Gelişim Psikolojisi

Soyut İşlemler Dönemi

Soyut İşlemler Dönemi

Soyut işlemler Dönemi Piaget’nin bilişsel gelişim kuramının son evresidir. Yani bu dönemden sonra bilişsel gelişim tamamlanır. Bu dönem 12-18 yaşları arasını kapsar. Soyut işlemden kast edilen ise somut olmayan, elle tutulamayacak şekilde yapılan işlemlerdir. Somut işlemler döneminde çocuk sadece var olan durum ve olaylarla uğraşırken soyut işlemler döneminde ergen, geçmiş ve gelecekle ilgili, somut olarak var olmayan işlemleri de yapabilecek seviyeye ulaşır. 

Soyut İşlemler Döneminin Özellikleri

  • Soyut Bilimsel Düşünme
  • Tümevarımsal-Tümdengelimsel Düşünme
  • Olasılıklı (Hipotetik) Düşünme
  • Kombinasyonlu/Birleştirici Düşünme
  • Göreceli Düşünme
  • Analoji
  • Metabilişsel Düşünme
  • Ergen Benmerkezciliği

Soyut-Bilimsel Düşünme

Fiziksel nesneler yerine sözcükleri kullanarak kıyaslama, grup oluşturma, düzenleme yapma gibi üst düzey becerileri yaparak problem çözme becerisi edinmektir. Birey kendi bakış açısını kullanabildiği gibi başkalarının bakış açısını da kullanabilir. Bu bakımdan oldukça esnek ve işlevsel bir düşünme becerisidir. 

Tümevarımsal Düşünme

Özel olaylar arasında bağlantı kurarak genele ulaşma becerisidir. Örneğin bir Fransız sinemasından bir filmi beğenen bir kişinin Fransız sineması güzeldir demesi.

Tümdengelimsel Düşünme

Genel olarak var olandan özel olanlar arasında bağlantı kurmaktır. Örneğin tüm fransız filmlerinin güzel olduğunu düşünen birisinin bir fransız filmi gördüğünde bu da güzeldir demesi.

Hipotetik Düşünme 

Olasılıklı düşünme de den,len hipotetik düşünme, kişinin denenceleri somut olarak denemeden önce bu denemeleri aklından varsayımsal olarak yapması, zihninde gerçekten yapıyormuş gibi denemeler yapmasıdır. Kişinin aklına birden fazla deneme gelir. Bunları zihninde dener, tek birini seçer veya bunları birleştirerek yeni bir deneme oluşturup uygulamaya geçer. Eğer bunları birleştirip tek bir çözüme ulaşırsa buna kombinasyonlu düşünme denir. 

Göreceli Düşünme 

Kişinin kendi bakış açısından değil de bir başkasının bakış açısından bakabilme becerisidir. Kişi zamana, kişiye veya yere göre düşünebilir. Bir problem durumunda çözüm için kullanılabilir.

Metabilişsel Düşünme

Bireyin kendi düşüncelerinin farkında olması, düşünmeyi düşünebilmesidir. Birey öğrenme ve düşünme süreçlerinin farkındadır. Bu beceri bireyin daha hızlı öğrenmesini ve kendi öğrenmelerini düzenlemesini sağladığı için öz düzenleme becerisine sahip olmasını sağlar.Soyut işlemler dönemi gelişim evresinde bulunan çocuklar metabilişsel düşünmeyi kazanırlar.

Analoji

Bireyin bilinmeyen yani soyut olan bir kavramı veya durumu bilinen yani somut olan durumlardan yola çıkarak açıklamasıdır. Örneğin dünyanın şeklini anlatmaya çalışan bir öğretmen dünyayı portakala benzetebilir. 

Ergen Benmerkezciliği

Ergen bu dönemde sürekli olarak başkalarının kendini izlediğini ve kendisinin sürekli başrolde olduğunu düşünür. Bu benmerkezcilik çocukluktaki benmezcilikten farklıdır çünkü ergen başkaları ne der? sorusunu kendine sormaktadır. Çocuklarda ise bu yoktur.

Hayali Seyirciler ve Kişisel Efsaneler

Hayali seyirciler ergenin herkesin sürekli olarak kendini izlediğini düşünmesidir. Böylelikle ergen çevresindekileri kendine hayali seyirci olarak seçmiştir. 

Kişisel efsaneler ise ergenin yaşadığı olayların sadece kendi başına geldiğini düşünmesi ve efsaneler yaratmasıdır.

Omnipotent Düşünme

Ergenin benim gücüm her şeye yeter, her şeyi yapabilirim düşüncesidir. Bana bir şey olmaz düşüncesi de buna dahildir. Bu düşünce biçimi ergenin birçok tehlikeli davranış göstermesine neden olmaktadır. 

Soyut İşlemler Dönemi konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Somut İşlemler Dönemi için tıklayın.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı