Gelişim Psikolojisi

Gilligan Ahlak Gelişimi Kuramı – 3 Evre

Gilligan Ahlak Gelişimi

Gilligan Kohlberg’i eleştirmiş ve ona karşı çıkmıştır. Ancak Kohlberg’in araştırmalarında üzerinde durduğu ikilemli soruları da araştırmalarında kullanmıştır. Gilligan farkı gruplarla, etnik sınıflarla ve yaşlarla beraber araştırma yapmış, ahlak gelişimi kuramında temel 3 evreden bahsetmiştir. Bu evrelerin içinde ayrıca iki geçiş bulunmaktadır. Bu evreler:

Gilligan Ahlak Gelişimi Kuramı Evreleri

1. Bireyin Yaşamını Sürdürmesine Yönelik Uyum Evresi

Bu evrede bireyin temel problemi hayatını sürdürebilmesidir. Bu nedenle bireyin ahlaki değerlendirmeleri bireyin ihtiyaçlarından oluşur. 

Birinci Geçiş – Bencillikten Sorumluluğa Geçiş

Bu geçiş evresinde bireyin ihtiyaçları ve başkalarına karşı olan sorumlulukları çatışma halindedir. Bireyin bu iki durum arasında çatışma yaşaması onun geçiş evresinde olduğunun göstergesidir. Birey eğer ihtiyaçlarından yana davranırsa hala birinci evrede, sorumluluktan yana davranırsa ikinci evrede bulunmaktadır.

2. Fedakarlık Evresi

Bu evrede ahlaki yargıların temel kaynağı sosyal normlardır. Birey başkalarına karşı sorumluluk duygusu edinir, onlar için kaygılanmaya başlar. Bu evrede başkalarının görüşlerine önem verilir. Bu önem bireyin başkalarına karşı fedakarca davranmasına neden olur. Birey başkalarına fedakarca iyilikler yapar. 

İkinci Geçiş – İyilikten Doğruluğa Geçiş

Bu geçiş evresinde ise artık başkalarının değerlendirmeleri ile davranışın niyeti arasında geçiş vardır. Birey davranışın altındaki niyeti de sorgular. Asıl önemli olan iyi olanı yapmak değil, doğru olanı yapmaktır. Örneğin sokak çocuklarına yardım etmek iyidir ancak onları sokağa mahkum edeceğinden iyi birşey değildir. 

3. Pasif Direniş Evresi

Bu evre bireyin hem kendisine hem de başkalarına karşı sorumluluk anlayışını kazandığı evredir. Gilligan Ahlak Gelişimi kuramının son evresidir.

Ayrıca

Gilligan ahlaki gelişim kuramının en çok üzerinde durduğu nokta kadınların ve erkeklerin ahlaki açıdan farklı perspektiflere ve dünya görüşlerine sahip olduklardır. Erkekler hak, hukuk ve kurallar üzerinde dururken kadınlar ise duygusallık şefkat ve merhamet gibi özelliklere daha yoğun olarak sahiptir. Kadınlar koruyucu ve sorumluluk perspektifinden hareketle ahlaki yargılara ulaşırlar. 

Gilligan’a göre bir insan için doğru olan diğer insanlar için doğru ve ahlaki olmayabilir. Üçüncü düzeyden sonra toplumdaki cinsiyet rolleri daha etkin olarak hissedilir. Çünkü üçüncü aşamadan sonra başkalarına iyilik etme ve yardım etme oldukça fazlalaşır. Bu nedenle kadınlar başkalarını hoşnut etme yoluna giderek bu çabayı karşılama isteğiyle ahlaki özellikleri edinirler. Gilligan Ahlak Gelişimi kuramını bu temeller üzerine kurmuştur.

Gilligan Ahlak Gelişimi Kuramı burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Kohlberg Ahlak Gelişimi Kuramı için tıklayınız.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı