Öğrenme Psikolojisi

Premack İlkesi – Koşullu Anlaşma

İlgini Çekebilir
Premack İlkesi - Koşullu Anlaşma

Premack İlkesi ve Koşullu Anlaşma birbirleriyle sıkça karıştırılan iki edimsel koşullanma kavramıdır. Bu iki kavramı aşağıda tanımları ve örnekleriyle bulabilirsiniz.

Premack İlkesi

Kişinin yapmak istemediği bir etkinliği, kişinin yapmak istediği bir etkinlikle pekiştirmeye Premack İlkesi denilir. Ayrıca büyükanne ilkesi olarak da bilinir.

Örnek: Odasını toplamak istemeyen bir çocuğa annesinin odanı toplarsan bilgisayarla oynayabilirsin demesi güzel bir örnektir.

Pekiştireç yerine etkinlik kullanmayı seçen bu tekniği anne babalar sıkça kullanmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta istenen etkinliğin istenmeyen etkinlikten sonra verilmesidir. Yani bilgisayarla oynamak isteyen çocuğa önce bilgisayarla oyna, ödevini sonra yaparsın denmesi bu tekniğin çalışmamasına sebep olacaktır. Önce istenmeyen etkinlik yani ödev yapılmalı, daha sonra ise istenen etkinlik olan bilgisayarla oynamaya geçilmelidir.

İlgini Çekebilir

Koşullu Anlaşma

Adından da anlaşılacağı üzere Koşullu Anlaşmada anlaşma yapma vardır. Çocukla ebeveyn anlaşma yaparlar. Birey pekiştireç alabilmek için belirlenen bir koşula uyar ve pekiştireci alır. Genel olarak şöyle yaparsan ben de böyle yaparım üzerine bir anlaşma kurulur. Koşullu anlaşmayı aşağıdaki örnekle daha iyi anlayabilirsiniz.

Örnek: Ödevlerini yapmayan bir çocuğa ödevlerini yaparsa istediği bir şeyi yapacağını söylemek.

Görüldüğü üzere koşullu anlaşmada bir anlaşma yapılmıştır. Çocuk ödevlerini yapmak istemezken ebeveyn ödevlerini yapması halinde kendisinin onun istediği bir şeyi yapacağını söylemiştir.

Premack İlkesi – Koşullu Anlaşma Farkı

Premack ilkesinde her iki etkinlik de birey tarafından yerine getirilir. Ancak koşullu anlaşmada birey bir etkinliği yerine getirirken diğer etkinliği bir başkası yerine getirir.

İlgini Çekebilir

Premack ilkesi kendi kendine uygulanamazken, koşullu anlaşma kendi kendine uygulanabilir. Örneğin kişi kendi kendine “Ders çalışırsam film izleyebilirim” diyebilir. Kendi kendisiyle anlaşma yapabilir.

İkisinin arasındaki fark şu şekilde daha iyi anlaşılabilir.

Premack’ta ” Şunu yaparsan, bunu da yapabilirsin” , “Ödevini yaparsan bisiklet sürebilirsin”

Koşullu anlaşmada ” Şunu yaparsan, bunu yaparım” , “Ödevini yaparsan seni gezmeye götürürüm”

Youtube kanalımıza abone olabilirsiniz!

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı