Rehberlik ve Özel Eğitim

Rehberlik Modelleri – 5 Rehberlik Modeli

Rehberlik Modelleri

Rehberlik Frank Parsons’un 1908’de Mesleki Rehberlik bürosu kurmasıyla . Rehberliğin ortaya çıkmasından sonra rehberliğin nasıl yapılacağını gösteren rehberlik modelleri ortaya çıkmıştır. Bu rehberlik modelleri sırasıyla Parsons Modeli, Eğitimle Kaynaştırılmış Model, Özellik Faktör Modeli, Karar Vermeye Yardımcı Model ve Gelişimsel Rehberlik Modeli’dir. Bu rehberlik modellerini aşağıda bulabilirsiniz.

Parsons Modeli

Rehberlik modelleri içerisinden ilk model olan Parsons Modeli’nin kurucusu olan Frank Parsons 1908’de Boston’da mesleki rehberlik bürosu kurarak rehberliği ilk başlatan kişi olmuştur. Parsons modeli de bu mesleki rehberlik bürosunda bireylerin mesleki seçimlerine yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiştir. Parsons yaptığı çalışmalarla niteliksiz işçileri kendilerine uygun mesleklere yöneltmeyi amaçlamıştır. Bu nedenle bu dönemde rehberlik, mesleklere yönlendirme ile eşleştirilmiştir.

Parsons’un yaptığı çalışmalar klinik model adıyla da bilinen özellik faktör modelinin de temelini oluşturmuştur. Bu model aynı zamanda ölçek kullanımını da teşvik etmiştir. Ölçekler kullanılmış, kişilerin uygun olduğu meslekler belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun yanın sıra meslekleri tanıtan broşür ve kitaplar da bu süreçte kullanılmıştır.

Parsons Modeli üç aşamadan oluşmaktadır.

  1. Bireylerin incelenmesi.
  2. Mesleklerin incelenmesi
  3. Bu iki faktörden elde edilen verilerin karşılaştırılıp eşleştirilmesi. Bu yolla özellikleri en çok uyuşanları bu mesleklere yöneltme işleminin yapılması.

Eğitimle Kaynaştırılmış Model

Brewer’e göre eğitim ve rehberliğin amacı aynıydı. Bu nedenle rehberlik bireyin okula, çevresine uyumunu sağlamalıdır. Eğitimin de rehberliğin de amacı olan bireyin çevresiyle uyumlu, sağlıklı, başarılı ve üretken olması sağlanmalıdır. Bireylere bu sayılanlar ders gibi öğretilmelidir. Eğitimle kaynaştırılmış model rehberliğin okullara girmesini sağlamış ve rehberliğin ders saati olarak diğer dersler arasında yer almasına önemli katkılarda bulunmuştur.

Parsons modeli genel olarak yetişkinlere hizmet vermekteydi. Yani eğitimini bitirmiş bireyler parsons modeli ile mesleklere yöneltiliyordu. Bu modelin geç kalmış bir model olduğu gerçeği gün yüzüne çıktıktan sonra bireylere eğitim alırken, okulda rehberlik hizmetlerinin verilmesi düşüncesi güçlendi. Rehberlik eğitimle kaynaştırılarak okullarda sunulmaya başlandı. Eğitimle kaynaştırılmış modeli parsons modelinden ayıran tarihsel gerçeklik bu olmuştur.

Özellik Faktör Modeli

Williamson’un geliştirdiği Özellik Faktör Modeli Klinik yaklaşım olarak da bilinen bu yaklaşım özünde Parsons’un modeline oldukça benzemektedir. Özellik Faktör modeli de bireylerin özelliklerinin ayrıntılı incelenmesine önem verir. Sorunun nedenini ortaya çıkarmanın sorunun çözümünde en önemli aşama olduğu görüşünü benimsemiştir. Sorunun nedenleri yeterli bir şekilde belirlenmişse sorunları giderici öneriler verilir. Diğer adı olan klinik yaklaşımdan da anlaşılacağı gibi ölçek, test, gözlem ve diğer araçlara oldukça önem vermektedir. Bu şekilde bilimsel araçlarla çalışılmıştır. Bugün kullanılan birçok ölçme aracının ve toplu doya sisteminin ortaya çıkmasında etkili olmuştur.

Karar Vermeye Yardımcı Model

Bu modele göre rehberlik bir karar verme sürecidir. Rehberliğin bireyin meslek seçiminde karar vermesine yardımcı olması gerektiğini savunmuştur. Ancak bu kapsam giderek artmış ve günlük hayatta tercih durumlarının oluştuğu birçok duruma dahil edilmiştir.

Gelişimsel Rehberlik

Gelişimsel rehberlik modeline kadar olan diğer tüm modeller geleneksel rehberlik modelleri arasında sayılmakta, gelişimsel rehberlik ise modern rehberlik modeli olarak ele alınmaktadır. Gelişimsel rehberlik modeli temeline gelişim kuramlarını alır. Bireyin sürekli olarak gelişim halinde olduğunu ve rehberliğin amacının bu gelişimi en iyi şekilde desteklemek olduğunu savunmaktadır.

Rehberlik sadece yaşamın belli bir dönemine sığdırılamaz. Bireyin gelişimi sürekli olduğu için birey yaşamının her döneminde rehberliğe ihtiyaç duyar.

Gelişimsel rehberlik bireyin belirli bir yönüne odaklanma kalmaz. Bireyin tüm yönleriyle bütünsel olarak gelişimini destekler.

Gelişimsel model bireyin kendini ve çevresini tanımasına yardımcı olur. Bireyin problemlerin kişiler arası ilişkilere dayandığı düşünüldüğünden sosyokültürel etmenler göz önünde bulundurulur. Bireyin kendine yetebilmesi ve diğerleriyle doyurucu ilişkiler kurması önemlidir.

Rehberlik Modelleri konusu burada sona erdi. Diğer Rehberlik konularını görmek için tıklayın.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı