Coğrafya

Karstik – Rüzgar- Dalga Şekilleri Kıyı Tipleri

İlgini Çekebilir
Karstik - Rüzgar- Dalga Şekilleri Kıyı Tipleri

Dış kuvvetlerin diğer kolları olan Karstik – Rüzgar- Dalga Şekilleri – Kıyı Tipleri gücünü dış kuvvetlerden alır. Yeryüzünü aşındırırlar, biriktirirler ve böylelikle yeryüzünü şekillendirirler.

Karstik Şekiller

Karstik Aşındırma Şekilleri

Lapya: En küçük çukur olan karstik aşınım şeklidir.

Dolin: Lapya’dan daha büyük olan karstik aşınım şeklidir.

Uvala: Dolin’den daha büyük olan karstik aşınım şeklidir.

İlgini Çekebilir

Polye: Uvala’dan daha büyük olan, karstik ova şeklinde olan karstik aşınım şeklidir.

Mağara: Üstü sert tabakanın altına su dolmasıyla oluşur.

Düden: Sularını yer altına sızdıran çukurlardır.

Obruk: Mağaranın tabanının çökmesiyle oluşan, deprem sonucu ortaya çıkan çukurlardır. Mersin, Cennet-Cehennem Mağaraları

İlgini Çekebilir

Galeri: Büyük mağaralara denir. Mağaraların birleşmesiyle oluşur.

Karstik Birikim Şekilleri

Sarkıt: Yukardan damlayan su damlalarının birikme yapmasıyla oluşur. Tabandan yukarı doğru oluşur.

Dikit: Aşağıya damlayan su damlalarının birikme yapmasıyla oluşur. Tavandan aşağı doğru oluşur.

Sütun: Sarkıt ve dikitlerlerin birleşmesiyle oluşur.

Traverten: Yeryüzüne çıkan suların içindeki karbonun çökmesiyle oluşur. Denizli’de örneklerine rastlanır.

Rüzgarın Oluşturduğu Şekiller

Rüzgar Aşındırma Şekilleri

Mantarkaya: Alt kısımları rüzgar tarafından aşınmış, mantar şeklindeki kayalara denir.

Şahitkaya: Rüzgarın, kayanın direnci düşük kısımlarını aşındırması sonucu ortaya çıkar.

Tafoni: Kaya üzerinde oluşmuş delikli alanlara denir.

Yardang: Rüzgarın aşındıramadığı kısımların sivrilmesiyle oluşan oluklara veya yarıklara denir.

Rüzgar Birikim Şekilleri

Kumul: Rüzgarın oluşturduğu kum tepelerine denir.

Barkan: Rüzgarın oluşturduğu hilal şeklindeki kum tepelerine denir.

Lös: Rüzgarlarla taşınan ince malzemelerinin oluşturduğu ince boyutlu topraktır.

Dalga Aşındırma Şekilleri

Kıyı Kumsalları: Dalgaların kıyılarda oluşturduğu kumsallara denir

Kıyı Okları: Kıyıya taşınan malzemenin zamanla ok şeklinde ortaya çıkmasıdır.

Lagün (Kıyı Set Gölleri): Bir körfezin veya koyun önünün kıyı okuyla kapatılmasıyla oluşan doğal göllerdir. Büyük Çekmece, Küçük Çekmece Gölleri

Tombolo (Saplı Ada): Ada’nın kara parçasına bağlanmasıyla oluşur. Kapıdağ, Balıkesir buna güzel bir örnektir.

Kıyı Tipleri

Boyuna Kıyılar: Dağlar kıyıya paralel bir şekilde uzanır. Karadeniz ve Akdeniz

Enine Kıyılar: Dağlar kıyıya dik bir şekilde uzanır. Ege

Ria Kıyı Tipi: Eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşur. İstanbul, Çanakkale, Haliç

Dalmaçya Kıyı Tipi: Kıyıya paralel uzanan dağın benekli yapıyı ortaya çıkarmasıdır. Antalya Kaş

Limanlı Kıyı: Geniş tabanlı vadilerin veya düz alanların sular altında kalmasıyla oluşur. Büyük Çekmece ve Küçük Çekmece gölleri.

Kalanklı Kıyılar: Kalkerli bölgelerde buluban dik kenarlı küçük koylara denir. Mersin Silifke.

Not: Türkiye’de Fyort-Skyer tipi kıyılar görülmez. Türkiye’de buzullar olmadığından görülmez. Bunun sebebi matematik konumdur. Haliç tipi kıyıların olmamasının sebebi ise özel konumdur. Haliç tipi kıyılar gelgitle oluşur ancak ülkemizin okyanusa kıyısı bulunmadığından bu tip kıyıların da görülmesi mümkün değildir. Bunun da sebebi özel konumdur.

Karstik – Rüzgar- Dalga Şekilleri – Kıyı Tipleri konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan: Akarsu Aşındırma ve Biriktirme Şekilleri için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı