Öğrenme Psikolojisi

Pekiştirme Tarifeleri

İlgini Çekebilir
pekiştirme tarifeleri

Pekiştirme tarifeleri, pekiştirecin zamana göre ya da davranışın miktarına göre verilmesini ifade eder. Bu tarifeler sürekli pekiştirme, sabit aralıklı pekiştirme, artan aralıklı pekiştirme, değişken aralıklı pekiştirme, sabit oranlı pekiştirme, artan oranlı pekiştirme, değişken oranlı pekiştirme, birleşik pekiştirme olmak üzere kendi içinde ayrılır. Pekiştirme Tarifelerini aşağıda bulabilirsiniz.

Bu konu anlatımını okumadan önce Pekiştireç ve Pekiştirme konu anlatımını okuyarak ön bilgilerinizi arttırabilirsiniz.

Pekiştirme Tarifeleri

Pekiştirme Tarifeleri üçe ayrılır. Bunlar Zaman Aralıklı Pekiştirmeler ve Oranlı Pekiştirmeler ve Sürekli Pekiştirmedir.

Sürekli Pekiştirme

Kazandırılmak istenen davranış her gösterildiğinde pekiştireç verilir. Her istenen davranış her seferinde pekiştirilir. Davranışın kazandırılması için ilk aşamada oldukça etkilidir.

İlgini Çekebilir

Örnek: Öğrenci ödevini her yaptığında öğretmenin ona çikolata vermesi.

Zaman Aralıklı Pekiştirmeler

Sabit Aralıklı Pekiştirme

Davranışın belli zaman aralıklarında pekiştirilmesidir. Pekiştirecin verileceği zaman aralığı önceden belirlenmiştir.

Örnek: Çalışanın maaşını ayın 15’inde alması.

Değişken Aralıklı Pekiştirme

Pekiştirme farklı zaman aralıklarında yapılır. Pekiştirmenin yapılacağı zaman belirsizdir. Önceden kestirilemez.

İlgini Çekebilir

Örnek: Polislerin farklı zamanlarda trafiği kontrol etmeleri.

Artan Aralıklı Pekiştirme

Pekiştirmenin yapılacağı aralık davranış her ortaya konduğunda öncekine göre sabit olarak arttırılır.

Örnek: Ödevini yapan bir öğrenci önce ilk gün pekiştirilmiş. Daha sonra iki gün sonra daha sonra üç gün sonra pekiştirilmiştir.

Oranlı Pekiştirme

Sabit Oranlı Pekiştirme

Belli sayıda tekrar edilen davranışlar pekiştirilir.

Örnek: Bir öğrencinin okuduğu her 10 kitap sonrasında bir çikolata alması.

Değişken Oranlı Pekiştirme

Farklı sayılardaki davranışların ardından pekiştireç verilir. Pekiştirecin kaç davranış sonucunda verileceği kestirilemez. Bu nedenle davranışın kalıcılığını sağlamak için en etkili pekiştirme tarifesidir.

Örnek: Öğrenciye çikolatanın bazen 5, bazen 3, bazen ise 10 kitaptan sonra verilmesi.

Artan Oranlı Pekiştirme

Her davranış ve pekiştirme sonrasında, istenen davranış miktarı arttırılır.

Örnek: Öğrenci önce 1 kitap okuyunca pekiştirilirken daha sonra 5 kitap okuyunca, 9 kitap okuyunca pekiştirilmesidir. Okunması istenen kitap miktarı kademeli olarak arttırılmıştır.

Birleşik (Katışık) Pekiştirme

Zaman ve oran aralıklı pekiştirmelerin birlikte kullanılmasıdır. Tek bir pekiştirme tarifesi yoktur birden fazla pekiştirme tarifesi birlikte kullanılmıştır.

Örnek: Bireyin maaş alabilmek için hem belirli çalışma gününü ve belli bir oranda görevi tamamlamış olması.

Pekiştirme İlkeleri

  • Daha küçük yaşlardaki çocuklar için maddesel pekiştireçler daha da etkilidir. Daha büyük çocuklarda ise sözlü pekiştireçler de etkili olmaya başlar.
  • Pekiştireç önce her yapılan doğru davranışa, daha sonra ise yalnızca üst düzey davranışlara verilmelidir. Pekiştirme tarifeleri bu nedenle doğru kullanılmalıdır.
  • Pekiştirecin miktarı da oldukça önemlidir.
  • Sürekli Pekiştirmenin bazı dezavantajları vardır. Bu dezavantajlardan biri kişinin sürekli olarak pekiştireç beklentisi içinde olmasıdır. Davranışı sadece pekiştireç için yapar hale gelmesi önemli bir dezavantajdır.
  • Her pekiştireç her bireyde aynı etkiyi yaratmaz. Bu nedenle pekiştirecin niteliği de oldukça önemlidir. Pekiştireç kültüre ve bireysel özelliklere göre seçilmelidir.
  • Pekiştirme istenilen davranıştan hemen sonra yapılmalıdır. Davranıştan hemen sonra yapıldığında davranış ile pekiştireç arasında belli bir ilişki sağlanır. Böylece pekiştirme sağlıklı bir şekilde gerçekleşir. Araya fazla zaman girerse kişi, pekiştireç ve davranışı eşleştiremeyebilir.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı