Öğrenme Psikolojisi

Habercilik ve Bitişiklik

Habercilik ve Bitişiklik

Habercilik ve Bitişiklik Klasik Koşullanmanın iki karıştırılan kavramıdır. Bu konuya dair kapsamlı ve açıklayıcı bilgileri aşağıda bulabilirsiniz. Konudaki örnekleri daha iyi anlamanız için Pavlov örneğini ve klasik koşullanma kavramlarını bilmeniz gerekmektedir.

Habercilik

Klasik koşullanmada koşullu uyarıcının, kendisinden sonra koşulsuz uyarıcının geleceğini haber vemesidir. Örneğin köpeğin zil sesinden sonra etin geleceğini bilmesi haberciliğe örnektir. İki tür habercilik vardır.

– Olumlu Habercilik

İleriye dönük koşullanma olarak da bilinir. Koşullu uyaranın kendisinden sonra koşulsuz uyaran geleceğini haber vermesidir. Pavlov’un klasik koşullanma deneyinde zilin verilmesi etin geleceğinin habercisidir.

– Olumsuz Habercilik

Geriye dönük koşullanma olarak da bilinir. Koşullu uyaranın, koşulsuz uyaranın verilmeyeceğine ve geçtiğine ilişkin haber vermesi olarak tanımlanabilir. Örneğin ders bitiminde çalan zil dersin bittiğine ve geride kaldığına ilişkin haber verici nitelik taşır.

Bitişiklik

Klasik koşullanmanın gerçekleşebilmesi için koşullu ve koşulsuz uyaranların verilme zamanlarının birbirine yakın olması gerekmektedir. Bu kural bitişiklik olarak da tanımlanır. Bitişiklik ilkesine göre önce koşullu uyaran daha sonra ise koşulsuz uyaran verilmelidir. Pavlov’un deneyinde de önce koşullu uyaran olan zil verilmiş daha sonra ise koşulsuz uyaran olan et verilmiştir. Bitişiklik 3 şekilde gerçekleştirilebilir. Bunlar;

Eş Zamanlı Koşullanma

Koşullu uyarıcı ile koşulsuz uyarıcının aynı anda verilmesidir.

Örnek: Zil ve et aynı anda verilir. Köpek salya akıtmaya başlayınca zil sonlandırılır.

Gecikmeli Koşullanma

Önce koşullu uyarıcı daha sonra koşullu uyarıcı devam ederken koşulsuz uyarıcı verilir.

Örnek: Zil sesi önce verilir ve bu ses devam ederken et verilir. Köpek salya akıtmaya başlayınca zil sonlandırılır.

İze Koşullanma

Önce koşullu uyarıcı verilir ve koşullu uyarıcı sonlandırıldıktan sonra koşulsuz uyarıcı verilir.

Örnek: Zil sesi verilir, sonlandırılır ve et verilir.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı