Öğretim Yöntem ve Teknikleri

Öğretim Teknikleri – 35 Öğretim Tekniği

İlgini Çekebilir
Öğretim Teknikleri

Öğretim teknikleri öğretim yöntemlerinin uygulanışını ve bunun nasıl uygulandığını ifade eden bir kavramdır.Öğretim teknikleri çeşitlilik göstermektedir. Bu teknikler öğrenilen konuya ve öğretmene göre farklılık gösterebilir. Öğretmenler kendilerine ve öğrencilerine en çok uyan tekniği öğretim teknikleri içinden seçmelidirler. 

Öğretim Teknikleri

Bilişsel Çıraklık

Öğrenci ve öğretmen arasında usta-çırak ilişkisi vardır. Gösterip Yaptırma yönteminden yararlanılır. Ancak burada geliştirilmek istenen beceriler psikomotor beceriler değil, bilişsel becerilerdir. Öğretmen öğrenciye yardımcı olur ve yavaş yavaş yardımını azaltır. Giderek azalır ve öğrenci beceriyi tek başına yapabilene kadar bu azalma devam eder. En sonunda öğrenci beceriyi tek başına yapabilecek seviyeye gelince öğretmen öğrenciyi tamamen bağımsız bırakır. 

Basamakları

Model Olma: Öğrenci öğretmeni model alır, onu izler.

İlgini Çekebilir

Çalıştırma: İş öğrenciye yaptırılır.

Destekleme: Öğrenciler desteklenir, ipuçları verilir. 

İfade Etme: Öğrenci kendini ifade eder.

Yansıtma: Öğrenci kendini öğretmeni ve arkadaşlarıyla karşılaştırır.

İlgini Çekebilir

Öteleme: Öğrenci öğretmenin etkisinden giderek kurtulur, bağımsızlaşır. 

Örneğin bir ödev için öğretmeninden yardım alan öğrencinin önceleri öğretmeninden her konuda yardım alırken daha sonra yardımların azalması ve öğrencinin en sonunda ödevi kendi başına yapabilecek seviyeye gelmesi. 

Beyin Fırtınası

Öğrencilerin yaratıcı fikirler ortaya çıkarması amacıyla uygulanan bir tekniktir. Öğretmen öğrencilerden bir konu hakkında akıllarına gelen ilk yaratıcı fikirleri söylemelerini ister. Daha sonra bu fikirleri öğretmen tahtaya not eder. Bu aşamadan sonra elde edilen fikirler değendirilir. Bu yönüyle beyin fırtınası tekniği iki aşamada ele alınır. 

  1. Fikirlerin Üretildiği Aşama

Her öğrenci fikir üretir yani bütün sınıfın katılımıyla gerçekleşir. 

Verilen süre kısıtlıdır. 15-20 dakika sürer. Öğrencilerin akıllarına gelen herhangi bir fikri, ne kadar saçma olduğunu düşünseler bile söylemeleri istenir. Alınan fikirler derhal tahtaya not edilir. Fikirlerin niteliği değil, niceliği önemlidir. 

Öğretmen öğrencilerin fikirlerini eleştirilmemeli, müdahale etmemeli ve yargılamamalıdır. 

  1. Fikirlerin Değerlendirildiği Aşama

Tahtaya not edilen fikirler sınıflandırılır, gruplandırılır, puanlanır ve uygun olanlar seçilir. 

Örneğin çevre kirliliği konusunda ne yapılabilir konusunda öğrencilerin yaratıcı fikirleri alınır ve bu fikirler değerlendirilerek uygun olanlar seçilir. 

Bu aşamada fikirlerin niceliği değil, niteliği ön plana çıkmaktadır. 

Tersine Beyin Fırtınası

Beyin fırtınasında üretilen fikirlerin tam tersinin üretilmesi istenir. Örneğin “Çevreyi kirletmek için neler yapılabilir?”sorusu öğrencilere sorulur. Öğrenciler böylece farkındalık kazanacaklar ve farklı yönden düşünerceklerdir.

Konuşma Halkası

Öğretmen öğrencilere konuyla ilgili hikaye, film verir veya canlandırma yapar. Daha sonra ise öğrencilere “O” veya “U” oturma düzenine geçirip, “Siz olsaydınız ne yapardınız?” sorusunu sorar. Öğrenciler böylece mış gibi düşünecekler ve empatik düşünme becerileri gelişecektir. Ayrıca duygu ve düşünceleri de ortaya çıkacaktır. 

Öğrencilerin elinde söz hakkının kendilerinde olduğunu belirten bir nesne bulunur. Çocuklar pas deme hakkına sahiptirler. Böylece cevap hakkı kendilerinden bir sonraki öğrenciye geçecektir. 

Soru Cevap Tekniği 

Diğer adı sokrat metodudur. Dersin her aşamasında kullanılabilir. Klasik soru cevap şeklinde işlenilir. 

Dersin giriş kısmında kullanılırsa: ön bilgileri tespit etmek için kullanılır.

Dersin gelişme kısmında kullanılırsa: öğrencilerin etkin katılımını sağlamak için kullanılır. 

Dersin sonuç kısmında kullanılırsa: öğrencilerin öğrenme eksikliklerini tespit etmek için kullanılır. 

Not: Öğretmenin sorduğu sorular hedefe uygun ve öğrenciye uygun olmalıdır. Bilme, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme hedef alanlarını içermelidir. Sorular açık ve anlaşılır olmalı, cevaba ilişkin ipucu içermemelidir. 

Öğrenci soruyu cevaplayamazsa başka bir öğrenciye aynı soruyu cevaplaması için söz hakkı verilmemelidir. Çünkü bu cevaplayamayan öğrencinin yetersiz hissetmesine neden olacaktır. Öğrenci cevabı bilemezse doğru cevabı öğretmen vermelidir. 

Kartopu

Bu öğretim tekniğinde öğretmen öğrencilere bir konu hakkında tek başına düşünmeleri için zaman verir. Daha sonra öğrenciler 2 kişi birleşerek düşünürler ve fikirler paylaşılır. Daha sonra 4 kişi düşünürler ve fikirler paylaşılır. Daha sonra bu rakam 8, 16 şeklinde devam ederek. Adını öğrenci gruplarının giderek büyümesinden almıştır. 

Rol Oynama

Öğrencilerin kendilerini bir kişinin, nesnenin veya varlığın yerine koyarak canlandırma yapmasıdır. Rol oynama tekniğinin asıl amacı öğrencilerin empati duygusunu geliştirmektir. 

Yazılı bir metin, senaryo vardır. Replikler önceden bellidir. Bu açıdan öğretim teknikleri içerisinde tiyatral bir tekniktir. 

Drama

Öğrencilerin beklenmedik bir durum karşısında ne yapmaları gerektiğini yaparak yaşayarak öğrenmeleridir. Drama yönteminde bir senaryo veya metin yoktur. Öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirmek asıl amaçtır. Öğrenciler tamamen spontan ve doğaçlama bir şekilde oynarlar. Ancak bazı türlerinde çerçeve belli olabilir. Bu nedenle drama ikiye ayrılır. 

Biçimsel Drama: Çerçeve plan bellidir. Öğrenci bu çerçeve içerisinde hareket eder. Gersi doğaçlamadır.

Yaratıcı Drama: Hiçbirşey belli değildir. Ortada bir çerçeve veya plan yoktur. 

Öğrenme Galerisi

Öğrenciler dersin sonunda gruplara ayrılı ve grup halinde öğrendiklerini kağıtlara yazarlar. Daha sonra bu kağıtları sınıfın panosuna asarlar. Farklı gruptaki öğrenciler farklı kağıtlara bakarak kendi öğrenme eksiklerini tespit etmeye çalışırlar. Temel amaç öğrencilerin öğrenme eksikliklerini tespit etmektir. 

Köşeleme 

Öğretmen bir problem durumu verir. Öğrenciler bu problem durumunu ilişkin çözümler geliştirirler. Geliştirilen çözümleri sınıfın farklı köşelerine asarlar. Öğrenciler hangi çözümü kendilerine yakın görürlerse o çözümün olduğu köşede toplanırlar. Öğrenciler neden bu çözümü seçtiklerini tartışırlar, diğerleri ikna edilmeye çalışılır. Daha sonra ortak bir çözümde karar kılınır. Burada dikkat edilmesi gereken problem durumunun birden fazla çözümünün olmasıdır. 

Çember

Öğrencilerin bir konudaki görüşlerini bir başkan ve bir sekreter ile 10-15 kişilik bir grupta açıklamalarıdır. Bu tekniğin adının çember olmasının nedeni öğrencilerin “O” oturma düzeniyle oturmalarıdır. Öğrenciler üzerinde konuşacakları konu hakkında belli bir süre söz hakkına sahiptirler. Başkan grubu yönetirken sekreter görüşleri yazıya geçirir. Demokratik bir anlayış söz konusudur. Çoğunluğun üzerinde anlaştığı bir görüşte karar kılınır. 

Akvaryum

Öğrencilerin ilgi duydukları veya anlaşamadıkları konular üzerinde görüşlerini bildirmeleridir. “O” oturma düzeninde oturulur. Ortada bir sandalye bulunur ve gönüllü öğrenci bu sandalyeye oturarak görüşlerini açıklar. 

İç İçe Çember: İç içe geçmiş iki çember vardır ve bu çemberlerdeki öğrencilerin yüzleri birbirine dönük değildir. İçteki çemberde öğrenciler görüşlerini bildirirken dışarıdaki öğrenciler tarafından izlenirler. Daha sonra bu öğrenciler yer değiştirir. 

Rulman: İç içe çember tekniğinde olduğu gibi iki çember vardır ancak bu teknikte öğrencilerin yüzleri birbirlerine dönüktür. Öğrenciler birbirlerine görüşlerini aktarırlar ve her seferinde bir kişi yer değiştirerek başka bir öğrenciyle görüşlerini paylaşmış olurlar. 

İstasyon

Öğrenciler için afiş, slogan, maket veya şiir gibi masalar oluşturulur. Daha sonra öğrenciler gruplara ayrılır ve belli bir süre bu masalarda çalışırlar. Süreleri bittiğinde diğer masaya geçerler. Böylece başkaları tarafından yarım bırakılan işleri tamamlarlar aynı zamanda kendi yarım bıraktıkları işler ise başka öğrenciler tarafından tamamlanır. Ürünler tamamlanınca sınıf panosuna asılır. 

Öğrencilere sentez düzeyinde beceriler kazandırılır. Öğrencilerde birlikte iş yapma gibi farklı beceriler gelişir. 

Eğitsel Oyun 

Dersin zevkli ve eğlenceli şekilde geçmesini sağlayacak şekilde etkinliklere ve oyunlara yer verilmesidir. Örneğin öğrencilerin sayıları öğrenmek için sandalye kapmaca gibi oyunları oynaması ve sayıları bu yolla daha iyi öğrenmeleridir. Genel olarak okul öncesi ve ilkokul kademelerinde uygulanır. Hem sınıf içinde hem de sınıf dışında uygulanabilir. Öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerinin gelişimi sağlanır. Çok yönlü bir gelişim sağlanır. Öğretim Teknikleri arasında en esnek tekniktir. Birden çok ve farklı oyun oynanabilir.

6 Şapka Düşünme

Çok yönlü, lateral düşünmenin sağlandığı bir tekniktir. Her öğrenciye bir şapka değil, her öğrenciye her şapka takılmalıdır. Böylece öğrencilerin çok yönlü düşünmeleri sağlanacaktır. 

Sarı: İyimser düşünme

Kırmızı: Duygusal düşünme

Siyah: Karamsar düşünme

Beyaz: Tarafsız düşünme

Yeşil: Yaratıcı düşünme

Mavi: Karar verme, son şapka

6 Ayakkabılı Düşünme

Temel amacı 6 şapkalı düşünme ile aynıdır. 

Lacivert: Prosedürü uygulama ayakkabısı

Gri: Araştırma ve veri toplama

Turuncu: Tehlikeyi azaltıcı önlem

Pembe: Koruyucu davranma

Kahverengi: Esnek davranma

Mor: Rolünün gerektirdiği gibi hareket etme

Mikro Öğretim 

Öğretmen yetiştirmede kullanılan bir yöntemdir. Öğrenci sayısı bakımından küçültülmüş öğretim tekniğidir. Öğretmen adaylarının gerçeğe yakın ders ortamına sahip olmalarını sağlayan bir yöntemdir. 20 dakikalık dersler işlenir. Bu dersler kayıt altına alınır. Daha sonra bu kayıtlar izlenerek öğrenciye geri dönüt verilir. Öğret-yeniden öğret ilkesi vardır. Sınıftaki diğer öğrencilerle birlikte videolar izlendiğinden akran değerlendirmesi vardır, ayrıca öz değerlendirme vardır. Dersin öğretim görevlisi videoları değerlendirdiğinden öğretmen değerlendirmesi de vardır. Öğretim teknikleri içerisinde önemli bir yere sahip olan mikro öğretimde temel amaç öğretmen adaylarının mesleki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesidir. 

Basamakları

  • Ders planı hazırlanır.
  • Plan uygulanır. Uygulanırken videoya çekilir. 
  • Çekimler izlenir, dönüt düzeltme yapılır.
  • Ders planı tekrar hazırlanır, eksik ve yanlışların düzeltilmesi ile plan güncellenir. 
  • Ders tekrar yapılır.
  • Yapılan tekrar dersi izlenir ve aynı basamaklar, öğretmen adayı dersi öğrenene kadar devam eder.

Gösteri

Öğretmenin öğretilmek istenen bir beceriyi yapması ve öğrencilerin ise pasif bir biçimde öğretmeni özlediği öğretim tekniğidir. Öğrenci herhangi bir aksiyonda bulunmaz, sadece izler. “U” şeklinde bir oturma düzeni vardır. Öğretmen kolaydan zora olacak şekilde beceriyi gösterir. Göster anlat ilkesi ile ders işlenir. Öğrenciye sorular sorulur. Öğretmen deneyleri buna örnektir. 

Benzetim 

Diğer adı simülasyon tekniğidir. Yapması tehlikeli, zaman alıcı veya maliyetli olan işlerin gerçeğe yakın koşullarda uygulanarak öğrenciye öğretilmesidir. Bilgisayar programları veya maket model kullanılarak gerçekleştirilebilir. Örneğin pilotların uçak simülasyonlarında eğitim görmesi.

Vızıltı 

Küçük grup tartışmasıdır. Öğrenciler kısa süreli tartışmalar yaparlar. Örneğin 2 kişinin 2 dakika tartışması, 4 kişinin 4 dakika tartışması. Öğrenci sayısı kadar dakika verilerek öğrencilerin konu hakkında tartışmaları istenir. 

Beyin Eseri 

Öğrenciler 6-7 kişilik gruplara ayrılır. Her öğrenciye 3 kart verilir ve görüşlerini bu kartlara yazmaları istenir. Daha sonra yazılan bu kartları öğretmen okur, beğenilenleri seçer. Örneğin sınıf kurallarının belirlenmesinde bu teknik kullanılabilir. 

Soru Turu

Öğrenciler “O” yani çember düzeninde daire şeklinde otururlar. Daha sonra bir öğrenci bir kağıda soru yazar. Soru yazılan bu kağıdı yanındaki arkadaşına verir. Yanındaki arkadaşı cevabını yazar ve diğer öğrenciye verir. Böylece kağıt çemberi dolaşmış olur ve bütün öğrenciler cevaplarını yazmış olurlar. Kağıt soru yazan öğrenciye döndüğünde süreç tamamlanmış olur. Amaç konuyu tekrar edip pekiştirmek, öğrencinin diğer öğrencilerin de cevaplarını görerek kendi cevabıyla karşılaştırmasıdır.

Karar Verme

Toplumsal sorunların çözümünde kullanılan bir tekniktir. Belli aşamaları vardır.

  • Problemi fark etme
  • Problemi tanımlama
  • Probleme ilişkin çözüm seçenekleri üretme
  • Çözüm seçeneklerini uygulama
  • Karar verme

Dedikodu

Öğrenciler ikili gruplara ayrılır. Bir konu hakkındaki düşüncelerini paylaşırlar. Daha sonra bu öğrenciler farklı bir öğrenciyle eşleşir ve kendi düşüncelerini ve önceki eşleştiği öğrencinin fikirlerini bu yeni öğrenciyle paylaşırlar. Herkes birbiriyle eş oluncaya kadar bu durum eder. 

Pazar Yeri

Öğretmen öğrencilere bir soru sorar. Öğrenciler de bu soruna ilişkin çözüm yolları oluştururlar. Oluşturdukları çözüm yollarını yaka kartı haline getirip yakalarına asarlar. Daha sonra sınıf içinde gezmeye başlarlar. Öğrenciler birbirlerinin çözümlerini yaka kartlarından okurlar. Birbirlerinin çözümlerini beğenen öğrenciler yaka kartlarını değiştirirler. 

Öykü Oluşturma 

Öğretmen öğrencilere herhangi bir öykü veya film izletir. Daha sonra bu film veya hikaye yarıda kesilir. Öğrencilerden bu hikayenin tamamlanması istenir. Öğrenciler bu hikayenin devamını tamamlayıp yazarlar ancak hikaye veya filmin gerçek devamı gösterilmez. 

Arkası Yarın

Hikaye veya film yarıda gösterilir. Öğrencilerden öykü oluşturmada olduğu gibi hikaye veya filmi tamamlaması istenir. Öykü oluşturmadan farkı bu teknikte hikaye veya filmin devamı öğrenciler yazdıktan sonra gösterilir. Böylece öğrenciler kendi yazdıklarını ve hikaye veya filmin devamını karşılaştırabilirler. 

Düşün-Eşleş-Paylaş

Öğrenci önce tek düşünür. Daha sonra biriyle eşleşir ve eşleşilen kişiyle fikir alışverişinde bulunur. En sonunda ise yapılan bu fikir alışverişi tüm sınıfla paylaşılır. Yani düşünülür, eşleşilir ve paylaşılır.

Bil-İste-Öğren

Öğrenci önce bildiklerini bir kağıda yazar. Daha sonra bilmek istediklerini ve merak ettiklerini bir kağıda yazar. En sonunda ise süreç sonunda ne öğrendiğini kağıda yazar. Yani öğrenci ne biliyordum, ne öğrenmek istiyordum ve ne öğrendim sorularını kendine sorarak süreci tamamlar. 

Öğretim Yaprakları

Öğrenciye bir işin nasıl yapılacağını gösteren yapraklardır. Öğrencinin öğrenmek istedikleri bu yapraklarda bulunur. Bir işlemin nasıl yapılacağını basamaklar şeklinde anlatır. Örneğin pamukta nasıl fasulye yetiştirileceği. 

Ters Yüz Öğrenme 

Normalde okulda öğrenilir ve öğrenilen bilgiler dışarıya transfer edilir. Ancak ters yüz öğrenmede adında da anlaşılacağı gibi okulda dışında temel beceriler edinilmiştir ve bu temel beceriler okul ortamına getirilerek tartışılır ve uygulanır. 

Harmanlanmış Öğrenme

Yüz yüze öğrenme ve internet mobil öğrenmenin birleştirildiği bir öğretim tekniğidir. geleneksel ve çağdaş eğitim bir aradadır. 

Uzaktan Eğitim

Öğretmenin uzaktan dersler vererek yaptığı eğitimdir. Bu canlı eğitim olabilir veya daha önceden çekilmiş eğitim videoları şeklinde olabilir. 

Örneğin Youtube’dan çeşitli eğitim dersleri almak.

İnternet Tabanlı Eğitim

İnternet üzerinden öğrenilen tüm öğrenmeleri kapsayan bir tekniktir. Öğrenci bilgileri internet üzerinden nasıl edinileceğini öğrenir. Örneğin öğrencinin Google’dan arama yaparak bilgilere ulaşması.

Bilgisayar Destekli Eğitim

Öğrencinin bilgisayar programları ile öğrenmesidir. Öğrenciler bilgisayara indirdikleri temel programlar ile öğrenmeleri gerçekleştirirler. Bu programlar öğrenme hızını öğrencinin hızına göre otomatik olarak ayarlar. 

Öğretim Teknikleri konusu burada sona erdi.

Öğretim Teknikleri konusundan bir önceki konu olan Gösterip Yaptırma konusu için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı