Öğretim Yöntem ve Teknikleri

  • Öğretim Teknikleri – 35 Öğretim Tekniği

    Öğretim Teknikleri

    Öğretim teknikleri öğretim yöntemlerinin uygulanışını ve bunun nasıl uygulandığını ifade eden bir kavramdır.Öğretim teknikleri çeşitlilik göstermektedir. Bu teknikler öğrenilen konuya ve öğretmene göre farklılık gösterebilir. Öğretmenler kendilerine ve öğrencilerine en çok uyan tekniği öğretim teknikleri içinden seçmelidirler. 

    Öğretim Teknikleri

    Bilişsel Çıraklık

    Öğrenci ve öğretmen arasında usta-çırak ilişkisi vardır. Gösterip Yaptırma yönteminden yararlanılır. Ancak burada geliştirilmek istenen beceriler psikomotor beceriler değil, bilişsel becerilerdir. Öğretmen öğrenciye yardımcı olur ve yavaş yavaş yardımını azaltır. Giderek azalır ve öğrenci beceriyi tek başına yapabilene kadar bu azalma devam eder. En sonunda öğrenci beceriyi tek başına yapabilecek seviyeye gelince öğretmen öğrenciyi tamamen bağımsız bırakır. 

    Basamakları

    Model Olma: Öğrenci öğretmeni model alır, onu izler.

    Çalıştırma: İş öğrenciye yaptırılır.

    Destekleme: Öğrenciler desteklenir, ipuçları verilir. 

    İfade Etme: Öğrenci kendini ifade eder.

    Yansıtma: Öğrenci kendini öğretmeni ve arkadaşlarıyla karşılaştırır.

    Öteleme: Öğrenci öğretmenin etkisinden giderek kurtulur, bağımsızlaşır. 

    Örneğin bir ödev için öğretmeninden yardım alan öğrencinin önceleri öğretmeninden her konuda yardım alırken daha sonra yardımların azalması ve öğrencinin en sonunda ödevi kendi başına yapabilecek seviyeye gelmesi. 

    Beyin Fırtınası

    Öğrencilerin yaratıcı fikirler ortaya çıkarması amacıyla uygulanan bir tekniktir. Öğretmen öğrencilerden bir konu hakkında akıllarına gelen ilk yaratıcı fikirleri söylemelerini ister. Daha sonra bu fikirleri öğretmen tahtaya not eder. Bu aşamadan sonra elde edilen fikirler değendirilir. Bu yönüyle beyin fırtınası tekniği iki aşamada ele alınır. 

    1. Fikirlerin Üretildiği Aşama

    Her öğrenci fikir üretir yani bütün sınıfın katılımıyla gerçekleşir. 

    Verilen süre kısıtlıdır. 15-20 dakika sürer. Öğrencilerin akıllarına gelen herhangi bir fikri, ne kadar saçma olduğunu düşünseler bile söylemeleri istenir. Alınan fikirler derhal tahtaya not edilir. Fikirlerin niteliği değil, niceliği önemlidir. 

    Öğretmen öğrencilerin fikirlerini eleştirilmemeli, müdahale etmemeli ve yargılamamalıdır. 

    1. Fikirlerin Değerlendirildiği Aşama

    Tahtaya not edilen fikirler sınıflandırılır, gruplandırılır, puanlanır ve uygun olanlar seçilir. 

    Örneğin çevre kirliliği konusunda ne yapılabilir konusunda öğrencilerin yaratıcı fikirleri alınır ve bu fikirler değerlendirilerek uygun olanlar seçilir. 

    Bu aşamada fikirlerin niceliği değil, niteliği ön plana çıkmaktadır. 

    Tersine Beyin Fırtınası

    Beyin fırtınasında üretilen fikirlerin tam tersinin üretilmesi istenir. Örneğin “Çevreyi kirletmek için neler yapılabilir?”sorusu öğrencilere sorulur. Öğrenciler böylece farkındalık kazanacaklar ve farklı yönden düşünerceklerdir.

    Konuşma Halkası

    Öğretmen öğrencilere konuyla ilgili hikaye, film verir veya canlandırma yapar. Daha sonra ise öğrencilere “O” veya “U” oturma düzenine geçirip, “Siz olsaydınız ne yapardınız?” sorusunu sorar. Öğrenciler böylece mış gibi düşünecekler ve empatik düşünme becerileri gelişecektir. Ayrıca duygu ve düşünceleri de ortaya çıkacaktır. 

    Öğrencilerin elinde söz hakkının kendilerinde olduğunu belirten bir nesne bulunur. Çocuklar pas deme hakkına sahiptirler. Böylece cevap hakkı kendilerinden bir sonraki öğrenciye geçecektir. 

    Soru Cevap Tekniği 

    Diğer adı sokrat metodudur. Dersin her aşamasında kullanılabilir. Klasik soru cevap şeklinde işlenilir. 

    Dersin giriş kısmında kullanılırsa: ön bilgileri tespit etmek için kullanılır.

    Dersin gelişme kısmında kullanılırsa: öğrencilerin etkin katılımını sağlamak için kullanılır. 

    Dersin sonuç kısmında kullanılırsa: öğrencilerin öğrenme eksikliklerini tespit etmek için kullanılır. 

    Not: Öğretmenin sorduğu sorular hedefe uygun ve öğrenciye uygun olmalıdır. Bilme, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme hedef alanlarını içermelidir. Sorular açık ve anlaşılır olmalı, cevaba ilişkin ipucu içermemelidir. 

    Öğrenci soruyu cevaplayamazsa başka bir öğrenciye aynı soruyu cevaplaması için söz hakkı verilmemelidir. Çünkü bu cevaplayamayan öğrencinin yetersiz hissetmesine neden olacaktır. Öğrenci cevabı bilemezse doğru cevabı öğretmen vermelidir. 

    Kartopu

    Bu öğretim tekniğinde öğretmen öğrencilere bir konu hakkında tek başına düşünmeleri için zaman verir. Daha sonra öğrenciler 2 kişi birleşerek düşünürler ve fikirler paylaşılır. Daha sonra 4 kişi düşünürler ve fikirler paylaşılır. Daha sonra bu rakam 8, 16 şeklinde devam ederek. Adını öğrenci gruplarının giderek büyümesinden almıştır. 

    Rol Oynama

    Öğrencilerin kendilerini bir kişinin, nesnenin veya varlığın yerine koyarak canlandırma yapmasıdır. Rol oynama tekniğinin asıl amacı öğrencilerin empati duygusunu geliştirmektir. 

    Yazılı bir metin, senaryo vardır. Replikler önceden bellidir. Bu açıdan öğretim teknikleri içerisinde tiyatral bir tekniktir. 

    Drama

    Öğrencilerin beklenmedik bir durum karşısında ne yapmaları gerektiğini yaparak yaşayarak öğrenmeleridir. Drama yönteminde bir senaryo veya metin yoktur. Öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirmek asıl amaçtır. Öğrenciler tamamen spontan ve doğaçlama bir şekilde oynarlar. Ancak bazı türlerinde çerçeve belli olabilir. Bu nedenle drama ikiye ayrılır. 

    Biçimsel Drama: Çerçeve plan bellidir. Öğrenci bu çerçeve içerisinde hareket eder. Gersi doğaçlamadır.

    Yaratıcı Drama: Hiçbirşey belli değildir. Ortada bir çerçeve veya plan yoktur. 

    Öğrenme Galerisi

    Öğrenciler dersin sonunda gruplara ayrılı ve grup halinde öğrendiklerini kağıtlara yazarlar. Daha sonra bu kağıtları sınıfın panosuna asarlar. Farklı gruptaki öğrenciler farklı kağıtlara bakarak kendi öğrenme eksiklerini tespit etmeye çalışırlar. Temel amaç öğrencilerin öğrenme eksikliklerini tespit etmektir. 

    Köşeleme 

    Öğretmen bir problem durumu verir. Öğrenciler bu problem durumunu ilişkin çözümler geliştirirler. Geliştirilen çözümleri sınıfın farklı köşelerine asarlar. Öğrenciler hangi çözümü kendilerine yakın görürlerse o çözümün olduğu köşede toplanırlar. Öğrenciler neden bu çözümü seçtiklerini tartışırlar, diğerleri ikna edilmeye çalışılır. Daha sonra ortak bir çözümde karar kılınır. Burada dikkat edilmesi gereken problem durumunun birden fazla çözümünün olmasıdır. 

    Çember

    Öğrencilerin bir konudaki görüşlerini bir başkan ve bir sekreter ile 10-15 kişilik bir grupta açıklamalarıdır. Bu tekniğin adının çember olmasının nedeni öğrencilerin “O” oturma düzeniyle oturmalarıdır. Öğrenciler üzerinde konuşacakları konu hakkında belli bir süre söz hakkına sahiptirler. Başkan grubu yönetirken sekreter görüşleri yazıya geçirir. Demokratik bir anlayış söz konusudur. Çoğunluğun üzerinde anlaştığı bir görüşte karar kılınır. 

    Akvaryum

    Öğrencilerin ilgi duydukları veya anlaşamadıkları konular üzerinde görüşlerini bildirmeleridir. “O” oturma düzeninde oturulur. Ortada bir sandalye bulunur ve gönüllü öğrenci bu sandalyeye oturarak görüşlerini açıklar. 

    İç İçe Çember: İç içe geçmiş iki çember vardır ve bu çemberlerdeki öğrencilerin yüzleri birbirine dönük değildir. İçteki çemberde öğrenciler görüşlerini bildirirken dışarıdaki öğrenciler tarafından izlenirler. Daha sonra bu öğrenciler yer değiştirir. 

    Rulman: İç içe çember tekniğinde olduğu gibi iki çember vardır ancak bu teknikte öğrencilerin yüzleri birbirlerine dönüktür. Öğrenciler birbirlerine görüşlerini aktarırlar ve her seferinde bir kişi yer değiştirerek başka bir öğrenciyle görüşlerini paylaşmış olurlar. 

    İstasyon

    Öğrenciler için afiş, slogan, maket veya şiir gibi masalar oluşturulur. Daha sonra öğrenciler gruplara ayrılır ve belli bir süre bu masalarda çalışırlar. Süreleri bittiğinde diğer masaya geçerler. Böylece başkaları tarafından yarım bırakılan işleri tamamlarlar aynı zamanda kendi yarım bıraktıkları işler ise başka öğrenciler tarafından tamamlanır. Ürünler tamamlanınca sınıf panosuna asılır. 

    Öğrencilere sentez düzeyinde beceriler kazandırılır. Öğrencilerde birlikte iş yapma gibi farklı beceriler gelişir. 

    Eğitsel Oyun 

    Dersin zevkli ve eğlenceli şekilde geçmesini sağlayacak şekilde etkinliklere ve oyunlara yer verilmesidir. Örneğin öğrencilerin sayıları öğrenmek için sandalye kapmaca gibi oyunları oynaması ve sayıları bu yolla daha iyi öğrenmeleridir. Genel olarak okul öncesi ve ilkokul kademelerinde uygulanır. Hem sınıf içinde hem de sınıf dışında uygulanabilir. Öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerinin gelişimi sağlanır. Çok yönlü bir gelişim sağlanır. Öğretim Teknikleri arasında en esnek tekniktir. Birden çok ve farklı oyun oynanabilir.

    6 Şapka Düşünme

    Çok yönlü, lateral düşünmenin sağlandığı bir tekniktir. Her öğrenciye bir şapka değil, her öğrenciye her şapka takılmalıdır. Böylece öğrencilerin çok yönlü düşünmeleri sağlanacaktır. 

    Sarı: İyimser düşünme

    Kırmızı: Duygusal düşünme

    Siyah: Karamsar düşünme

    Beyaz: Tarafsız düşünme

    Yeşil: Yaratıcı düşünme

    Mavi: Karar verme, son şapka

    6 Ayakkabılı Düşünme

    Temel amacı 6 şapkalı düşünme ile aynıdır. 

    Lacivert: Prosedürü uygulama ayakkabısı

    Gri: Araştırma ve veri toplama

    Turuncu: Tehlikeyi azaltıcı önlem

    Pembe: Koruyucu davranma

    Kahverengi: Esnek davranma

    Mor: Rolünün gerektirdiği gibi hareket etme

    Mikro Öğretim 

    Öğretmen yetiştirmede kullanılan bir yöntemdir. Öğrenci sayısı bakımından küçültülmüş öğretim tekniğidir. Öğretmen adaylarının gerçeğe yakın ders ortamına sahip olmalarını sağlayan bir yöntemdir. 20 dakikalık dersler işlenir. Bu dersler kayıt altına alınır. Daha sonra bu kayıtlar izlenerek öğrenciye geri dönüt verilir. Öğret-yeniden öğret ilkesi vardır. Sınıftaki diğer öğrencilerle birlikte videolar izlendiğinden akran değerlendirmesi vardır, ayrıca öz değerlendirme vardır. Dersin öğretim görevlisi videoları değerlendirdiğinden öğretmen değerlendirmesi de vardır. Öğretim teknikleri içerisinde önemli bir yere sahip olan mikro öğretimde temel amaç öğretmen adaylarının mesleki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesidir. 

    Basamakları

    • Ders planı hazırlanır.
    • Plan uygulanır. Uygulanırken videoya çekilir. 
    • Çekimler izlenir, dönüt düzeltme yapılır.
    • Ders planı tekrar hazırlanır, eksik ve yanlışların düzeltilmesi ile plan güncellenir. 
    • Ders tekrar yapılır.
    • Yapılan tekrar dersi izlenir ve aynı basamaklar, öğretmen adayı dersi öğrenene kadar devam eder.

    Gösteri

    Öğretmenin öğretilmek istenen bir beceriyi yapması ve öğrencilerin ise pasif bir biçimde öğretmeni özlediği öğretim tekniğidir. Öğrenci herhangi bir aksiyonda bulunmaz, sadece izler. “U” şeklinde bir oturma düzeni vardır. Öğretmen kolaydan zora olacak şekilde beceriyi gösterir. Göster anlat ilkesi ile ders işlenir. Öğrenciye sorular sorulur. Öğretmen deneyleri buna örnektir. 

    Benzetim 

    Diğer adı simülasyon tekniğidir. Yapması tehlikeli, zaman alıcı veya maliyetli olan işlerin gerçeğe yakın koşullarda uygulanarak öğrenciye öğretilmesidir. Bilgisayar programları veya maket model kullanılarak gerçekleştirilebilir. Örneğin pilotların uçak simülasyonlarında eğitim görmesi.

    Vızıltı 

    Küçük grup tartışmasıdır. Öğrenciler kısa süreli tartışmalar yaparlar. Örneğin 2 kişinin 2 dakika tartışması, 4 kişinin 4 dakika tartışması. Öğrenci sayısı kadar dakika verilerek öğrencilerin konu hakkında tartışmaları istenir. 

    Beyin Eseri 

    Öğrenciler 6-7 kişilik gruplara ayrılır. Her öğrenciye 3 kart verilir ve görüşlerini bu kartlara yazmaları istenir. Daha sonra yazılan bu kartları öğretmen okur, beğenilenleri seçer. Örneğin sınıf kurallarının belirlenmesinde bu teknik kullanılabilir. 

    Soru Turu

    Öğrenciler “O” yani çember düzeninde daire şeklinde otururlar. Daha sonra bir öğrenci bir kağıda soru yazar. Soru yazılan bu kağıdı yanındaki arkadaşına verir. Yanındaki arkadaşı cevabını yazar ve diğer öğrenciye verir. Böylece kağıt çemberi dolaşmış olur ve bütün öğrenciler cevaplarını yazmış olurlar. Kağıt soru yazan öğrenciye döndüğünde süreç tamamlanmış olur. Amaç konuyu tekrar edip pekiştirmek, öğrencinin diğer öğrencilerin de cevaplarını görerek kendi cevabıyla karşılaştırmasıdır.

    Karar Verme

    Toplumsal sorunların çözümünde kullanılan bir tekniktir. Belli aşamaları vardır.

    • Problemi fark etme
    • Problemi tanımlama
    • Probleme ilişkin çözüm seçenekleri üretme
    • Çözüm seçeneklerini uygulama
    • Karar verme

    Dedikodu

    Öğrenciler ikili gruplara ayrılır. Bir konu hakkındaki düşüncelerini paylaşırlar. Daha sonra bu öğrenciler farklı bir öğrenciyle eşleşir ve kendi düşüncelerini ve önceki eşleştiği öğrencinin fikirlerini bu yeni öğrenciyle paylaşırlar. Herkes birbiriyle eş oluncaya kadar bu durum eder. 

    Pazar Yeri

    Öğretmen öğrencilere bir soru sorar. Öğrenciler de bu soruna ilişkin çözüm yolları oluştururlar. Oluşturdukları çözüm yollarını yaka kartı haline getirip yakalarına asarlar. Daha sonra sınıf içinde gezmeye başlarlar. Öğrenciler birbirlerinin çözümlerini yaka kartlarından okurlar. Birbirlerinin çözümlerini beğenen öğrenciler yaka kartlarını değiştirirler. 

    Öykü Oluşturma 

    Öğretmen öğrencilere herhangi bir öykü veya film izletir. Daha sonra bu film veya hikaye yarıda kesilir. Öğrencilerden bu hikayenin tamamlanması istenir. Öğrenciler bu hikayenin devamını tamamlayıp yazarlar ancak hikaye veya filmin gerçek devamı gösterilmez. 

    Arkası Yarın

    Hikaye veya film yarıda gösterilir. Öğrencilerden öykü oluşturmada olduğu gibi hikaye veya filmi tamamlaması istenir. Öykü oluşturmadan farkı bu teknikte hikaye veya filmin devamı öğrenciler yazdıktan sonra gösterilir. Böylece öğrenciler kendi yazdıklarını ve hikaye veya filmin devamını karşılaştırabilirler. 

    Düşün-Eşleş-Paylaş

    Öğrenci önce tek düşünür. Daha sonra biriyle eşleşir ve eşleşilen kişiyle fikir alışverişinde bulunur. En sonunda ise yapılan bu fikir alışverişi tüm sınıfla paylaşılır. Yani düşünülür, eşleşilir ve paylaşılır.

    Bil-İste-Öğren

    Öğrenci önce bildiklerini bir kağıda yazar. Daha sonra bilmek istediklerini ve merak ettiklerini bir kağıda yazar. En sonunda ise süreç sonunda ne öğrendiğini kağıda yazar. Yani öğrenci ne biliyordum, ne öğrenmek istiyordum ve ne öğrendim sorularını kendine sorarak süreci tamamlar. 

    Öğretim Yaprakları

    Öğrenciye bir işin nasıl yapılacağını gösteren yapraklardır. Öğrencinin öğrenmek istedikleri bu yapraklarda bulunur. Bir işlemin nasıl yapılacağını basamaklar şeklinde anlatır. Örneğin pamukta nasıl fasulye yetiştirileceği. 

    Ters Yüz Öğrenme 

    Normalde okulda öğrenilir ve öğrenilen bilgiler dışarıya transfer edilir. Ancak ters yüz öğrenmede adında da anlaşılacağı gibi okulda dışında temel beceriler edinilmiştir ve bu temel beceriler okul ortamına getirilerek tartışılır ve uygulanır. 

    Harmanlanmış Öğrenme

    Yüz yüze öğrenme ve internet mobil öğrenmenin birleştirildiği bir öğretim tekniğidir. geleneksel ve çağdaş eğitim bir aradadır. 

    Uzaktan Eğitim

    Öğretmenin uzaktan dersler vererek yaptığı eğitimdir. Bu canlı eğitim olabilir veya daha önceden çekilmiş eğitim videoları şeklinde olabilir. 

    Örneğin Youtube’dan çeşitli eğitim dersleri almak.

    İnternet Tabanlı Eğitim

    İnternet üzerinden öğrenilen tüm öğrenmeleri kapsayan bir tekniktir. Öğrenci bilgileri internet üzerinden nasıl edinileceğini öğrenir. Örneğin öğrencinin Google’dan arama yaparak bilgilere ulaşması.

    Bilgisayar Destekli Eğitim

    Öğrencinin bilgisayar programları ile öğrenmesidir. Öğrenciler bilgisayara indirdikleri temel programlar ile öğrenmeleri gerçekleştirirler. Bu programlar öğrenme hızını öğrencinin hızına göre otomatik olarak ayarlar. 

    Öğretim Teknikleri konusu burada sona erdi.

    Öğretim Teknikleri konusundan bir önceki konu olan Gösterip Yaptırma konusu için tıklayın.

  • Gösterip Yaptırma

    Gösterip Yaptırma

    Gösterip yaptırma yöntemi adından da anlaşılacağı üzere öğretmenin öğrencilerine bir konuyu veya beceriyi öğretirken bunu önce kendi yapması, daha sonra öğrencilerine yaptırmasıdır. Öğrenciler uzmanlaşana kadar tekrarlar devam eder.

    Temel Özellikleri

    Bu yöntemin en önemli özelliği ve amacı öğrencilerin yaptıklarını transfer edebilme beccerisi kazanmalarıdır. Bir davranış öğrenildikten sonra diğer alanlarda da öğrenci tarafından uygulanabilmelidir. Örneğin kalem tutmayı öğretmeninden gösterip yaptırma yöntemiyle öğrenen öğrencinin bir dahaki derste edindiği kalem tutma becerisiyle resim yapması. 

    Öğretmen gösterir ve öğrenci yapar. Gösterme kısmı öğretmen merkezli, yaptırma kısmı ise öğrenci merkezli bir yöntemdir. 

    Psikomotor becerilerin edinilmesinde oldukça etkili bir yöntemdir. Bu nedenle daha çok psikomotor becerilere dayalı olan beden eğitimi, resim, müzik gibi derslerde tercih edilir. 

    Öğrenciler yaparak yaşayarak öğrendiklerinden edinilen bilgilerin kalıcılığı yüksektir. Üst düzey zihinsel becerileri ve psikomotor becerileri geliştirir. Bu yöntemin etkili olması için öğrencilere gereken süre verilmelidir. Aksi taktirde hedef alanları da edinilemeyecektir.

    Gelişim psikolojisindeki model alma yoluyla öğrenme ile ilişkilidir. Modelden öğrenme yöntemi kullanılır. Öğrencilere davranışlara model olarak gösterilir ve bu davranışların öğrenciler tarafından tekrar etmeleri sağlanır. 

    Tüm öğrencilerin gösteri kısmında görmesi sağlanmalı, yapma kısmında ise tüm öğrencilerin yapması sağlanmalı ve dönüt- düzeltme yapılmalıdır. Öğrencilere pekiştireçler verilmelidir. Bu nedenlerden dolayı kalabalık sınıflarda uygulanması uygun değildir. Çok zaman alacağından zaman açısından da uygun değildir. Öğrencilere bireysel olarak eğitim verilmesi bu yöntemin en etkili ve verimli şekilde işlenmesi için gereklidir. 

    Öğrencilerin verilen modelleri ustalaşıncaya kadar tekrar etmeleri gerekmektedir. Bu tekrar etme zorunluluğu geniş bir zaman dilimi gerektirir. Bu nedenle zaman açısından ekonomik bir yöntem değildir. 

    Gösterip Yaptırma Yöntemi Aşamaları

    • Öğrenciler gösteriyi izler ve rahatlıkla görür. (Tüm öğrenciler rahatlıkla görmelidir.)
    • Öğretmen beceriyi önce bütün, sonra aşama aşama gösterir. 
    • Öğrenciler önce aşamaları sonra ise bütünü yapar.
    • Öğretmen yapılanlar hakkında dönütler verir. 
    • Öğrenci beceride uzman olana kadar tekrar eder. 
    • Uzmanlaştığı bu beceriyi farklı alanlara transfer edebilir. 

    Gösterip Yaptırma Yöntemi konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Deney Yöntemi konusu için tıklayın.

  • Deney Yöntemi

    Deney Yöntemi

    Deney yöntemi öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrendiği aynı zamanda bilimsel gerçeklerin ispatını yapmak için kullanılan bir yöntemdir. Hipotezleri sınamak için de kullanılır. Öğrenci merkezli ve uygulama ve üzeri hedef alanlarının uygulama alanının bulunduğu bir öğretim yöntemidir. Deneyi öğretmen yaparsa ispat için, öğrenci yaparsa yaparak yaşayarak öğrenmek için yapılmış demektir. 

    Deney Yöntemi Temel Özellikleri 

    Üst düzey zihinsel becerilerin yanı sıra psikomotor becerilerin gelişmesini sağlar. Yaparak yaşayarak öğrenmelerin getirdiği faydalardan biri de öğrenenlerin somutlaştırılmasıdır. Öğrenciler bilgiyi ilk elden, kendileri yaparak, somut bir şekilde alırlar. 

    Öğrenciler hipotezleri test edebilirler. Böylece sadece bilgileri ispat değil, aynı zamanda yeni bilgiler yaratma şansı da doğar. Öğrenci yeni bilgiler keşfedebilir. 

    Öğrenciler neden-sonuç ilişkisini kolaylıkla kurabilirler. Neden-sonuç ilişkisini doğuracak ola gözlerinin önünde somut bir şekilde gerçekleşir. 

    Öğrencilerin bilimsel düşünme becerileri gelişir. Öğrencilerin bilime olan merakı gelişir. Hipotezlerin nasıl test edileceği öğrenilmiş olur. Olaylar ve olgular arasındaki ilişkiler bilimsel düşünme becerileri ile somutlaştırılır. Öğrenciler zihinsel becerileri gelişir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken şey ise deney yapılırken basitten karmaşığa şeklinde bir yol izlenmeli, öğretilecekler karmaşık bir şekillde değil, basit bir şekilde ele alınmalıdır.  

    Öğrencilere deney sırasında sorular sorulmalı ve açıklamalar yapılmalıdır. Öğretmen öğrencilerle deney sırasında etkileşim içinde bulunmalıdır. Dersin sonunda öğrencilerle beraber deneyin sonu tartışılmalıdır. 

    Birçok duyu organına hitap ettiği için öğrenmeler daha kalıcı olur. Konu işlenirken öğrencinin ne kadar fazla duyu organına hitap edilirse, öğrenmelerin kalıcılığı o kadar fazla olur. 

    Öğretmen deneyi planlamalıdır. Deneye başlamadan önce ne yapılacağını önceden planlamalı ve yapılacak yerdeki organizasyonları tamamlamalıdır. Güvenlik önlemleri alınmalı ve deneyin en etkili olacağı “U” oturma düzeni sağlanmalıdır. Öğrenciler ise deneye katıldıktan sonra deney hakkında rapor tutmalıdırlar. 

    Deney Öncesi Yapılacak Plan

    Deney öncesi öğretmenin bir plan hazırlaması gerekir. Bu planın içinde;

    • Deneyin amacı
    • Süre
    • Materyaller
    • İşlem Basamakları
    • Açıklamalar
    • Sorulacak Sorular
    • Sonuç
    • Öğrencilerin Sonuç Raporu

    Gösteri Deneyi: Deneyin öğrenciler için tehlikeli olması, aşırı maliyetli olması veya başka nedenlerden dolayı sadece öğretmenin yapabileceği, öğrencilerin ise izlediği deneylere gösteri deneyi denir. 

    Deney Yöntemi konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Problem Çözme konusu için tıklayın.

  • Problem Çözme

    Problem Çözme

    Problem Çözme yöntemi John Dewey tarafından geliştirilen, öğrencilerin bir problem durumunu sahip oldukları bilgileri kullanarak ve bilimsel problem çözme basamaklarını kullanarak çözmeye çalıştıkları bir yöntemdir. 

    Problem Çözmenin Genel Özellikleri 

    En önemli amacı ve özelliği öğrencilerin bilimsel problem çözme basamaklarını kullanarak problemleri çözmeye çalışmasını sağlamaktır. Problemlere çok yönlü ve derin bakabilmeyi sağlar.

    Yaparak ve yaşayarak öğrenme ilkesini temele alır. Herhangi bir öğretim kademesinde uygulanabilir. Öğrencilerin edindikleri bilgilerin kalıcılığı diğer yöntemlere göre çok daha fazladır. Motivasyonu ve ilgiyi arttırarak öğrencileri derste tutmayı başarır. bunun temel sebebi öğrencinin aktif olması, yaparak yaşayarak öğrenmesidir. 

    Öğrenci üst düzey düşünme becerileri kullanır. Aktif katılım ve akıl yürütme gibi süreçlerin işlediği problem çözme yöntemi, karmaşık problemlerin çözümünde etkili olarak kullanılır. 

    Öğrenci uygulama ve üzeri bilişsel hedef basamaklarını problem çözerken kullanır. Bu da çok yönlü gelişmeyi sağlar. Öğrenci bilimsel düşünme becerilerini de problemin çözümünde kullanır ve bu çözüm basamaklarını hayatının diğer alanlarında karşılaştığı problemleri çözmek için de kullanabilir. 

    Öğrenci merkezdedir, öğretmen öğrencinin çözüme ulaşmasını sağlayacak rehber görevindedir. Öğrencide problemi çözmek için ilgi ve merak oluşur, bu da problemi çözmek için gerekli güdülenmeyi sağlar. 

    Tümdengelim ve tümevarım yöntemleri kullanılır. Öğrencilerin sorumluluk almalarını sağlar. Öğrenci probleme bilimsel çözüm basamaklarını kullanarak ulaştığı sürece tümdengelim veya tümevarım yöntemlerinden hangisini kullandığının bir önemi yoktur. Öğrenci çözüme ulaşma yolunda esnektir.

    Sınıf içinde veya sınıf dışında uygulanabilir. Bireysel veya grup çalışmaları şeklinde yapılabilir. Bu açıdan oldukça esnek bir yöntemdir. 

    Modern, öğrenci merkezli ve çağın gereklerini karşılayan bir yöntemdir. İlerlemeci ve yeniden kurmacı eğitim felsefesine sahip eğitimcilerin uygulayacağı bir yöntemdir. 

    Bilimsel Problem Çözme Basamakları

    • Problemin farkına varma.
    • Problemi tanımlama ve aşamalarını belirleme.
    • Problemle ilgili veri toplama.
    • Çözüme yönelik hipotezler kurma.
    • Kurulan hipotezlerle ilgili bilgiler toplama, bilgileri analiz etme.
    • Hipotezleri test ederek doğruluklarını kontrol etme.
    • Çözüme ulaşma, çözümü uygulama ve değerlendirme

    Problem Çözme konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Örnek Olay İncelemesi konusu için tıklayın.

  • Örnek Olay İncelemesi

    Örnek Olay İncelemesi Yöntemi

    Örnek Olay İncelemesi gerçek hayatta karşılaşabileceğimiz bir problemin sınıfa getirilerek çözüm yolları bulunmaya çalışılmasıdır. Öğrencilere örnek problem durumu verilir ve öğrencilerden bu problem durumunu çözmeleri istenir. Bu problem durumunu çözerken akılcı düşünme becerilerini kullanmaları gerekir. 

    Örnek Olay İncelemesi Yöntemi Temel Özellikleri

    Bu yöntemin en önemli amacı öğrencilerin olmuş ya da olabilecek bir problem durumunu akılcı düşünme becerileri kullanarak çözümler üretmelerini sağlamaktır. Öğrenciler analiz etme, yaratıcı düşünme, yansıtıcı düşünme, yorumlama, anlama ve karar verme becerileri gelişir. Bu şekilde üst düzey düşünme becerileri de gelişir. 

    Örnek olarak seçilecek olay birden fazla çözüm yolu barındıracak bir problem durumu olmalıdır. Problem durumunun sadece tek bir çözümü olmamalıdır. Öğrenciler birden fazla çözüm yoluna ulaşarak düşünme becerilerini geliştirebilmeliler. İlgi çekici bir olay olmalı öğrencileri kendine çekebilmelidir. 

    Gerçek hayatta karşılaşabileceği problem durumları sınıfa getirilir. Bu problem durumu olmuş ya da olabilecek problem olabilir. Öğrenciler bu problem durumunu çözerek gerçek hayata dair bilgiler de edinirler. Öğrenciler çözümlerini gerçek bir problem üzerine uygulamış olurlar. 

    Öğrenciler tartışma gibi akılcı düşünme becerilerini kullanarak çözüme ulaşmaya çalışırlar. Sınıfa getirilen bu problem durumu hikaye, film veya gazete haberi şeklinde olabilir. 

    Örnek olay incelemesi yönteminde kavrama ve üzeri bilişsel alanlar kullanılır.

    Buluş yolu öğretim stratejisi kullanılır. 

    Öğretmen örnek olayı açık ve net bir şekilde sunmalıdır. Öğrencileri iyi bir şekilde çözüme yönlendirecek sorular sormalı ve ipuçları vermelidir. Öğrenciye çözümü bulması için müdahale etmemelidir. 

    Başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için “U” oturma düzeni kullanılmalıdır. Tartışma devam ederken en çok savunulan çözüm önerileri bir yere not edilmelidir. Çözümün gerçek hayatta nasıl uygulanacağı üzerine tartışılmalıdır.

    Aşamaları

    • Örnek olayın verilmesi
    • Konuyla ilgili çerçevenin belirlenmesi
    • Verilen örnek olayla ilgili veri toplanması
    • Ön bilgilerle örnek olay arasında bağ kurulması
    • Örnek olayda neden sonuç ilişkisinin kurulması
    • Çözümler önerilmesi
    • Çözümlerin tartışılması ve ortak bir çözüm seçilmesi
    • Değerlendirme aşaması

    Örnek Olay İncelemesi Yöntemi konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Tartışma Teknikleri konusu için tıklayın.

  • Tartışma Teknikleri – 19 Teknik

    Tartışma Teknikleri

    Tartışma yönteminde kullanılan iki tür tartışma tekniği vardır. Bunlar bireysel teknikler ve grupla uygulanan tekniklerdir. Tartışma teknikleri konusu tanımları ve örnekleriyle aşağıda bulabilirsiniz.

    Bireysel Tartışma Teknikleri 

    Demeç

    Basın yayın organlarına bilgi verici açıklamalar yapılmasıdır.

    Örneğin sağlık bakanının karantina hakkında basına bilgiler vermesi.

    Nutuk (Söylev)

    Duyguları harekete geçirici konuşmalar yapılan tartışma tekniğidir. Belirli günlerde yapılır. 

    Örneğin 23 nisanda müdürün duygusal bir konuşma yapması.

    Konferans

    Alanında uzman birinin uzmanlaştığı alanla ilgili bilgi vermesidir. 

    Örneğin eğitim bilimleri konusunda uzman olan bir profesörün tartışma teknikleri hakkında bilgiler vermesi.

    Seminer

    Bir konuda araştırma yapan ve bilgi sahibi olan birinin o konu hakkında bilgilendirme yapması. Konferansla farkı, kişinin uzman olmasına gerek yoktur.

    Örneğin bir öğrencinin araştırma yaptığı bir konuyu sunması.

    Brifing 

    Bir kurumda astın üste verdiği iş veya araçla ilgili kısa ve öz teknik bilgidir. 

    Örneğin bir okul müdürünün müfettişlere okul hakkında bilgiler vermesi.

    Grupla Tartışma Teknikleri

    Münazara

    İki grubun seyircilerin ve jürinin önünde zıt görüşleri savunarak tartıştıkları bir tekniktir. Amaç bilimsel ve akademik bilgi vermek değildir, amaç jüriyi ikna etmektir. Böylece tartışma becerileri gelişecektir. Tez, antitez, jüri ve 2 grup vardır. 

    Örneğin veganlığı savunan ve karşı çıkan iki grubun jüri önünde tartışması.

    Sempozyum

    Uzmanların bilimsel, sanatsal veya akademik alanda bilgiler vermesidir. Sempozyumun diğer adı bilgi şölenidir. Birkaç gün ve birden fazla oturum şeklinde sürebilir. 

    Örneğin bir grup uluslararası ilişkiler uzmanının ABD’nin çevreleme politikası hakkında bilgiler vermesi ve soruları cevaplandırması.

    Panel

    Sınıftaki 3-5 kişilik bir öğrenci grubunun önceden hazırlık yaparak bir konu hakkında derinlemesine  ve detaylı bir şekilde tartışmalarıdır. Tartışmada bir sonuca varılmaz ancak konu detaylı bir şekilde ele alınmış olur. 

    Örneğin Türkiye’de bulaşıcı hastalıklar konusuyla ilgili sınıfta bir grup öğrencinin konuyu detaylı şekilde tartışması.

    Forum

    Panel gibi konunun uzmanlarının konuyu derinlemesine tartıştığı ancak sonun da seyircilerin de sorular sorarak ve görüşlerini belirterek dahil olabildikleri tartışma tekniğidir. Forumda bir başkan vardır. 

    Örneğin Ali Kırca’nın Siyaset Meydanı adlı programı.

    Açık Oturum

    Katılımcıların ön hazırlık yapmadıkları, bir başkan yönetiminde 3-5 kişi tartıştıkları bir tartışma tekniğidir. 

    Örneğin Türkiye Büyük Millet Meclisi oturumları birer açık oturumdur.

    Zıt Panel

    Sınıfta işlenen bir konunun tekrarı ve özetlenmesi amacıyla yapılır. SInıf iki gruba bölünür. Bir grup soru sorarken diğer grup ise cevaplar. Soru soran ve cevaplayan öğrenciler yer değiştirebilir.

    Örneğin tarihte ortaçağ konusu için sınıfın ikiye ayrılması ve bir grubun soru sorarken diğer grubun cevaplandırması.

    Kollegyum

    Sınıfta iki gruptan birinin soruları cevaplandırırken diğerinin sorular sorması şeklinde uygulanan tartışma tekniğidir. Ancak bu teknikte gruplardan biri uzman gruptur. Önceden konuyla ilgili araştırmalar yapmışlardır. 

    Örneğin coğrafya dersinde jeolojik zamanlar konusu için sınıfın  uzman ve soru soran grup olarak ayrılması ve tartışma yapılması.

    Görüş Geliştirme 

    Tüm sınıfın katılım gösterdiği, öğrencilerin bir konu hakkında “katılıyorum”, “katılmıyorum” ve “kararsızım” şeklinde görüş belirttikleri tartışma tekniğidir. Öğrenciler görüşlerini değiştirip diğer tarafa geçebilirler. Savunulan görüş nedenleriyle birlikte açıklanır. Amaç diğer öğrencileri ikna etmektir. 

    Örneğin öğrencilerin eğitimde teknoloji kullanılmalıdır konusunda tartışmaları ve diğer tarafı ikna etmeye çalışmaları.

    Workshop (Çalıştay)

    6-8 kişiden oluşan bir grup öğrencinin bir başkan yönetiminde belli bir konudaki sorunların üzerine çalışarak çözüm üretmeleri ve bu çözümü raporlaştırarak sunması aşamalarından oluşan tartışma tekniğidir. 

    Örneğin öğrencilerin Türkiye’deki eğitim sorunlarını tartışmaları, çözüm bulmaları ve bunu raporlaştırmaları.

    Çalışma Grubu

    Öğrencilerin bir konu üzerine çalışmaları ve elde ettikleri bilgileri sınıfa getirmeleri üzerine dayanan tartışma tekniğidir. 

    Örneğin bir grup öğrencinin Karadeniz üzerine yaptıkları çalışmaları sınıfa sunmaları.

    Delphi Tekniği

    Bir grup uzmandan bir konuya ilişkin görüşlerinin alınmasıyla gerçekleştirilen tekniktir. Uzmanların birbirinden etkilenmemekiçin birbirlerinden habersiz görüş verirler. 

    Örneğin küresel ısınma konusundan bir grup uzmandan ayrı ayrı özel olarak görüş alınması.

    Sokrat Semineri

    Öğrencilerin bir akademik metni tartışarak incelemeleridir. 

    Örneğin 1961 anayasasının özgürlük bağlamında incelenmesi.

    Sokratik Tartışma

    “Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir” ilkesini temele alarak yapılan tartışmalardır. İki aşamada yürütülür. 

    İroni Aşaması: Öğrencinin zihninde çelişki yaratılmaya çalışılır. Dengesizlik yaratılmaya çalışılır. 

    Doğurtma Aşaması: Sorular sorularak ve ipuçları verilerek doğru yanıt buldurulmaya çalışılır. 

    Örneğin öğrencilerin bildiklerinden çok emin oldukları konuları sorgulamalarını sağlamaya çalışmak ve eksik bilgilerini ortaya çıkararak tamamlamak.

    Güdümlü Tartışma

    Sonucu önceden belli olan tartışmalardır. Öğretmenin yönlendirdiği şekilde ilerler. 

    Örneğin öğretmenin liderliğinde bir matematik formülünün ispatının sağlanması.

    Tartışma Teknikleri konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Tartışma konusu için tıklayın.

  • Tartışma

    Tartışma Yöntemi

    Tartışma yöntemi bir konu hakkında yapılan karşılıklı fikir alışverişi, detaylı düşünmelerdir. Öğrencileri düşünmeye, bilgileri pekiştirmeye ve paylaşmaya yöneltir. Öğretmen burada yarı aktif bir görevdedir. Öğrencileri ve tartışmayı yönetir. Böylece öğrencileri yönlendirerek tartışmayı istenilen düzeyde tutar. 

    Tartışma Yönteminin Temel Özellikleri

    Öğretmen ve öğrenci karşılıklı etkileşim içindedir. Fikir alışverişi sağlanır. Bu sayede sosyal beceriler de gelişir.  

    Karşılıklı hoşgörü ve farklı fikirlere toleranslı bir ortamın olması öğrencinin demokratik ve hoşgörüye ilişkin algılarını olumlu yönde etkiler. Demokratik tutum ve değerlerin kazanılması sağlanır. Öğrencilerin başkalarına saygılı olma ve konuya farklı açılardan bakma yetileri gelişir. 

    Tartışmanın yapılabilmesi için bilme düzeyinde bilgilerin edinilmiş olması gerekir. Öğrencinin bir konu hakkında bilgisi olmadan tartışma yapılması mümkün değildir. Bilgiler edindikten sonra kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme düzeyleri tartışma esnasında gelişir.

    Konuyu derinlemesine tartışma, analiz etme, fikir alışverişinde bulunma gibi etkinlikler yapıldığından zihinsel beceriler üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. Fikir birliğine ulaşma gibi etkinliklerle öğrencilerin zihinsel becerilerinin yanı sıra sosyal becerileri olumlu etkiler. 

    Düşünme ve düşüncelerini ifade etme becerisini geliştirir. Öğrenci kendini daha iyi ifade edebilecek seviyeye gelir. 

    İki tür tartışma vardır. Bunlar;

    Büyük Grup Tartışması

    Tartışma sürecine tüm öğrencilerin katıldığı tartışma türüdür. Öğretmen ve bütün sınıf soru cevap şeklinde dahil olur. Beyin fırtınası, görüş geliştirme gibi teknikler büyük grup tartışmasına örnektir. 

    Küçük Grup Tartışması

    Bir grup öğrencinin kendi aralarında tartışması ve geri kalan öğrencilerin onları izleyerek öğrenme etkinliklerinin yapılmasıdır. Öğrenciler kendi aralarında etkileşim içine girerek tartışırlar. Panel açık oturum, münazara gibi teknikler küçük grup tartışmasına örnek olarak gösterilebilir. 

    Tartışma Teknikleri 

    İki tür tartışma tekniği vardır Bu tartışma tekniklerini Tartışma Teknikleri konusunda daha detaylı bir şekilde bulabilirsiniz. Tartışma Teknikleri konu anlatımı için tıklayın.

    Bireysel Teknikler

    • Demeç
    • Söylev
    • Konferans
    • Seminer
    • Brifing

    Grupla Uygulanan Teknikler

    • Münazara
    • Sempozyum
    • Panel
    • Forum
    • Açık Oturum
    • Zıt Panel
    • Kollegyum
    • Görüş Geliştirme
    • Workshop
    • Çalışma Grubu
    • Delphi Tekniği
    • Sokrat Semineri
    • Sokratik Tartışma
    • Güdümlü Tartışma

    Tartışma Yöntemi konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Anlatım konusu için tıklayın.

  • Anlatım

    Anlatım

    Sınıfta öğretmenin öğrenciye bilgiyi açıklaması şeklinde gösterilen öğretim yöntemi anlatımdır. Uygulanması kolay olması, herkes tarafından uygulanabilmesi, ekonomik olarak kullanışlı olması, kalabalık sınıflar için uygun olması tercih edilmesinin temel sebeplerindendir. Anlatım yönteminde öğretmen aktif, öğrenci ise pasiftir. Sunuş yoluyla öğretim stratejisinde ve Bloom taksonomisinde bilme ve kavrama basamaklarının kazandırılması için kullanılır.

    Temel Özellikleri

    Öğretmen merkezli olduğundan tek yönlü bir iletişim vardır. Öğretmen sunarken öğrenciler dinler. Bilgiler önceden öğretmen tarafından yapılandırılmış ve düzenlenmiştir. Anlatım yönteminin iki türü vardır. 

    Formal Anlatım: Tek yönlü, planlı ve öğrenci katılımının olmadığı anlatım yöntemidir. 

    İnformal Anlatım: Planlı değildir, öğrenci katılımının da olduğu çok yönlü iletişimin olduğu yöntemdir.

    Soyut ve anlaşılması güç kavramların öğretiminde kullanılır Öğrenci konuyu ilk defa öğrenecekse anlatım yöntemi oldukça uygundur.

    Öğrencilerin dinleme ve not tutma becerilerini geliştirir. Öğretmen herhangi bir materyale ihtiyaç duymaz. Dersi materyal olmadan da anlatabilir. Bu yönüyle oldukça ekonomiktir. 

    Dersin başında öğrencilere konuyu açıklama amacıyla kullanılır.. Ayrıca dersin başında güdüleme, hedeften haberdar etme ve dikkat çekme için de kullanılır. Ders sırasında öğrenilmesi güç ve soyut konuların öğretiminde kullanılır. Dersin sonunda ise konuyu özetleme amacıyla kullanılır. Diğer tekniklerle beraber de kullanılabilir. Bu açıdan esnek bir yöntemdir. 

    Anlatım Yönteminin Faydaları

    Konuların belli bir düzende verilmesi öğrenmeyi kolaylaştırır. Öğrenciler bilgiyi organize edilmiş bir şekilde alırlar. Konu ilk defa öğreniliyorsa oldukça fayda sağlar. Soyut ve ilk defa öğrenilecek konuların öğretiminde oldukça etkilidir. 

    Kalabalık sınıflarda etkilidir. Öğrencilere kısa zamanda çok bilgi verme olanağı sağlar.

    Ekonomik olarak kullanışlıdır. Materyale gerek yoktur. Öğrencilerin dinleme ve not tutma becerilerini geliştirir. 

    Anlatım Yönteminin Sınırlılıkları

    Öğrencilerin pasif olması dikkatlerini uzun süre ders üzerinde tutamamalarına neden olur. Ayrıca sadece dinleme ve not tutma yapıldığı için öğrenci bilgileri ezberlemek zorunda kalır. 

    Öğrenciler öğrenme sorumluluğu edinmezler. Üst düzey bilişsel öğrenmeler için kullanılabilecek bir yöntem değildir.

    Öğrencilerin uzun süre dinlemesi gerektiğinden dikkatleri toplamak zordur. Dersler sıkıcı hale gelebilir. Öğrenme isteği azalabilir. 

    Anlatım konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim konusu için tıklayın.

  • Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim

    Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim

    John Dewey tarafından geliştirilen Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim stratejisi problem çözmeyi merkeze alan bir öğretim stratejisidir. Öğrenciler problem üzerinde çalışırlar ve bu problemler için çözümler üretirler. Edindiği problem çözme becerisini günlük hayatta da kullanabilir. 

    Temel Özellikleri

    Öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. Yapılandırmacı öğretim modelini temel olarak alır. Etkinliklerin tamamını öğrenciler yapar. Öğretmen ise rehberdir. Öğrencilere problem çözme sırasında yol gösterici konumunda bulunur. 

    Problemler bilimsel problem çözme basamakları kullanılarak çözülür. Öğrenciler önce hipotezleri ortaya atarlar, hipotezle ilgili veri toplarlar ve en sonunda verileri değerlendirip sonuca ulaşırlar. Böylece öğrencilerin çözüm üretme becerileri gelişir. 

    Tümevarım, tümdengelim veya her ikisi de beraber kullanılabilir. Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim bu konuda esnektir. Tümevarım ve tümdengelim akıl yürütme süreçlerinin beraber kullanılmasına hipotetik dediktüf adı verilir. 

    Öğrenci aktiftir ve yaparak-yaşayarak öğrenir. Böyleye öğrencide üst düzey düşünme becerileri gelişir. Yaratıcı düşünme, yansıtıcı düşünme, mantık yürütme, eleştirel düşünme ve karar verme gibi üst düzey zihinsel beceriler gelişir. Bilişsel alanın uygulama ve üzeri basamakları kullanılır.

    Öğrencilere önce problem çözme aşamaları öğretilir. Daha sonra öğrencilerin problem çözme aşamaları ile problemleri çözmeleri sağlanır. Öğrencilerin birincil kaynaklara ulaşma becerileri gelişir. 

    Öğrenci süreçte tamamen aktif olduğundan sorumluluk duygusu ve öz düzenleme yetisi gelişir. Neden sonuç ilişkilerini belirleme becerisi de ayrıca gelişir. Öğretmen de tamamen pasif konumda değildir. Öğretmen öğrencilerin ön bilgilerinin yeterli olduğundan emin olmalı ve öğrencilerin problemleri doğru tanımlayabilmesi için gerekli örnekleri vermelidir. Öğrencilere araştırmaların tamamlanabilmesi için yeterli süre vermelidir. 

    Sadece sınıf içerisinde değil, laboratuvarlar ve okul dışı çalışmalara da yer verilir. Öğrenciler araştırmalarını tamamlamak için birincil bilgi kaynaklarını kullanmalıdır. 

    Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim Stratejisi Aşamaları

    Bilimsel süreç basamakları 7 aşamadan oluşur. Öğrencilerin bu basamakları kullanması ve uygulaması sağlanır. 

    1. Problemi fark etme ve belirleme.
    2. Problemi tanımlama.
    3. Probleme ilişkin verileri toplama.
    4. Problemin çözümü için hipotezlerin kurulması.
    5. Hipotezler için verilerin toplanması.
    6. Hipotezlerin test edilmesi.
    7. Çözüme ulaşılması ve sonuçların değerlendirilmesi

    Not: Eğer son aşamada çözüme ulaşılamazsa 4. aşamaya tekrar geri dönülerek yeni hipotezler kurulur. 

    Araştırma İnceleme Yoluyla Öğretim konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Buluş Yoluyla Öğretim konusu için tıklayın.

  • Buluş Yoluyla Öğretim

    Buluş Yoluyla Öğretim

    Bruner tarafından geliştirilen buluş yoluyla öğretim stratejisi bilişsel kuramı temele alan bir stratejidir. Öğrencilerin kavramlara, ilkelere ve tanımlara kendilerinin ulaşmasını sağlar. Öğrenci aktiftir ve öğretmen öğrenciye kavram ve genellemelere kolaylıkla ulaşabileceği uyarıcıları vermekle sorumludur. Öğretmen rehber öğrenci ise bulan kişi konumundadır.

    Temel Özellikleri

    Öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. Öğretmen rehber konumunda iken öğrenci bilgilere ulaşan aktif bir konumdadır. Öğretmen sorduğu sorularla öğrenciyi yönlendirirken öğrenci öğretmenin rehberliğinde keşfeden konumundadır.

    Örneklerden yola çıkılarak öğrencinin temel kavram, ilke ve genellemelere ulaşması sağlanır. Öğrenciler ayrıca öğrendiklerini yeni örnek durumlarında kullandıklarından transfer edebilme becerisini de geliştirir. Bu şekilde zihinsel beceriler kazanılır ve öğrenciler geleceğe hazırlanır. 

    Bilişsel alanın kavrama ve üzerindeki hedeflerin kazanılmasını sağlamaya çalışır. Öğrencilerin aktif olmasını sağladığı için öğrenmelerin de kalıcı olmasını sağlar.

    İçerik basitten karmaşığa ilkesine göre düzenlenir. 

    Öğretilirken tümevarım yöntemi kullanılır. Önce örnekler verilir. Öğrenciler bu örneklerden yola çıkarak genel kavramlara ulaşırlar. Bu nedenle örneklerin kaliteli ve öğrencileri sonuca götürecek nitelikte olması gereklidir. 

    Öğrenciler motive edilmeye çalışılır. Öğrencilere içsel pekiştireçler verilerek öğrenme motivasyonunun arttırılması sağlanır. Öğrencilere çevreyi kontrol etmenin ve keşfin hazzını verdiği için güdüleyici bir etkiye sağlanır. Öğrencilerin özgüven duygularının gelişimi desteklenir.

    Öğrencilerin kavram, genelleme ve ilkeleri keşfetmesi sağlanır. Öğretmen zıt örnek ve sorular sorarak öğrencide bilişsel dengesizlik yaratır. Bu bilişsel dengesizlik öğrencinin dengeye kavuşmak istemesine ve daha sonra öğretmenin yardımıyla doğru bilgilere ulaşmasıyla sona erer. 

    Buluş Yoluyla Öğretim Aşamaları

    1. Öğretmen örnek verir.
    2. Öğrenci örneği açıklar, tanımlar.
    3. Öğretmen başka bir örnek verir.
    4. Öğrenci yeni örneği tanımlar ve ilk verilen ve yeni örneği karşılaştırır. 
    5. Öğretmen alakalı veya alakasız, ilgili veya ilgisiz örnek ve durumlar verir. 
    6. Öğrenci bunları karşılaştırır, benzerlik ve farklılıkları ortaya koyar.
    7. Öğretmen öğrencilerin doğru tespitlerini vurgular ve tanımları keşfetmelerine yardımcı olur. 
    8. Öğrenci kavram, ilke ve genellemelere öğretmeninin de yardımıyla ulaşmış olur. 
    9. Öğrenci ulaştığı tanımlarla ilgili yeni örnekler verir. 

    Buluş Yoluyla Öğretim konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Sunuş Yoluyla Öğretim konusu için tıklayın.

  • Sunuş Yoluyla Öğretim

    Sunuş Yoluyla Öğretim

    Ausubel tarafından geliştiren Sunuş Yoluyla Öğretim bilgilerin yapılandırılmış, düzenlenmiş ve hazır bir şekilde öğrencilere aktarılması sürecidir. Öğretmen bilgileri açıklayarak ve yorumlayarak öğrenciye aktarır. Aktarma sürecinden dolayı bu öğretim stratejisine sunuş yoluyla öğretim demiştir. Öğretmen burada bilgileri öğrencilere sunan kişi konumundadır. Öğrenciler ise bilgiyi alan konumundadırlar. 

    Temel Özellikleri 

    Öğretmen merkezli bir yaklaşımdır. Öğretmen merkezde bilgileri veren aktif bir konumda iken, öğrencileri bilgileri alan ve yarı aktif bir konumdadır. 

    Bilişsel alanın bilme ve kavrama alanlarına düzeyindeki hedeflerin kazanılmasını sağlamaya çalışır. 

    İçerik aşamalılık ilkesine göre düzenlenir. Öğretmen derste belli bir aşamaya göre ilerler. Önce ön örgütleyicilerle başlar daha sonra ön bilgiler ve yeni bilgilerle ilişkiler kurarak ilerler.

    Soyut kavramların öğretilmesinde bol görsel ve örneklerden yararlanılır. Öğretmen öğrencinin kavram ilke veya kuralların  anlamdırması kolaylaştırmaya çalışılır. 

    Bilgiler genelden özele doğru verilir. Önce konunun genel bir şeması çizilir. Daha sonra ise özel kavramlara doğru gidilir ve burada örneklerle bu daha özel olan kavramlar desteklenir. 

    Öğretmen ile öğrenci etkileşim içindedir. Tartışma gibi tekniklerle yapılan tanımlar ve örneklerin tartışılarak kalıcılığı sağlanmaya çalışılır. 

    Ausubel’e göre iki tür öğrenme vardır.

    Öğrenme Türleri

    Mekanik Öğrenme

    Ezbere dayalı öğrenmedir. Bilgiler doğrudan belleğe aktarılır. Biilgileri düzenleme, veya organize etme yapılmaz.

    Anlamlı Öğrenme

    Öğrenilenler önceki öğrenmelerle bağlantılı olarak yeni bilgilerin edinilmesidir. Yeni bilgiler kendi içinde tutarlı ve önceki bilgilerle çelişmez ise anlamlı öğrenme gerçekleşir.

    Örgütleyiciler

    Ön Organize Ediciler (Açıklayıcı Örgütleyiciler)

    Öğrencilerin daha önceden hiç bilgi sahibi olmadığı bir konu hakkında bilgi veren organize edicilere ön organize ediciler denir. Öğrencinin konu hakkında hiç bilgisi yok ise ön organize ediciler öğrencilerin konu hakkında temel oluşturmaları için yardımcı olurlar. Böylece öğrenciler ön bilgi edinmiş olurlar. Ayrıntıları kapsamayan ve genel olan bu organize ediciler, öğrencinin bilgiyi kodlama sürecine ve mantıksal ilişki kurma sürecine yardımcı olurlar. 

    Organize Ediciler (Karşılaştırıcı Örgütleyiciler)

    Öğrencinin daha önceden ön bilgileri varsa karşılaştırıcı örgütleyiciler, öğrencilerin ön bilgileri ile yeni edinecek olan bilgiler arasında ilişki kurulmasını sağlar. Yeni konu ile önceden bilinenler ile benzerlik ve farklılıklar ortaya konur. 

    Sunuş Yoluyla Öğretim Aşamaları

    • Öğretmen konuyu açıklar. Kavramlar ve terimler tanımlanır.
    • Öğretmen kavramlarla ilgili alt kavramları açıklar.
    • Öğretmen kavramlara ilişkin örnekler verir.
    • Öğrenci konuyla ilgili öğrendiği temel kavramları kendi cümleleriyle açıklar. 
    • Öğrenciler başka örnekler de verirler. 

    Sunuş Yoluyla Öğretim konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Öğretim Etkinlikleri Modeli konusu için tıklayın.

  • Öğretim Etkinlikleri Modeli

    Öğretim Etkinlikleri

    Öğretim Etkinlikleri Modeli Gagne tarafından geliştirilmiştir. Hem davranışçı ve hem bilişsel olan bu kuram, problem çözme becerisinin en üst düzeyde zihinsel beceri olduğunu savunur. Öğretim etkinlikleri modeline göre eğitimin temel amacı öğrencilere problem çözme becerisi kazandırmaktır.

    Öğretim Etkinlikleri Temel Özellikleri

    Öğrencinin beklentileri, tutumları ve ilgileri eğitim süreci için oldukça önemlidir. Bu özellikler de göz önünde bulundurulmalıdır. 

    Öğrenme birbirine bağlı aşamalardan oluşur. Bu aşamaların belli bir sırası vardır. 

    Öğrenme şekilleri birbirinden farklı olabilmektedir. Bu nedenle farklı öğrenen öğrencilere farklı öğrenme teknikleri kullanılarak ders işlenmelidir. Ayrıca farklı konular da yine farklı öğrenme teknikleri kullanılarak işlenilmelidir. 

    Öğretim Etkinlikleri Modeli’ne göre öğrencinin en iyi öğrendiği şeyler yaparak ve yaşayarak öğrendiği şeylerdir. Bu nedenle eğitim aktif yaşantıya dayalı olmalıdır. 

    Gagne’nin Öğrenme Ürünleri

    Sözel Bilgi

    Bloom taksonomosinin “bilme” basamağını kapsar. Tanımlar, terimler, isimler gibi bilme gerektiren bilgiler bu öğrenme ürününde bulunur.

    Örneğin “kültür” kavramının tanımını yapabilme.

    Bilişsel Strateji

    Öğrenme sırasında kullanılan bilişsel yapılardır. Dİkkat çekme, kodlama, depolama, geri çağırma gibi süreçler bu başlık altında bulunur. 

    Örneğin öğrencinin dört işlem yaparken bir teknik bulması.

    Tutumlar

    Bireyin duyuşsal özellikleri olarak tanımlanabilir. Bireyin bir duruma, olaya veya davranışa karşı olan tepkileridir. Bu tepkiler olumlu veya olumsuz olabilir. 

    Örneğin bir öğrencinin matematik dersinden hoşlanmaması, derse katılmak istememesi.

    Psikomotor Beceriler

    Bedensel hareketleri kapsayan becerilerdir. Birey bir performans gösterir. 

    Örneğin öğrencinin öğretmenin gösterdiği şekilde basketbolda turnike yapabilmesi.

    Zihinsel Beceri

    Kişinin zihinsel etkinliklerle öğrenmeler sağlamasıdır. Kendi içinde 8 kategoriye ayrılır. Bu kategoriler basitten karmaşığa olacak şekilde sıralanmıştır. En basit zihinsel beceri işaret öğrenme iken, en karmaşık zihinsel beceri problem çözme becerisidir. Öğretim Etkinlikleri modelindeki bu becerileri basitten karmaşığa doğru sıralamak gerekirse bunlar:

    • İşaret öğrenme
    • Uyarıcı tepki bağıyla öğrenme
    • Zincir öğrenme
    • Sözel ilişkilendirme
    • Ayırt etme
    • Kavram öğrenme
    • İlke öğrenme
    • Problem çözme

    İşaret Öğrenme

    En basit düzeyde öğrenmelerdir. Klasik koşullanma yoluyla öğrenmeleri kapsar.

    Örneğin köpeğin ışığı gördüğünde daha önce koşullandığı için ağzının sulanması.

    Uyarıcı-Tepki Bağıyla Öğrenme

    Edimsel koşullanma yoluyla edinilen öğrenmeleri kapsar. Birey uyarıcı ile davranış arasında kurulan bağ ile öğrenir. 

    Örneğin öğrencilerin zil çalınca teneffüse çıkmaları.

    Zincir Öğrenme

    Bireyin belli davranış kalıpları içerisinde belli davranışları öğrenmesidir. Bu davranışlar bütünlük gösterir ve düzenli bir sıra halindedir.

    Örneğin arabayı çalıştırmak için gerekli davranışları yapmak. (Önce çalıştırmak, sonra debriyaja basmak, sonra vitese takıp gaza basma gibi aşamalar)

    Sözel İlişkilendirme

    Diğer adı dil öğrenmedir. Sözcüklerin arasında ilişki kurma, anlamları öğrenme gibi becerileri kapsar. 

    Örneğin öğrencinin bir marşı ezbere okuması.

    Ayırt Etme

    Kavramları, nesneleri, olguları ve ilişkileri birbirinden ayırt edebilme becerisidir. 

    Örneğin üçgen ile dairenin farkını söyleyebilmek.

    Kavram Öğrenme

    Diğer adı sembol öğrenmedir. Kavramların ne anlama geldiği öğrenilir. Bunlar sınıflandırılabilir, gruplandırılabilir.

    Örneğin bireyin geometrik şekilleri sınıflandırması, kedigilleri sayabilmesi.

    İlke Öğrenme

    Kural öğrenme olarak da adlandırılır. Kavramları neden sonuç ilişkisi ve diğer ilişkileri farklı açılardan açıklayabilme becerisidir. 

    Örneğin öğrencinin fizik ilkelerini ve bunların nerede kullanılacağını öğrenmesi.

    Problem Çözme 

    En karmaşık zihinsel beceridir. Bireyin önceden öğrendiği kanun, kavram, kural gibi becerileri birleştirerek bir problem durumunu sonuca ulaştırabilme becerisidir. 

    Örneğin öğrencinin bir matematik problemi çözmesi.

    Gagne’nin Öğretim Süreci

    Gagne’ye göre öğretim etkinleri modelinde eğitim süreci belli bir sıra içerisinde verilmelidir. Bu aşamalar aşağıdaki şekilde olursa eğitimin başarılı olması söz konusu olacaktır. 

    1. Dikkat çekme
    2. Konudan haberdar etme
    3. Ön bilgileri harekete geçirme
    4. Uyarıcı materyal sunma
    5. Rehber olma
    6. Davranışı ortaya çıkarma
    7. Dönüt verme
    8. Değerlendirme yapma
    9. Kalıcılığı ve transferi sağlama

    Bu aşamalardan dersin;

    Giriş aşamaları: 1, 2, 3. aşamalardır.

    Gelişme aşamaları: 4, 5, 6, 7. aşamalardır.

    Sonuç aşamaları: 8, 9. aşamalardır.

    Öğretim Etkinlikleri Modeli konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Yaşantı Temelli Öğrenme konusu için tıklayın.

  • Yaşantı Temelli Öğrenme

    Yaşantı Temelli Öğrenme

    Yaşantı Temelli Öğrenme Kuramının geliştiricisi olan Kolb’a göre öğrenmenin gerçekleşmesi yaşantılara bağlıdır. Öğrencilerin farklı öğrenme biçimleri vardır ve  öğrencilerin sahip oldukları bu farklı öğrenme biçimlerine uygun olabilecek yaşantılar elde edebilecekleri ortamlar sağlanmalıdır. 

    Yaşantı Temelli Öğrenme Kuramına Göre Öğrenme Biçimleri

    • Aktif Yaşantı
    • Somut Yaşantı
    • Yansıtıcı Gözlem
    • Soyut Kavramsallaştırma

    1. Aktif Yaşantı

    Öğrencilerin aktif olarak oluşturdukları öğrenmelerdir. Öğrenciler yaparak ve yaşayarak öğrenir. Etkinlikler yapılır, problemler çözülür ve aktif yaşantıya yönelik etkinliklere ağırlık verilir. 

    Örneğin bir öğrencinin bir durumu rol yaparak öğrenmesi.

    2. Somut Yaşantı

    Öğrencilerin hissederek ve dokunarak öğrendikleri öğrenme biçimidir. Öğrencinin yeni yaşantılara açık olması gerekmektedir. Sezgiler de bu öğrenme biçiminde etkilidir. 

    Örneğin bir öğrencinin derse getirilen materyalle öğrenmesi.

    3. Yansıtıcı Gözlem

    Adından da anlaşılacağı üzere yansıtmaya dayalı yani izlemeye ve ardından öğrenilen bilgiyi uygulamaya dayalı öğrenme biçimidir. Öğrenme gözlemle oluşur ve uygulamaya konur.

    Örneğin bir öğrencinin deney yaparken önce öğretmenini izlemesi ve sonra deneyi yapması.

    4. Soyut Kavramsallaştırma

    Düşünme ve zihinsel becerileri kullanmaya dayalı öğrenme biçimidir. Analiz yapma, mantıksal kurallar kurma gibi süreçlerle öğrenme gerçekleşir.

    Örneğin bir öğrencinin soru cevap yoluyla öğrenmesi.

    Öğrenme Stilleri

    Kolb’a göre öğrenme biçimlerinin kaynaşmasıyla ortaya öğrenme stilleri çıkar.

    • Değiştiren
    • Yerleştiren
    • Özümleyen
    • Ayrıştıran

    Değiştiren 

    Somut Yaşantı+Yansıtıcı Gözlem öğrenme biçimlerini içine alan öğrenme stilidir. Genel olarak eyleme dönük bir öğrenme stilidir. Detaycı, sabırlı ve sakin kişilerin sahip olduğu bir öğrenme stilidir. Piaget’nin zihinsel gelişim kuramında işlem öncesi dönemine denk gelmektedir. 

    Yerleştiren 

    Somut Yaşantı+Aktif Yaşantı öğrenme biçimlerini içine alan öğrenme stilidir. Bu öğrenme stilinde yaparak ve yaşayarak öğrenme ağır basmaktadır. Yeni deneyimleri düşünmeden yapan kişilerin sahip olduğu bir öğrenme stilidir. Piaget’nin zihinsel gelişim kuramında işlem öncesi dönemine denk gelmektedir. Piaget’nin zihinsel gelişim kuramında duyusal motor dönemine denk gelmektedir. 

    Özümleyen

    Soyut Kavramsallaştırma+Yansıtıcı Gözlem öğrenme biçimlerini içine alan öğrenme stilidir. Düşünme odaklı bir öğrenme stilidir. Bilgileri detaylandırırlar ve fikirler üretirler. Soyut Kavramlar üzerinden öğrenebilirler. Piaget’nin zihinsel gelişim kuramında somut işlemler dönemine denk gelmektedir. 

    Ayrıştıran

    Soyut Kavramsallaştırma+Aktif Yaşantı öğrenme biçimlerini içine alan öğrenme sitilidir. Bu öğrenme stiiline sahip bireylerde düşünme ve yapma ağırlıktadır. Önce düşünürler sonra yaparlar. Problem çözme, karar verme gibi işlevlerde bulunur ve bunları uygularlar. Piaget’nin zihinsel gelişim kuramında soyut işlemler dönemine denk gelmektedir. 

    Yaşantı Temelli Öğrenme
    Kolb’un Yaşantı Temelli Öğrenme Modeli Şeması

    Yaşantı Temelli Öğrenme Konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Çoklu Zeka Kuramı konusu için tıklayın.

  • Çoklu Zeka Kuramı

    Çoklu Zeka Kuramı

    Howard Gardner’ın geliştirdiği çoklu zeka kuramına göre bireylerin sahip olduğu farklı zeka alanları vardır. Bu zeka alanları sözel zeka, matematiksel zeka, görsel zeka, müziksel zeka, bedensel zeka, sosyal zeka, içedönük zeka ve doğacı zekadır.

    Gardner’a göre zeka kişinin çevreye uyum sağlama becerisidir. Gardner’a göre kişi çevresinde karşılaştığı problemleri sahip olduğu zeka türüyle çözecek bu da kişinin hangi zeka türüyle doğduğunu bizlere gösterecektir. Çoklu Zeka Kuramı’na göre zeka kalıtım ve çevrenin ortaklaşa ürünüdür.

    Çoklu Zeka Kuramı Temel Özellikler

    Her birey farklı zeka türlerine sahiptir. Her birey bu zeka türlerine farklı oranlarda sahip olduğundan herkesin sahip olduğu zeka profili farklılık göstermektedir. Birey bu zeka türlerinden birkaçına veya sadece birine sahip olabilir. Kuramın adı olan çoklu zeka da buradan gelmektedir. Bu nedenle her birey farklı ve biriciktir.

    Bireyin sahip olduğu zeka arttırılabilir. Eğitimin temel amacı bireyin sahip olduğu zeka alanlarını geliştirmek olmalıdır. Bireyin zekası eğitim yoluyla güçlendirilebilir. Yapılması gereken bireyin zeka alanına uygun bir eğitim verilmesidir. Çoklu Zeka Kuramı’na göre sadece baskın olan zeka alanına yönelik değil, tüm zeka alanlarına hitap eden yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. Bu nedenle eğitimde olabildiğince çok zeka alanına hitap eden teknikler, dersler ve etkinlikler yapılmalıdır.

    Bireyin zeka alanları birbiriyle uyum içinde çalışırlar. Bu zeka alanları birbiriyle bağlantılı ve birbiriyle ilişki içindedir. Bu zeka alanları sözel zeka, matematiksel zeka, görsel zeka, müziksel zeka, bedensel zeka, sosyal zeka, içedönük zeka ve doğacı zekadır.

    Çoklu Zeka Alanları

    Sözel Zeka

    Dilsel zeka olarak da adlandırılır. Bu zeka alanına sahip olan bireylerin kelimelerle araları oldukça iyidir. Okuma-yazma etkinliklerinden çok hoşlanırlar. Okuma-yazma ve dinleme ile daha iyi öğrenirler. Soyut düşünme becerileri gelişmiştir.

    Yazar, gazeteci, avukat, öğretmen gibi meslekler alanları bu zeka alanına uygundur.

    Görsel Zeka 

    Uzamsal zeka olarak da adlandırılır. Bu zeka alanına sahip olan bireylerin görsel öğelerle araları oldukça iyidir. Renk, şekil ve yön bulma konusunda oldukça yeteneklidirler. Görselleştirme ve zihinde hayal kurma ile canlandırma gibi becerileri gelişmiştir. Görsel öğelerle daha iyi öğrenirler. 

    Ressam, Heykeltıraş, Grafiker, Mimar, Rehber gibi meslekler bu zeka alanına sahip olan bireyler için uygundur.

    Matematiksel Zeka

    Mantıksal zeka olarak da adlandırılır.  Bu zeka alanına sahip bireylerin sayılarla arası oldukça iyidir. Problem çözmeye karşı heveslidirler. Neden sonuç ilişkisi kurma, sıralama, sınıflama gibi işlerden zevk alırlar. Matematiksel konulardan hoşlanırlar.

    Matematikçi, Bilim İnsanı, Mühendis, Bilgisayar Programcısı gibi meslekler bu zeka alanına sahip olan bireyler için uygundur. 

    Müziksel Zeka

    Ritmik zeka olarak da adlandırılır. Bu zeka alanına sahip bireylerin notalarla araları oldukça iyidir. Ritim ve nota gibi kavramlarla ilgilidirler. Enstrüman çalmaktan ve şarkılar yapmaktan hoşlanırlar. Duygu ve düşüncelerini müzik yoluyla aktarırlar. 

    Müzisyen, Bestekar, Şarkıcı, Orkestra Şefi gibi meslekle bu zeka alanına sahip bireyler için uygundur.

    Bedensel Zeka 

    Kinestetik zeka olarak da adlandırılır.  Bu zeka alanına sahip bireylerin bedensel işlerle araları oldukça iyidir. Psikomotor becerilerle öne çıkmayı seven bu bireyler dokunarak ve yaparak öğrenmeyi severler. Spor faaliyetlerine ilgi duyarlar.

    Futbolcu, Basketbolcu, Aktör, Atlet gibi meslekler bu zeka alanına sahip bireyler için uygundur. 

    İçsel Zeka 

    Özedönük zeka olarak da adlandırılır.  Bu zeka alanına sahip bireyler yalnız yaptıkları etkinliklerden zevk alırlar. Kendi kendilerine öğrenmekten hoşlanır ve içe dönük bir kişilik yapısı sergilerler. Kendi içsel süreçlerinin, güçlü ve zayıf yönlerinin farkındadırlar. 

    Sanatçı, Filozof ve Din Görevlisi gibi meslekler bu zeka alanına sahip bireyler için uygundur. 

    Sosyal Zeka 

    Kişiler arası zeka olarak da adlandırılır. Bu zeka alanına sahip bireyler sosyal etkinliklerden zevk alırlar. Başkalarıyla ilişki kurma ve etkileşimde bulunma, paylaşma gibi etkinliklerden hoşlanırlar. Başkalarıyla beraberken daha mutludurlar. 

    Psikolojik Danışman, Öğretmen, İş İnsanı, Politikacı, Uluslararası İlişkiler ve Halkla İlişkiler Uzmanı gibi meslekler bu zeka alanına sahip bireyler için uygundur. 

    Doğacı Zeka 

    Bu zeka alanına sahip bireyler çevreye, diğer canlılara ve tabiata karşı ilgilidirler. Bitkileri, hayvanları ve doğayı incelemekten zevk alırlar. Doğa gezileri gibi etkinliklerden oldukça hoşlanırlar. Toprakla ilgili şeylerle ilgilidirler.

    Ziraat Mühendisi, Biyolog, Botanikçi, Arkeolog ve Zoolog gibi meslekler bu zeka alanına sahip öğretmenler için uygundur. 

    Çoklu Zeka Kuramı konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Kuantum Öğrenme konusu için tıklayın.

  • Kuantum Öğrenme

    Kuantum Öğrenme

    Kuantum öğrenme kuantum fiziğini benimseyen ve kuantum fiziğinin ilkelerini temele alan bir öğrenme yaklaşımıdır. Kuantum öğrenmede temel amaç öğrencinin kendini gerçekleştirmesini sağlamaktır. Bunun için öğrenciyi merkeze alan ve öğrencinin rahat hissedeceği ortamlar oluşturmaya çalışır.

    Temel Özellikler

    Kuantum Öğrenmede önemli olan iki kavram olasılıklar ve bütünlüktür. Bir olayda kesinlik aramak yanlıştır ve olasılıkları göz önünde bulundurmamız bir gerekliliktir. Bütünlük kavramıyla anlatılmak istenen şey öğrencinin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor gelişim alanlarına hitap etmektir. Bu nedenle bir gelişim alanını atlamak öğrencinin gelişiminin yarım ve eksik kalmasına neden olabilir.

    Kuantum öğrenme bireyi bir bütün olarak geliştirmeye çalışır. Gelişim alanlarından bilişsel, duyuşsal ve psikomotor gelişimi sağlamaya çalışır. Çok yönlü gelişimi sağlamak için çabalar. Birey çok yönlü gelişimi sağlamak için de kesin yargılardan kaçınmalı, öznel gerçeklikler oluşturmalı, öznel bir perspektif oluşturmalı, gerçekleri algılama tarzını değiştirmeli olay ve olguları gerçekleştikleri ortama göre değerlendirmeli, kendi doğrularını oluşturması sağlanmalıdır.

    Kuantum öğrenmenin gerçekleşebilmesi için öğrencilerin farklı düşüncelerini destekleyen ve desteklenen bu düşüncelerini rahatça ifade edebilmelerini sağlayan ortamlar yaratılmalıdır. Öğrencilerin aktif katılım sergileyerek öğrenmeleri ve bu öğrendiklerini öznel olarak yorumlamaları sağlanmalıdır. Öğrencilerin öğrenmeyi öğrenmesi önemlidir ve öğretmen burada bunu sağlamak için rehber görevi görmelidir. Öğrenci kendini keşfeder ve bağımsızlaşarak öğrenim sürecini kendisi düzenlemeye başlar. 

    Kuantum Öğrenme Teknikleri

    • Hızlı okuma ve bağlantı kurma
    • Hızlı yazma teknikleri. Hızlı ve yaratıcı yazma
    • Tanımlar, tarihler ve rakamlar gibi ezberleme gerektiren işlemleri kolaylaştıracak hafıza güçlendirme teknikleri
    • Kavram haritaları ve zihin haritaları ile çalışma
    • Not tutma teknikleri. Zihin için en faydalı çalışma faydalı notların alınmasıdır.
    • Beyin temelli öğrenme ve çoklu zeka kuramı teknikleri kullanma
    • Matematiği kolay hale getirecek matematik oyunları ve matematik becerilerini geliştirme
    • Ders çalışma stratejileri, kişisel öğrenme biçimleri, zaman ve organizasyon yönetimi becerilerini geliştirme. 

    Kuantum öğrenme konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Basamaklı Öğretim konusu için tıklayın.

  • Basamaklı Öğretim

    Basamaklı Öğretim

    Basamaklı öğretim Nunley tarafından geliştirilmiş ve Bloom Taksonomisindeki hedef aşamalarına ayrılmıştır. Bloom taksonomisini kullanmış olan öğrenci merkezli ve yapılandırmacı öğretime dayanan modern bir yaklaşımdır. Öğrencilerin sahip olduğu farkları dikkate alan ve öğrencilerin seviyelerini arttırmaya çalışan bir yaklaşımdır. 

    Aktif öğrenme yaklaşımında olduğu gibi öğrenciler bu yaklaşımda da öğrenmelerinin sorumluluğunu alırlar. Öğretmen burada rehber görevindedir. 

    Basamaklı Öğretim Yaklaşımının Temel Özellikleri

    • Öğrenmeler 3 basamakta ve 5 aşamada meydana gelir.
    • Öğrenci merkezli bir yaklaşımdır.
    • Öğrencilerin bilişsel hedeflerinin yanı sıra ilgi ve gereksinimlerini de karşılamayı hedefler.
    • Öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkları da ele alır.
    • Öğrencilerin hazır bulunuşlukları önemlidir. 
    • Öğrenme sürecinde görevler önemlidir. Bloom’un hedef taksonomisine göre görevler verilir. 
    • Öğrencinin öğrenme yollarını geliştirmeyi amaçlar.

    Basamaklı Öğretim Basamakları

    Basamaklı öğretim 3 basamaktan oluşur. Bu basamaklar C, B ve A basamaklarıdır. Bu basamaklar kolaydan zora sıralanmıştır. Kolay olan C’den daha zor olan A’ya doğru. Görev sayısı C basamağında fazlayken A basamağında azalır.

    C Basamağı

    Eğitim görevi belirleme basamağıdır. Bu basamakta bilme ve kavrama alanına ait hedefler vardır. Bu alanda temel kavram ve ilkeleri öğrenme, bilgiler edinme ve bilgileri yorumlama vardır. 

    B Basamağı

    Eğitim görevi uygulama basamağıdır. Bu basamakta uygulama alanına ait hedefler vardır. Bilgileri transfer etme ve yeni fikirler elde etme vardır. 

    A Basamağı

    Eğitim görevini değerlendirme basamağıdır. Analiz, sentez ve değerlendirme alanına ait hedefler vardır. Analiz ve sentez yapabilme, eleştirel düşünme ve sorgulama yapabilme becerileri kullanılır. 

    Basamaklı Öğretim Aşamaları

    Basamaklı öğretim kendi içinde 5 aşamaya ayrılır. Bu aşamalar hiyerarşik olarak düzenlenmiştir.

    1. Aşama

    Hangi görevler verilecek? Öğrencilere derste veya ünitede kazacakları hedef davranışlar sunulur ve bunların içinden istediklerini seçmeleri istenir.

    2. Aşama

    Öğretim programı A,B ve C düzeylerine ayrılır. Bilme ve Kavrama hedef düzeyinde olan C basamağında bilgiler elde edilir. 

    3. Aşama

    B basamağı düzeyinde bilgiyi anlama ve gözlem gerçekleşir. Uygulama hedef düzeyinde olan B basamağı düzeyinde bilgiler elde edilir. 

    4. Aşama

    A düzeyinde bilgi edinilir ve bu bilgi analiz edilir. Böylece yeni bilgi edinilmiş olur. Analiz sentez ve değerlendirme hedef düzeyinde olan A basamağından bilgiler elde edilir.

    5. Aşama

    Öğrencinin ortaya koyduğu ürünler öğretmen tarafından dikkate alınır ve değerlendirilir. Öğrenciyle derinlemesine görüşme yapılır ve bir karara varılır.

    Basamaklı Öğretim konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Aktif Öğrenme konusu için tıklayın.

  • Aktif Öğrenme – Aşamaları

    Aktif Öğrenme

    Aktif öğrenme öğretmenin rehber olduğu, öğrencinin ise aktif olduğu bir öğretim yaklaşımıdır.Öğrenci yaparak ve yaşayarak öğrenir. Öğrenci araştırır, keşfeder, sorgular, transfer eder aynı zamanda kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu alır. Bireysel veya grupla yapılabilir. 

    Aktif Öğrenmenin Temel Özellikleri

    • Öğrenci yaparak ve yaşayarak öğrenir. 
    • Öğrenciler grupla veya bireysel olarak öğrenirler.
    • Öğrenci araştırmalar yapar.
    • Öğrenci kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu alır. 
    • Öz denetim ve öz düzenleme yapan öğrenci üst düzey bilişsel becerileri kullanır. Bunlar yansıtıcı düşünme, metabilişsel düşünme gibi becerilerdir. 
    • Öğrenmeyi öğrenme asıl önemli olan beceridir. 
    • Modern ve çapın gereksinimlerini karşılayan bir öğretim yaklaşımıdır. 
    • Ekonomiktir. Pahalı malzemelere gerek olmadan eğitim yapılabilir. 

    Aktif Öğrenme Yaklaşımında Öğrenci Özellikleri

    • Aktif ve araştırıcı özelliklere sahiptir ve etkinliklerde bulunur. 
    • Bilgiye ulaşmasını bilir. 
    • Öz yeterlilik, öz denetim ve öz düzenleme algıları ve becerileri gelişmiştir. 
    • Süreci kendisi planlar, uygular ve değerlendirir. (Öz düzenleme) 
    • Öğrenme stratejilerini kendisi seçer.
    • Kendine güvenir.
    • Üst düzey zihinsel becerileri kullanır.
    • Öğrenme için motivasyonu yeterli düzeydedir. 
    • Görev ve sorumluluktan kaçınmaz.
    • Öğrenme sürecini değerlendirir. 

    Aktif Öğrenme Aşamaları

    Öğrenci bazı aşamalarla kendi öğretim sürecini belirler. Bu aşamalar

    1. Kendi öğretim hedefini belirler.
    2. Öğrenmeyi planlar.
    3. Uygun olan öğrenme stratejisini seçer.
    4. Görev ve sorumlulukları alır.
    5. Üst düzey zihinsel becerileri kullanır.
    6. Etkinlikleri tamamlar.
    7. Öğrenme sürecini değerlendirir. 

    Avantajları

    • Öğrenci öğrenmeyi öğrenir. (En önemli özellik)
    • Öz düzenleme, özgüven ve özdenetim duyguları gelişir.
    • Okula yönelik olumlu tutumlar gelişir, motivasyon artar.
    • Derse katılım artar.
    • Etkili sınıf yönetimi sağlar.
    • Yaşam boyu öğrenmeyi sağlar. 
    • Kaygı düzeyini en aza indirir. 

    Aktif Öğrenme konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan İşbirlikli Öğrenme konusu için tıklayın.

  • İşbirlikli Öğrenme – 10 Öğrenme Tekniği

    İşbirlikli Öğrenme

    En önemli temsilcileri Vygotsky, Slavin, Bandura, Kagan ve John Dewey’dir. İşbirlikli öğrenme 3-5 kişilik gruplardan oluşan bireylerin ortak amaçlar doğrultusunda birbirlerinin öğrenmelerine yardımcı olmalarına denir. Bu gruplar heterojendir ve ulaşılmaya çalışılan amaçlar ise bir problem durumunu çözmek veya bir görevi yerine getirmektir. Diğer adı Kubaşık Öğrenme olan işbirlikli öğrenme yaklaşımının en önemli amacı ve özelliği öğrencilerin olumlu bağlılık hissederek, ortak amaçlar doğrultusunda birbirlerinin öğrenmelerine yardımcı olmalarıdır.

    İşbirlikli Öğrenmenin Temel Özellikleri

    • Sınıfta 3-5 kişilik gruplar oluşturulur ve bu gruplar heterojendir.  Heterojen olmasının sebebi öğrencilerin birbirlerinden öğrenmelerini sağlamaktır. Farklı seviyedeki öğrenciler birbirlerine yardımcı olurlar. 
    • Grupları öğretmen tarafından seçilir.
    • Öğrencilerin birbirinden öğrenmeleri sağlanır. 
    • Öğrencilerin olumlu bağlılık geliştirmeleri sağlanır. 
    • Öğrenciler arasındaki işbirliğini sağlamak için planlı bir şekilde ilerlemek gerekir. Yüz yüze iletişim oldukça önemlidir.
    • Öğrencilerin dikkatlerini sürdürmeleri ve öğrenmeye motive olmaları sağlanır.
    • Öğrenciler beraber çalışırlarken empati kurma, hoşgörülü olma, arkadaşlık, işbirliği, dayanışma gibi sosyal becerileri gelişir. 
    • Öğrencilerin öz yeterlilikleri,  benlik algıları ve özsaygıları gelişir. 
    • Öğrenciler için grup başarısının önemli olduğu kadar bireysel başarı da önemlidir. Çünkü grup başarısı birey başarısını, birey başarısı da grup başarısını etkilemektedir. 
    • Düşük yetenek seviyesine sahip olan öğrencileri ve yüksek öğrenme seviyesine sahip öğrencileri bir araya getirerek öğrencileri kaynaştırmaya çalışır. 
    • Öğrencilere aynı ödül verilir. Bu sayede olumu bağlılık geliştirmeleri sağlanmaya çalışılır.
    • Liderlik paylaşılır. Öğrenciler arasında tek bir lider yoktur. Sorumluluk öğrenciler arasında paylaşılmıştır. 

    İşbirlikli Öğrenme Teknikleri

    İşbirlikli öğrenme teknikleri olarak ayrılıp birleşme, dönüşümlü öğrenme, birlikte öğrenme, ikili denetim, ekip destekli bireyselleştirilmiş öğretim, öğrenci takımları – başarı bölümleri, karşılıklı sorgulama, takım – oyun – turnuva, akran öğretimi, tutor destekli öğretim olarak sayılabilir. İşbirlikli öğrenme teknikleri başlıkları aşağıda verilmiştir.

    Ayrılıp Birleşme (Jigsaw)

    Öğretmen grubu oluşturur. İşlenilen konu başlıklara ayrılır. Her öğrenci bir konu başlığını seçer ve bireysel olarak çalışmaya başlarlar. Daha sonra aynı konu başlıklarını seçen öğrenciler toplanıp yeni bir grupta konu hakkında tartışırlar. O konu hakkında iyice uzmanlaşan öğrenciler tekrar ilk gruplarına dönerler ve arkadaşlarına sırayla uzmanlaştıkları konuyu anlatırlar. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin dört işlemler konusunda öğrencilerden 4 kişilik gruplar oluşturulur. Her öğrenciye toplama,çıkarma, bölme ve çarpma konularından biri verilir. Öğrenciler aldıkları konuyu bireysel çalışır. Daha sonra sınıfta çıkarma, toplama, çarpma ve bölme uzmanlık grupları oluşturulur ve aynı konuları alan öğrenciler bir araya gelip tartışırlar ve uzmanlaşırlar. Daha sonra kendi gruplarına dönerek bunu arkadaşlarına anlatırlar. 

    Dönüşümlü Öğrenme 

    Konu ikiye ayrılır ve sınıfta konuyu almak için iki grup oluşturulur. Öğretmen öğrencileri ayırıp her gruba ayrı konu anlatımı yapar. Daha sonra öğrencilerin aralarında çalışarak uzmanlaşmalarını ister. Öğrenciler konu hakkında iyice uzmanlaştıktan sonra öğrencileri eşleştirir ve öğrenciler uzmanlaştıkları konuyu diğer arkadaşlarına anlatırlar. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin nem konusunu “mutlak nem” ve “bağıl nem” olarak ikiye ayıran öğretmen gruplara konuyu öğretir ve onların da uzmanlaşarak birbirlerine öğretmeleri sağlanır. 

    Birlikte Öğrenme

    Oluşturulan heterojen gruba bir proje çalışması verilir. Öğrencilerin bu çalışmayı birlikte tamamlamaları istenir. Öğrenciler grup için en üst düzeyde faydalı olma ve materyal toplama işlerinden sorumludur. Ödev bitirildiğinde tüm öğrencilere aynı puan verilir. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin teknoloji ve tasarım dersinde öğrencilerin gruplara ayrılarak proje ödevi yapmaları.

    İkili Denetim

    Öğretmen öğrencileri dörder kişilik gruplara ayrılır. Daha sonra grupları ikiye bölerek her alt gruba sorular veya çalışma yaprağı verir. Öğrenciler bunları bitirdikten sonra gruptaki ikili gruplar birbirlerinin doğru ve yanlışlarını denetler. Hem yanıtları karşılaştırırlar hem de denetleme yaparlar. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin bir ilköğretim 2. sınıf öğretmeninin öğrencilerini önce dörderli daha sonra ikişerli gruplara ayırarak çalışma yaptırması. Daha sonra dörderli grup içerisinde bulunan ikili grupların birbirlerini denetlemelerini ve karşılaştırma yapmalarını sağlaması. 

    Ekip Destekli Bireyselleştirilmiş Öğretim

    Adından da anlaşılacağı üzere içinde bireyselleştirilmiş eğitim olan keller planını da barındıran tekniktir. Bu teknikte öğrenciler gruplara ayrılır. Kendilerine konu verilir ancak bu konuları bireysel olarak çalışırlar. Verilen ödevleri ve çalışma yapraklarını bireysel yaparlar. Daha sonra grupça bireysel yapılan çalışmalar değerlendirilir. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir; 

    Örneğin “bitkiler” konusu hakkında çalışan bir grupta her öğrenciinin soruları bireysel olarak cevaplaması ancak cevapların grupça kontrol edilmesi ve değerlendirilmesi ve düzeltilmesi.

    Öğrenci Takımları – Başarı Bölümleri

    Öğretmen heterojen grupları oluşturduktan sonra gruplar öğrenecekleri konuyu seçerler. Konu üzerine çalışırlar ve konu üzerine çalıştıktan sonra öğrenciler bireysel olarak sınava alınırlar. Öğrencilerin aldığı puanlar toplanır ve grubun toplam başarısını verir. En çok puanı toplayan öğrenciler kazanmış olur ve ödüllendirilir. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin dört işlem konusunu işleyen öğretmen öğrencilere gruplara ayırır ve çalışmalarına izin verir. Öğrenciler çalıştıktan sonra bireysel olarak sınav uygular. Bu  sınavda öğrencilerin aldığı puanlar 60,45,35,80 ise grubun toplam puanı 220 olur ve en çok puanı alan grup ise ödülü kazanır.

    Karşılıklı Sorgulama

    Öğrenci ikişer veya üçerli gruplar oluştururlar. Aynı gruptaki öğrencilere soru kökleri verilir ve aynı gruptaki öğrencilerin birbirlerine sorular sorarak öğrenmeleri sağlanır. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin öğretmenin “çevre kirliliği” konusunda öğrencileri gruplara ayırması ve grupların karşılıklı sorgulama yaparak konuyu öğrenmelerinin sağlanması. 

    Takım – Oyun – Turnuva

    Öğrenciler heterojen olan gruplara ayrılırlar ve bir hafta boyunca belli bir konuya çalışırlar. Haftada bir kez yapılacak olan turnuvaya tüm materyalleri bir araya getirerek detaylı bir şekilde çalışırlar. Turnuvadan önce turnuvaya hazırlık amacıyla küçük testler ve oyunlar düzenlenir. Daha sonra turnuva yapılır ve her grubu temsilen bir öğrenci katılır. En çok puanı toplayan grup birinci olup ödüllendirilir. 

    Akran Öğretimi

    Öğrencinin diğer öğrencilere yaptığı öğretim olarak tanımlanabilir. İki türü vardır. Biri yaşça büyük öğrencilerin kendinden küçük öğrencilere öğretim yapması ve aynı yaştaki öğrencilerin aynı sınıfta birbirlerine öğretmesidir. Öğrenciler öğretirken kendileri de öğrenirler. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin ilkokul ikinci sınıfta olan ve dört işlemi iyi öğrenen bir çocuğun bu konuda zorlanan arkadaşına yardımcı olması, konuyu öğretmeye çalışması.

    Tutor Destekli Öğretim

    Tutor acemi öğretici demektir. Tutor öğrenciden yaşça büyük olabilir veya bir yetişkin olabilir. Ancak buradaki asıl amaç öğrenciyi değil, tutoru geliştirmektir. Bu sırada öğrenciye yardımcı olmak gibi bir avantajı da ortaya çıkar. Akran öğretiminde ayrıldığı temel nokta asıl geliştirilmesi istenen kişinin öğrenci değil, tutor olmasıdır. İşbirlikli öğrenmenin olduğu bu tekniğe şöyle bir örnek verilebilir;

    Örneğin öğretmen adaylarının öğretim becerilerini geliştirmek amacıyla liselerde sunum yapmaları. 

    İşbirlikli Öğrenme konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan 5E Modeli ve Yapılandırmacı Öğrenme Yöntemleri konusu için tıklayın.

  • 5E Modeli ve Yapılandırmacı Öğrenme Yöntemleri

    5E Modeli ve Yapılandırmacı Öğrenme Yöntemleri

    5E Modeli ve yapılandırmacı öğrenme yöntemleri genel olarak öğrenciyi merkeze alan tekniklerdir. Öğrencinin bilgiyi kendisinin oluşturmasına yardımcı olan ve öğretmenin rehber durumunda olduğu tekniklerdir. Öğrencinin araştırmaya ve bilgiye olan merakını bu teknikler arttırmaya çalışır.

    5E Modeli

    Girme

    5E modelinin ilk basamağı olan Girme basamağı önceki bilgilerin harekete geçirilmesi olarak da adlandırılır. Bu evrede öğretmenin yapması gerekenler;

    • Dikkat çekme
    • Güdüleme
    • Kazanımdan haberdar etmedir.

    Yeni bilgiyi önceki yapılar olmadan sıfırdan inşa etmek mümkün değildir. Bu nedenle girme aşamasıyla yukarıda sayılanlar ortaya çıkarılır. 

    Keşfetme

    5E modelinin ikinci basamağı olan Keşfetme basamağı yeni bilginin kazanılması olarak da adlandırılır. Bu evrede öğretmen, öğrenciyi yaparak ve yaşayarak öğrenmek için motive etmelidir. Öğrenci burada oldukça aktiftir ve öğretmen, öğrencinin bilgiye kendisinin ulaşması için destekler. Öğrenciler veri toplar, araştırma yapar, gözlem yapar ve deney yapar. Öğretmen parça ve bütün arasında bağ kurulmasını, kavramlar arasındaki ilişkiyi öğrencilerin görmesini sağlar. 

    Açıklama 

    Bilginin anlaşılması olarak da adlandırılan bu aşamada öğretmen aktiftir. Öğretmen burada öğrencilerin önceki aşama olan keşfetme aşamasında edindikleri bilgileri kontrol eder. Öğrencilerde tespit ettiği kavram yanılgılarını tespit eden öğretmen bu yanılgıları giderir. Öğretmenin öğrencilere açıklama yapması gerektiğinden bu aşama bu adı almıştır. 

    Derinleştirme 

    Bilginin uygulanması olarak da adlandırılan bu aşamada öğrenciler edindikleri bilgileri trasfer etmeye başlarlar. Öğrendikleri bilgileri gerçek yaşam problemleri üzerinde uygulayan öğrencilere öğretmen, uygulamaya dönük etkinlikler yaptırır. Grup çalışmalarına da yer verilebilir. 

    Değerlendirme

    Bilginin farkına varma olarak da adlandırılan bu aşamada öğrenciler edindikleri bilgiler hakkında öz değerlendirme, akran değerlendirmesi yaparlar. Öğretmenler de öğrenciler hakkında değerlendirmelerde bulunurlar. Bilginin farkına varılır ve problem çözme stratejileri belirlenir. 

    Yapılandırmacı Öğrenme Yöntemleri

    Bu yöntemler proje tabanlı öğrenme, problem çözme ve örnek olaydır. Bu teknikler daha sonra daha detaylı olarak ele alınacaktır. 

    Proje Tabanlı Öğrenme

    Öğrencilerin bilgileri kendi bilgileri ve deneyimleri aracılığıyla öğrenebilecekleri üzerine yoğunlaşan bir yöntemdir. Öğrencilerin öğrenme süreci içerisinde yaratıcı yeni bir ürün ortaya koymalarını sağlar.

    Proje Tabanlı Öğrenmenin Aşamaları

    1. Ortada bir problem durumu vardır.
    2. Bu problem durumu bilimsel süreçlerle ele alınır, üzerine çalışılır. Problem çözme basamakları kullanılarak çözülmeye çalışılır. 
    3. Ortaya bu çözümle ilgili bir ürün, iş veya performans konur. 

    Problem durumunun kazanımlara ve öğrenciye uygun olması gerekmektedir. Problem durumunun birden fazla çözüm yolu olmalıdır. Günlük yaşamla ilişkili olan problem durumunun ayrıca ilgi çekici ve merak duygusunu ortaya çıkarıcı olmalıdır. 

    Problem Çözme 

    Temel olarak bilimsel süreç ve problem çözme basamakları açısından Proje Tabanlı Öğrenme ile oldukça benzer olsa da aralarında bazı farklar vardır. İkisinde de bir problem durumu vardır ve bu bilimsel problem çözme basamakları kullanılarak çözülmeye çalışılır. Bu farklar problem çözümünde ortaya bir ürün, iş performans değil çözüm konulur. Proje temelli öğretimde birden çok disiplin alanından yararlanılırken problem çözme de tek bir disiplin alanından yararlanılır. Problem çözülür ve bir çözüm elde edilir. Bu çözüm raporlaştırılır. 

    Örnek Olay

    Örnek olay tekniğinde de diğer iki teknik gibi bir problem durumu bulunur. Ancak bu probleme durumu diğer ikisinde olduğu gibi bilimsel araştırma yöntemleri ile değil akılcı düşünme tekniği olan tartışma ile yaklaşılır. Tartışıldıktan sonra problem çözmede olduğu gibi bir çözüme ulaşılır. 

    5E Modeli ve Yapılandırmacı Öğrenme Yöntemleri konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Yapılandırmacı Öğrenme konusu için tıklayın.

  • Yapılandırmacı Öğrenme

    Yapılandırmacı Öğrenme

    Diğer adı Oluşturmacılık olan Yapılandırmacı Öğrenme eğitim kuramı geleneksel değil, modern bir eğitim kuramıdır. Bu kuramın temelini atan kişiler Piaget, Vygotsky, J. Dewey, Bruner ve Gestalt kuramcılarıdır. Yapılandırmacı eğitim kuramına göre öğrenciler bilgiyi kendi düşünce, sosyal çevre ve deneyimlerine göre oluşturmalıdırlar. Oluşturmacılık adı da buradan gelmektedir. Yapılandırmacı Öğrenme modelinde öğrenme sürecine deneyim, mantıksal düşünme süreçleri, sosyal çevre ve gözlem de dahil edilmektedir.

    Yapılandırmacı Öğrenme Kuramının Temel Özellikleri

    • Bireyin geçirdiği yaşantılar ve çevresi oldukça önemlidir. Birey bu şekilde bilgiyi zihinde oluşturur.
    • Merkezde öğretme değil öğrenme vardır. Öğrenciler öğrenmeyi öğrenirler.
    • Öğrencinin sadece ne öğrendiği değil, aynı zamanda nasıl öğrendiği de önemlidir.
    • Öğrenme sosyal bir eylemdir ve dil ile iç içedir. 
    • Sarmal tasarıma sahip olan yapılandırmacılık temel kavramlar etrafında genişler.
    • Öğrencinin bilgiyi sorgulaması esastır. 
    • Öğrencinin yaparak ve yaşayarak öğrenmesi oldukça önemlidir. 
    • Öğrencinin tutum ve ilgileri de önemlidir.
    • Hedef kavramı yerine kazanım kavramı vardır. 
    • Pozitivizmden (nesnel bilgi) postmodernizme (öznel bilgi) geçiş vardır.
    • İlerlemeci ve yeniden kurmacı anlayışla ele alınmıştır.

    Yapılandırmacı kuramın iki türü vardır. Bunlar Bilişsel Yapılandırmacılık ile Sosyal Yapılandırmacılıktır.

    Bilişsel Yapılandırmacılık

    Bilgiyi yapılandırmanın bireysel yönüne vurgu yapar. Piaget’in teorisi bilgiyi yapılandırmada temel olarak kullanılır. Bilgiyi yapılandırmayı özümleme ve uyma kavramları ile açıklamaktadır. Piaget’in kuramı ve kavramları ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayın.

    Sosyal Yapılandırmacılık

    Öğrenmenin toplumsal yönüne vurgu yapan sosyal yapılandırmacılık kuramı, Vygotsky’nin sosyal öğrenme kuramını temel olarak alır. Bu kurama göre öğrenme sadece bireysel bir eylem değil aynı zamanda sosyal etkileşimlerin de bir üründür. Sosyal öğrenme kuramı ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayın.

    Yapılandırmacı Öğrenmede Bilgi

    Bilgi Türleri

    İki tür bilgi vardır. Bunlar öznel bilgi ve nesnel bilgilerdir. 

    Nesnel Bilgi: Değişmez olan, ezberlenmesi gereken bilgilerdir. Öğretmenin çocuğa verdiği bilgilerdir. 

    Öznel Bilgi: Öğrencinin kendisinin ulaştığı bilgilerdir. Öğrenci yaparak ve yaşayarak öğrenir. 

    Yapılandırmacı Öğrenme kuramına göre elde edilen bilgiler öznel bilgiler olmalıdır. Öğrenci bilgileri kendisi oluşturmalıdır. Bilgi çocuktan bağımsız şekilde çocuğa dikte edilemez.

    Bilgi Kaynakları

    İki tür bilgi kaynağı vardır. Bunlar birincil ve ikincil kaynaklardır. 

    Birincil Kaynak: Bilginin ortaya çıktığı asıl kaynaktır. Uzmanlar bu kaynağa örnek gösterilebilir. Yaparak yaşayarak elde edilen bilgiler de birincil kaynağa örnektir. Deney yaparak elde edilen bilgiler, simülatörler de birincil kaynağa örnektir.

    İkincil Kaynak: Bilginin asıl kaynağı ile öğrenci arasında köprü görevi üstlenen kaynaklardır. Örneğin kitaplar bilgileri uzmanlardan alır ve öğrenciye sunar. Bu açıdan kitaplar, dergiler, ansiklopediler köprü görevi gördüğünden ikincil kaynaktır. 

    Yapılandırmacılıkta Öğrenci

    Öğrenci aktif ve merkezdedir. Yaparak ve yaşayarak öğrenir. Bilgiyi araştırır ve keşfeder, bilgiyi sorgular ve bilgiyi transfer eder. Kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu alır. Üst düzey düşünme becerileri olan yaratıcı, eleştirel, yansıtıcı ve metabilişi aktif olarak kullanır. 

    Yapılandırmacılıkta Öğretmen

    Öğretmen rehber ve kılavuz rolünde çalışır. Konuyu alır ve köprü görevi görerek öğrenciye iletir. Öğrencilerin özerkliğini kabul eder ve bunu geliştirmeye çalışır. Öğrencilere sorular sorarak onları problem çözmeye teşvik eder. Yani İkincil kaynak görevindedir. Sınıf ortamını düzenler. Birden fazla yöntem ve teknik kullanarak dersi işler. Bu nedenle iş yükü artmıştır. Her öğretmen yapılandırmacılığa göre aynı zamanda bir öğrencidir. Bu nedenle öğretmenler de kendilerini geliştirmeye gayret etmelidir. 

    Yapılandırmacılıkta Değerlendirme 

    Süreç ve sonuç ele alınılarak değerlendirme yapılır. Yani sadece sonuç odaklı bir eğitim anlayışı yoktur. Süreç içerisinde çocuğun yaptıkları oldukça önemlidir. Öğretmen Tümel (Otantik) Değerlendirme yapar. Performans ödevlerinden proje, ödev ve rapooru göz önünde bulundurur ve portfolyoları incelenerek değerlendirme yapılabilir. Öğretmenler değerlendirme sürecini öğrenciden bağımsız değil, öğrenciyi de işin içine katarak yaparlar. 

    Yapılandırmacı Öğrenme konusu burada sona erdi.

    Bir önceki konu olan Temel Öğretim Modeli konusu için tıklayın.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı