Tarih

Osmanlı Gerileme Dönemi – Siyasi Tarih

Osmanlı Gerileme Dönemi

Osmanlı gerileme dönemini anlayabilmek için önce Avrupa’nın genel durumunu daha sonra oluşan siyasal olayları bilmek gereklidir. Osmanlı Gerileme Dönemi siyasi tarih konu anlatımını aşağıda bulabilirsiniz.

Avrupa’nın Genel Durumu

Fransa

  • 7 yıl savaşlarında İngiltere ve Prusya’ya mağlup oldu.
  • Sömürgelerini kaybetti.
  • Fransız ihtilalini yaşadı.
  • Fransa Osmanlı’ya ait Mısır’a saldırdı.

Avusturya

  • En çok Rusya ile işbirliği yaptı.
  • Balkanlara egemen olup Ege Denizine ulaşmayı hedefledi.

Rusya

  • Çar I.Petro’nun amacı: Kırım’ı alıp Karadeniz’e inmek. Sonra Karadeniz’den daha sıcak deniz olan Akdeniz’e inmek.
  • Orta Asya ve Kafkasya’ya yayılma
  • Panslavizm’i gerçekleştirmek

Dakya Projesi: Rusya – Avusturya arasında planlandı. Eflak ve Boğdan’ı alıp Dakya adında ortak bir devlet kurmayı amaçlar.

Grek Projesi: Rus Prensi Potemkin tarafından doğu sisteminin en büyük planı
olarak adlandırıldı. İstanbul merkezli bir Rus devleti kurulacak.
Amaç: Bizans İmparatorluğunu tekrar canlandırmak.

Makyavelizm: Amaca ulaşmak için her yol mübahtır anlayışını benimsemiş, Avrupadaki dengeleri değiştirmiş düşünce akımı.

Osmanlı Gerileme Dönemi Siyasi Olaylar


Osmanlı-Venedik

  • Venedik’ten Mora alındı.

Osmanlı – İran

Rusya ve Osmanlı 1724 – İstanbul Anlaşması ile İran’ı paylaştı. Nadir Şah bu anlaşmaya tepki gösterdi.
1732’de Ahmet Paşa Anlaşması
1746’da Kerden Anlaşması (II. Kasr-ı Şirin anlaşması imzalandı)

Osmanlı – Avusturya – Rusya

1711‘de Demirbaş Şarl’ın, Poltova Savaşı sonrasında Osmanlı topraklarına girmesi ve onu takip eden Rusların da topraklarımıza girmesi sonucu Rusya ile Prut Anlaşması imzalandı (Baltacı Mehmet Paşa). Bu anlaşma ile Osmanlı’ya Karlofça ve İstanbul Anlaşmaları ile kaybettikleri yerleri alma umudu doğdu. Azak kalesi Osmanlı’ya geri verildi. Karadeniz tekrar Türk gölü oldu.

1715 – 1718’de Osmanlı – Avusturya ve Rusya’ya karşı galip geldi. Belgrad Anlaşması ile Belgrad tekrar Osmanlı’nın oldu.

1740’da Belgrad Anlaşması’na arabuluculuk yapan Fransa’ya I.Mahmut tarafından kapitülasyonlar daimi hale getirildi.

1768 – 1774 tarihleri arasında Osmanlı Devleti ile Rusya savaştı. Savaş sırasında Rusya 1770’te Çeşme’de Osmanlı donanmasını yaktı.

1774’de Osmanlı ile Rusya arasında Küçük Kaynarca anlaşması imzalandı.

Küçük Kaynarca Anlaşması

  • Kırım bağımsız oldu. İlk defa tamamı Türk ve Müslüman olan bir bölge elimizden çıktı.
  • Kırım halkı dini açıdan Osmanlı padişahına yani halifeliğe bağlı kalacak.
  • Halifelik ilk defa siyasi bir güç olarak kullanıldı. (Bir de ileride Uşi Anlaşması’nda)
  • Rusya İstanbul’da daimi elçi bulunduracak.
  • Rusya balkan topraklarında istediği her yerde konsolosluk açabilecek
  • Rusya’ya savaş tazminatı ödenecek. İlk defa savaş tazminatı ödedik. Azak kalesi tekrar Rusların eline geçti.
  • Küçük Kaynarca Anlaşması’nın orijinal metninde olmayıp Rusya’nın sonradan eklediği madde: Ortodoksların dini lideri Rusya’dır.
Aynalıkavak Tenkihnamesi

Osmanlı Şahin Giray’ın Kırım hanı olmasını bu tenkihname ile onayladı.

Ziştovi Anlaşması (1791)

Fransız ihtilalinden etkilenen Avusturya, Osmanlı ile Ziştovi Anlaşmasını yaparak çekilmiştir.

Yaş Anlaşması

Yaş Anlaşması ile Kırım’ın Rusya’ya ait olduğu kabul edildi. Osmanlı gerileme döneminde imzalanan bu anlaşmayla Kırım’ın kesin olarak kaybedildiği kabul edilmiş oldu.

El-Ariş Ateşkes Anlaşması

1798’de Napolyon Mısır’a saldırdı. Osmanlı Fransa’ya karşı ilk defa denge politikası izleyerek İngiltere ve Rusya’dan yardım istedi. İlk defa Ruslar bu olay sırasında boğazlardan geçti. Cezzar Ahmet Paşa Nizam-ı Cedit ordusu ile Akka önlerinde Napolyon’u durdurdu. Fransa ile El-Ariş ateşkes anlaşması ve 1802’de Paris Anlaşması imzalandı. Böylece Fransa Mısır’dan çıktı.

Osmanlı Gerileme Dönemi Siyasi olaylar konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Duraklama Dönemi İsyanları için tıklayınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı