünkü …” şeklinde cümlelerle bu duygusunu ifade etmesini ister.

Sorumluluk Almak

Danışan, sorumluluğunu yeterince hissetmediği ve kabullenmediği yönlerini ele veren ifadeler kullandığında bu teknik kullanılır. Sorumluluk alma tekniği ya da danışanın kabullenmedikleri yönlerinin sorumluluklarını almalarına yardımcı olma süreci birçok farklı şekilde yapılabilir. Örneğin konuşma dilindeki bazı kelimeler ve kullanımların yerine kişisel sorumluluğu vurgulayan kullanımlar teşvik edilir.

Örnek: Songül danışma seansında “bazı insanlarla geçinmenin imkânsız olduğundan” bahseder. Bu cümleyi çok muğlak ve sorumluluktan uzak bulan terapist ondan “bazı insanlarla geçinmekte zorlanıyorum ve bunun bana düşen sorumluluğunu alıyorum” demesini isteyebilir.

Kaynaklar

Murdock, N. L. (2013). Psikolojik Danışma ve Psikoterapi Kuramları ( F. Akkoyun, Çev.). Ankara: Nobel.

Gerrig, R. J. ve Zimbardo, P. G. (2013). Psikolojiye Giriş Psikoloji ve Yaşam ( G. Sart, Çev.). Ankara: Nobel.

Gladding, S. T. (2013). Psikolojik Danışma (N. V. Acar, Çev.). Ankara: Nobel.

Hackey, H. ve Cormier S. (2008). Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri: Psikolojik Yardım Süreci El Kitabı (T. Ergene, S. S. Aydemir Çev.). Ankara: Mentis Yayıncılık. (Orijinal eser 2005 yılında basılmıştır.)

Gestalt Yaklaşımı Teknikleri konusu burada sona erdi.

Diğer kuramların tekniklerini görmek için tıklayın.

İlgini Çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı