Öğretim Yöntem ve Teknikleri

İşbirlikli Öğrenme – 10 Öğrenme Tekniği

İlgini Çekebilir
İşbirlikli Öğrenme

En önemli temsilcileri Vygotsky, Slavin, Bandura, Kagan ve John Dewey’dir. İşbirlikli öğrenme 3-5 kişilik gruplardan oluşan bireylerin ortak amaçlar doğrultusunda birbirlerinin öğrenmelerine yardımcı olmalarına denir. Bu gruplar heterojendir ve ulaşılmaya çalışılan amaçlar ise bir problem durumunu çözmek veya bir görevi yerine getirmektir. Diğer adı Kubaşık Öğrenme olan işbirlikli öğrenme yaklaşımının en önemli amacı ve özelliği öğrencilerin olumlu bağlılık hissederek, ortak amaçlar doğrultusunda birbirlerinin öğrenmelerine yardımcı olmalarıdır.

İşbirlikli Öğrenmenin Temel Özellikleri

  • Sınıfta 3-5 kişilik gruplar oluşturulur ve bu gruplar heterojendir.  Heterojen olmasının sebebi öğrencilerin birbirlerinden öğrenmelerini sağlamaktır. Farklı seviyedeki öğrenciler birbirlerine yardımcı olurlar. 
  • Grupları öğretmen tarafından seçilir.
  • Öğrencilerin birbirinden öğrenmeleri sağlanır. 
  • Öğrencilerin olumlu bağlılık geliştirmeleri sağlanır. 
  • Öğrenciler arasındaki işbirliğini sağlamak için planlı bir şekilde ilerlemek gerekir. Yüz yüze iletişim oldukça önemlidir.
  • Öğrencilerin dikkatlerini sürdürmeleri ve öğrenmeye motive olmaları sağlanır.
  • Öğrenciler beraber çalışırlarken empati kurma, hoşgörülü olma, arkadaşlık, işbirliği, dayanışma gibi sosyal becerileri gelişir. 
  • Öğrencilerin öz yeterlilikleri,  benlik algıları ve özsaygıları gelişir. 
  • Öğrenciler için grup başarısının önemli olduğu kadar bireysel başarı da önemlidir. Çünkü grup başarısı birey başarısını, birey başarısı da grup başarısını etkilemektedir. 
  • Düşük yetenek seviyesine sahip olan öğrencileri ve yüksek öğrenme seviyesine sahip öğrencileri bir araya getirerek öğrencileri kaynaştırmaya çalışır. 
  • Öğrencilere aynı ödül verilir. Bu sayede olumu bağlılık geliştirmeleri sağlanmaya çalışılır.
  • Liderlik paylaşılır. Öğrenciler arasında tek bir lider yoktur. Sorumluluk öğrenciler arasında paylaşılmıştır. 

İşbirlikli Öğrenme Teknikleri

İşbirlikli öğrenme teknikleri olarak ayrılıp birleşme, dönüşümlü öğrenme, birlikte öğrenme, ikili denetim, ekip destekli bireyselleştirilmiş öğretim, öğrenci takımları – başarı bölümleri, karşılıklı sorgulama, takım – oyun – turnuva, akran öğretimi, tutor destekli öğretim olarak sayılabilir. İşbirlikli öğrenme teknikleri başlıkları aşağıda verilmiştir.

Ayrılıp Birleşme (Jigsaw)

Öğretmen grubu oluşturur. İşlenilen konu başlıklara ayrılır. Her öğrenci bir konu başlığını seçer ve bireysel olarak çalışmaya başlarlar. Daha sonra aynı konu başlıklarını seçen öğrenciler toplanıp yeni bir grupta konu hakkında tartışırlar. O konu hakkında iyice uzmanlaşan öğrenciler tekrar ilk gruplarına dönerler ve arkadaşlarına sırayla uzmanlaştıkları konuyu anlatırlar. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin dört işlemler konusunda öğrencilerden 4 kişilik gruplar oluşturulur. Her öğrenciye toplama,çıkarma, bölme ve çarpma konularından biri verilir. Öğrenciler aldıkları konuyu bireysel çalışır. Daha sonra sınıfta çıkarma, toplama, çarpma ve bölme uzmanlık grupları oluşturulur ve aynı konuları alan öğrenciler bir araya gelip tartışırlar ve uzmanlaşırlar. Daha sonra kendi gruplarına dönerek bunu arkadaşlarına anlatırlar. 

İlgini Çekebilir

Dönüşümlü Öğrenme 

Konu ikiye ayrılır ve sınıfta konuyu almak için iki grup oluşturulur. Öğretmen öğrencileri ayırıp her gruba ayrı konu anlatımı yapar. Daha sonra öğrencilerin aralarında çalışarak uzmanlaşmalarını ister. Öğrenciler konu hakkında iyice uzmanlaştıktan sonra öğrencileri eşleştirir ve öğrenciler uzmanlaştıkları konuyu diğer arkadaşlarına anlatırlar. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin nem konusunu “mutlak nem” ve “bağıl nem” olarak ikiye ayıran öğretmen gruplara konuyu öğretir ve onların da uzmanlaşarak birbirlerine öğretmeleri sağlanır. 

Birlikte Öğrenme

Oluşturulan heterojen gruba bir proje çalışması verilir. Öğrencilerin bu çalışmayı birlikte tamamlamaları istenir. Öğrenciler grup için en üst düzeyde faydalı olma ve materyal toplama işlerinden sorumludur. Ödev bitirildiğinde tüm öğrencilere aynı puan verilir. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin teknoloji ve tasarım dersinde öğrencilerin gruplara ayrılarak proje ödevi yapmaları.

İlgini Çekebilir

İkili Denetim

Öğretmen öğrencileri dörder kişilik gruplara ayrılır. Daha sonra grupları ikiye bölerek her alt gruba sorular veya çalışma yaprağı verir. Öğrenciler bunları bitirdikten sonra gruptaki ikili gruplar birbirlerinin doğru ve yanlışlarını denetler. Hem yanıtları karşılaştırırlar hem de denetleme yaparlar. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin bir ilköğretim 2. sınıf öğretmeninin öğrencilerini önce dörderli daha sonra ikişerli gruplara ayırarak çalışma yaptırması. Daha sonra dörderli grup içerisinde bulunan ikili grupların birbirlerini denetlemelerini ve karşılaştırma yapmalarını sağlaması. 

Ekip Destekli Bireyselleştirilmiş Öğretim

Adından da anlaşılacağı üzere içinde bireyselleştirilmiş eğitim olan keller planını da barındıran tekniktir. Bu teknikte öğrenciler gruplara ayrılır. Kendilerine konu verilir ancak bu konuları bireysel olarak çalışırlar. Verilen ödevleri ve çalışma yapraklarını bireysel yaparlar. Daha sonra grupça bireysel yapılan çalışmalar değerlendirilir. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir; 

Örneğin “bitkiler” konusu hakkında çalışan bir grupta her öğrenciinin soruları bireysel olarak cevaplaması ancak cevapların grupça kontrol edilmesi ve değerlendirilmesi ve düzeltilmesi.

Öğrenci Takımları – Başarı Bölümleri

Öğretmen heterojen grupları oluşturduktan sonra gruplar öğrenecekleri konuyu seçerler. Konu üzerine çalışırlar ve konu üzerine çalıştıktan sonra öğrenciler bireysel olarak sınava alınırlar. Öğrencilerin aldığı puanlar toplanır ve grubun toplam başarısını verir. En çok puanı toplayan öğrenciler kazanmış olur ve ödüllendirilir. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin dört işlem konusunu işleyen öğretmen öğrencilere gruplara ayırır ve çalışmalarına izin verir. Öğrenciler çalıştıktan sonra bireysel olarak sınav uygular. Bu  sınavda öğrencilerin aldığı puanlar 60,45,35,80 ise grubun toplam puanı 220 olur ve en çok puanı alan grup ise ödülü kazanır.

Karşılıklı Sorgulama

Öğrenci ikişer veya üçerli gruplar oluştururlar. Aynı gruptaki öğrencilere soru kökleri verilir ve aynı gruptaki öğrencilerin birbirlerine sorular sorarak öğrenmeleri sağlanır. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin öğretmenin “çevre kirliliği” konusunda öğrencileri gruplara ayırması ve grupların karşılıklı sorgulama yaparak konuyu öğrenmelerinin sağlanması. 

Takım – Oyun – Turnuva

Öğrenciler heterojen olan gruplara ayrılırlar ve bir hafta boyunca belli bir konuya çalışırlar. Haftada bir kez yapılacak olan turnuvaya tüm materyalleri bir araya getirerek detaylı bir şekilde çalışırlar. Turnuvadan önce turnuvaya hazırlık amacıyla küçük testler ve oyunlar düzenlenir. Daha sonra turnuva yapılır ve her grubu temsilen bir öğrenci katılır. En çok puanı toplayan grup birinci olup ödüllendirilir. 

Akran Öğretimi

Öğrencinin diğer öğrencilere yaptığı öğretim olarak tanımlanabilir. İki türü vardır. Biri yaşça büyük öğrencilerin kendinden küçük öğrencilere öğretim yapması ve aynı yaştaki öğrencilerin aynı sınıfta birbirlerine öğretmesidir. Öğrenciler öğretirken kendileri de öğrenirler. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin ilkokul ikinci sınıfta olan ve dört işlemi iyi öğrenen bir çocuğun bu konuda zorlanan arkadaşına yardımcı olması, konuyu öğretmeye çalışması.

Tutor Destekli Öğretim

Tutor acemi öğretici demektir. Tutor öğrenciden yaşça büyük olabilir veya bir yetişkin olabilir. Ancak buradaki asıl amaç öğrenciyi değil, tutoru geliştirmektir. Bu sırada öğrenciye yardımcı olmak gibi bir avantajı da ortaya çıkar. Akran öğretiminde ayrıldığı temel nokta asıl geliştirilmesi istenen kişinin öğrenci değil, tutor olmasıdır. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

Örneğin öğretmen adaylarının öğretim becerilerini geliştirmek amacıyla liselerde sunum yapmaları. 

İşbirlikli Öğrenme konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan 5E Modeli ve Yapılandırmacı Öğrenme Yöntemleri konusu için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı