Öğretim Yöntem ve Teknikleri

Öğretim İlkeleri – 15 İlke

ÖSYM bu konuyla ilgili her yıl “1 yada 2” soru soruyor.

Öğretim İlkeleri

Öğretim sürecinde eylem ve kararların tutarlı bir şekilde değerlendirilmesine olanak sağlayan bazı öğretim ilkeleri vardır. Bu öğretim ilkeleri eğitimcilere, öğrencileri hedefe ulaştırma anlamında rehberlik ederler. Öğretim İlkeleri hedefe uygunluk, öğrenciye görelik, hayatilik, transfer edilebilirlik basitten karmaşığa, tümdengelimsel, açıklık, somuttan soyuta, bilinenden bilinmeyene,iş aktivite, ekonomiklik, güncellik ve bütünlük ilkelerinden oluşur. Bu öğretim ilkelerini aşağıda bulabilirsiniz.

Öğretim İlkeleri

Hedefe Uygunluk

📑Öğretmenin, süreci hedefe uygun olacak şekilde düzenlemesidir.
Öğretim ilkelerinden eğitimcilerin ilk olarak dikkate almaları gereken ilkedir.
Seçilen strateji, bizi hedeflere götürecek nitelikte olmalıdır.

💡Örneğin; ilköğretim 3. sınıfta yapılacak etkinliklerin seçilen hedeflere uygun düzenlenmesi.

Öğrenciye Görelik

📑Öğrencinin hazırbulunuşluğu dikkate alınarak hedefler ve stratejiler belirlenir.

Hazırbulunuşluk ➡ öğrencinin ihtiyaçlarını, yeteneklerini, ilgilerini ve diğer gelişim özelliklerinin düzeyini ifade eder.

💡Örneğin; ilköğretim birinci sınıftaki öğrenciler için öğretmenin somut materyallerle dersi işlemesi. ➡ (öğrencinin bilişsel özellikleri dikkate alınarak soyut kavramlar yerine somut materyaller seçilmiştir.)

Hayatilik (İşlevsellik-Yaşama Dönüklük)

📑Okulda öğretilenlerin öğrencinin ihtiyaçlarına uygun olması ve günlük yaşamındaki ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde düzenlenmesidir.

Bilgi öğrencinin işine yarayacaksa ve günlük yaşamla bağ kurulabiliyorsa hayatilik ilkesi gözetilmiş demektir. Hayatilik ilkesinde konu henüz öğrenilmemiştir. 

💡Örneğin; matematik dersinde + ve – işlemlerinin alışverişte kullanabileceklerine örnekler verilebilir.

Transfer Edebilme

📑Öğrencinin bilgiyi farklı durumlarda kullanma becerisidir. Hayatilikten farklı olarak henüz öğrenme meydana gelmemiştir. Birey öğrendiklerini yeni durumlara uyarlar.

💡Örneğin; 4 işlemi öğrenen bir çocuğun bakkala gidince 4 işlemi kullanıp para hesabı yapması.

Tümdengelimsel

📑Önce ana başlıkların sonra ise alt başlıkların öğretilmesidir.
Küçük yaştaki öğrenciler bütünü daha rahat öğrenirler. Bütünü görmeden ayrıntılara öğrenmeleri zor olacaktır.

💡Örneğin; öğretmenin, bitkiler konusunda önce bitkilerin tanımını yapması daha sonra bitkilerin alt başlıklarını işlemesidir. 

Basitten Karmaşığa

📑Bilginin kolaydan zora sıralanmasıdır. Önce basit ve öğrencinin hemen kavrayabileceği bilgilerin daha sonra ise karmaşık konuların aşamalar halinde verilmesidir. 

💡Örneğin; önce toplamayı öğreten öğretmenin daha sonra çarpmayı sonra dört işlemi ve en sonunda problem çözmeyi öğretmesidir.  

Açıklık (Ayanilik)

📑Öğretmenin kullandığı dilin, verdiği örneklerin ve materyallerinin açık, net ve anlaşılır olmasıdır.

Açıklık ilkesi iki şekilde gerçekleşir:

  • Derslerde açık ve net bir dilin kullanılmasıdır.
  • Edgar Dale’nin yaşantı konisi (Çok materyal konuyu daha anlaşılır yapar, öğretim tekniği kullanılması vb.)

💡Örneğin; bitkiler konusunu anlatan öğretmenin sınıfta resim, slayt, fotoğraf ve videolar kullanması.

Somuttan Soyuta

📑Somut materyalleri kullanarak ve bunlardan yola çıkarak soyut kavramların öğretilmesidir. 

💡Örneğin; ortaokul için bitki hücresini işleyen öğretmenin bunu üç boyutlu bir model üzerinden anlatması.

📌Açıklıktan farkı somuttan soyuta ilkesi dersin geneli için değil özel durumlar için kullanılır ve öğretilmek istenen kavram çocuklar için soyut bir kavramdır.  Örneğin beyin kavramı lise öğrencileri için somut, ilköğretim öğrencileri için soyut bir kavramdır. Beyin için ceviz kullanılması liseliler için açıklık ilkesi iken, ilköğretim öğrencileri için somuttan soyuta ilkesini temsil eder. 

Bilinenden Bilinmeyene

📑Öğrencinin ön bilgilerinden yola çıkarak yeni bilgileri öğretilmesidir.
Yani bilinenlerden yola çıkarak bilinmeyenin öğretilmesidir. 

💡Örneğin; karenin alanının öğretmek isteyen öğretmenin önceden öğrettiği dikdörtgenin alanından yola çıkarak öğretmesi.

Yakından Uzağa

📑Öğrenciye öğretilen bilgilerin önce yakın çevresini sonra uzak çevresini verecek şekilde düzenlenmesidir.

💡Örneğin; Elazığ şehrinde öğretmenlik yapan birinin depremleri anlatırken önce Elazığ ve Van depremlerini daha sonra sırasıyla İstanbul, Yunanistan ve japonya depremlerini örnek olarak göstermesidir.

Bugünden Geçmişe

📑Öğrencilere aktif olan ve bugün yaşanan bilgiler verilmeli daha sonra ise geçmişe yönelik bilgiler verilmelidir. 

💡Örneğin; telefon konusu anlatılırken bugün var olan telefonlar anlatılmalı, daha sonra ilk telefona doğru gidilmelidir. 

İş Aktivite

📑Öğretmenin öğrenciyi merkeze alması ve ona yaparak ve yaşatarak öğretmesidir.
Öğrenci ne kadar etkileşime girerse öğrenmenin kalıcılığı aynı oranda artacaktır.

💡Örneğin; meslek liselerinde uygulama derslerinde uygulama yaparak öğretilmesi.

Ekonomiklik

📑Öğretim işlemi yapılırken zamandan, emekten, materyalden tasarruf etmektir. 

💡Örneğin; öğretmenlerin derslerinde kullanacağı materyalleri ucuz ve kaliteli olanlarından seçmeleri.

Güncellik (Aktüalite)

📑Öğretim yapılırken verilen örneklerin, olayların ve kişilerin güncel olması, günlük yaşamdan seçilmesidir. 

Örneğin su döngüsü konusu işlenirken küresel ısınma konusundan örnekler de verilebilir.

Bütünlük

📑Öğretim sürecinde hedefler bir bütün olarak (bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanlarda) gelişimin sağlanmasıdır.
Çok yönlü gelişim sağlanmalıdır.
Geniş alan tasarısı program geliştirmedeki karşılığıdır.

💡Örneğin; tarih, resim ve Türkçe dersinde 23 Nisan’ın işlenmesi. Tarih dersinde 23 Nisan’ın tarihi, resim dersinde bunla ilgili resim yaptırılması ve Türkçe dersinde bununla ilgili kompozisyon yazdırılması bütünlük ilkesine örnek olarak gösterilebilir. 


Öğretim İlkeleri konusu burada sona erdi.

Bir sonraki konu olan Düşünme Becerileri konusu için tıklayın.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı