Rehberlik ve Özel Eğitim

Psikolojik Danışma Kuramları

İlgini Çekebilir
Psikolojik Danışma Kuramları

Psikolojik Danışma Kuramları Hümanist Yaklaşım, Psikanalitik Yaklaşım, Varoluşçu Yaklaşım, Bilişsel Yaklaşım, Transaksiyonel Yaklaşım, Gestalt Kuramı, Akılcı Duygusal Yaklaşım, Gerçeklik Terapisi ve Eklektik Yaklaşımdan oluşmaktadır. Bu psikolojik danışma kuramlarını aşağıda bulabilirsiniz.

Psikolojik Danışma Kuramları ve Temel Özellikleri

Hümanist Yaklaşım

Hümanist yaklaşımın diğer adı insancıl yaklaşımdır. İnsanın doğuştan iyi olduğuna inanan ve insanın kendi kendisine yetecek kapasiteye sahip olduğunu savunan bir kuramdır. Ayrıca her insan kendini gerçekleştirme eğilimi ile dünyaya gelmektedir. İnsanın bu ihtiyacına da değer verilmeli, kendisini gerçekleştirmesine katkıda bulunulmalıdır. Kötü olan insanların kötü oluşunu çevreye bağlar. Bu nedenle insanlar masumdur. İnsanları kötülüklere iten şey aslında çevredir.

Hümanist Yaklaşımda danışman ve danışan arasında eşit düzeyde bir ilişki vardır. Bazı yaklaşımlarda olduğu gibi danışman kendini otorite olarak görmez. Danışanın kişiliğine saygı duyulur. Danışan cesaretlendirilerek kendi hayatını yönlendirme ve düzene koyma şansı verilir. Böylece danışanın özerkliğine de saygı duyulur.

Varoluşçu Yaklaşım

Varoluşçu kurama göre insan özgür bir varlıktır. Kendi kararlarını verebilir. Seçim hakkına sahiptir. Ancak insanın yaşamda bir amacı vardır. Bu yegane amaç, insanın varlığını sorgulamasıdır. İnsan ancak bu sorgulamayla kendi hayatını anlamlı kılabilir. Kendi hayatını anlamlı kılabilecek olan kişi insanın kendisinden başkası değildir.

İlgini Çekebilir

Daha önce de yazıldığı gibi insanın özgür olduğunu düşünen Varoluşçu Kuram bu özgürlükle beraber aynı zamanda insanın omuzlarına bir yük de yüklemiş olur. Bu yük sorumluluktur. Özgürlük beraberinde sorumluluğu getirir. Bu nedenle danışan sorumluluk alması için yüreklendirilmelidir.

İnsanı rahatsız eden bir gerçeklik vardır. Bu da ölümdür. Ölüm genellikle insan üzerinde pek hoş duygular yaratmaz. Ölümün hatırlattığı şeyler genel olarak yokluk duygusudur. İnsanın bir gün artık bu dünyada olmayacağını bilmesi kişide hiçlik duygusu yaratır. Bu duyguların üstesinden gelebilmek için bireyin kendi sorumlukları üstlenmesi, yaşamını anlamlı kılması ve özgür yaşama sahip olmalıdır. Bunlar varoluşçu kuramın temel özellikleridir.

Psikanalitik Yaklaşım

Psikanalitik yaklaşımın kurucusu Sigmund Freud’dur. Freud insanın dünyaya iki temel içgüdü ile geldiğini ortaya atmıştır. Bu iki temel içgüdü saldırganlık ve cinselliktir. Bu iki temel içgüdü beraberinde bazı çatışmaları da getirir. Bu çatışmaların sağlıklı çözülememesi bireyin bu güdülerden doğan sorunları bastırır ve bilinçaltına atar. Bu da daha sonraki yaşamı derinden etkiler. Bu kuram psikolojik danışma kuramları içerisinde öneme sahiptir çünkü kendisinden sonra gelen tüm yaklaşımları bir ölçüde etkilemiştir.

Freud ayrıca Psikoseksüel Gelişim Kuramını da ortaya atmıştır. Psikoseksüel gelişim kuramı Psikanalitik Kuram içerisinde yer alan, oral, anal, fallik, gizil ve genital dönemden oluşan çok boyutlu bir kavramdır. Psikanalitik kuram kişiliğin gelişiminin özellikle ilk 6 yılda geliştiğini, daha sonra bu kişilik özelliklerini değiştirmenin zor olduğunu söyler. Bu deterministik bakış açısı Psikanalitik kurama yöneltilen birçok eleştirinin çıkış kaynağıdır.

İlgini Çekebilir

Freud ayrıca ortaya yapısal kuramı da atmıştır. Yapısal kurama göre bu yapılar bireyin sahip olduğu, kişiliğin yapısını oluşturan, çatışma ve dengenin kaynağını oluşturan yapılardır. Bu yapılar İd (Altbenlik), Ego (Benlik) ve Süperego (Üstbenlik)’dur.

İd kişiliğin doğuştan gelen yanıdır. Bu biyolojik yan haz ilkesine göre çalışır ve cinsellik ve saldırganlık bu bölümde bulunur.  İd haz ilkesi ile çalıştığı için, isteklerinin hemen yerine getirilmesini ister, ertelemeye pek tahammülü yoktur. Kişiliğin bu yanı toplumdaki ahlak ilkelerini, mantık ilkelerini, koşulları ve gerçekliği dikkate almaz. Tek önemli olan şey arzuların, ihtiyaçların ve isteklerin karşılanmasıdır. 

Ego kişiliğin mantıklı yanıdır. Gerçeklik ilkesine göre hareket eder. Temel işlevi uyum olan bu benlik durumunun diğer işlevleri ise düzenleme, denge sağlamadır. Süperego ve id arasında uyum sağlamak ve ikisinin istekleriyle baş etmek de görevleri arasındadır.

Süperego kişiliğin toplumsal değerleri önemseyen yanıdır ve ahlak ilkelerini oldukça önemseyerek çalışır. İnsani değerleri, vicdanı temsil eder. İdeal olana ulaşmaya çalışırken aynı zamanda id’i sınırlandırır.

İlgini Çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı