PDR

Varoluşçu Yaklaşım Teknikleri

Varoluşçu Yaklaşım Teknikleri

Varoluşçu yaklaşım insanın anlam arayışı içinde olan özgür bir varlık olduğunu vurgulayan bir psikolojik danışma kuramıdır. Varoluşçu yaklaşımın temsilcileri Rollo May, Viktor Frankl ve Irvin Yalom’dur. Varoluşçu Yaklaşım Teknikleri hakkında detaylı bilgiyi aşağıda bulabilirsiniz.

Temel Varoluşçu Yaklaşım Teknikleri

Sözsüz Davranışlara Dikkat Etme

Güzel söz söyleme sanatı varsa bir de güzel dinleme ve anlama sanatı vardır. Dolayısıyla sözsüz davranışlara dikkat etmenin amacı danışanın anlaşıldığını ifade etmek, sözcüklerle ifade edemediklerini yakalayarak daha iyi anlayabilmektir. Beden dilini çok iyi bilmek gerekmektedir.

Örnek: Danışman, Fatma’nın sergilediği sözsüz işaretleri gözler. Fatma, sürekli başı önde, göz  göze gelmekten kaçmaktadır. Danışman, danışana bu duruma odaklanmasını ve ne yaşadığını söylemesini ister. Danışan bunun üzerine, kendisini dışlanmış, yalnız, üzüntülü hissettiğini, başkalarından kaçarak kendisini rahatlattığını söyler.

Kendini Açığa Vurma

İletişim sırasında yardım alanın yardım edende ortaya çıkardığı güçlü duyguların uygun bir şekilde ifade edilmesidir. Danışanın anlattıklarına yardımcı olacağını ve kendisiyle benzer duygu, düşünce ve davranışları yaşadığımızı hissettirmenin gerekli olduğu anlarda kullanılır. Danışmanın kendini açması iki şekilde olur: terapi süreci hakkında veya terapistin kendi varoluş mücadelesi hakkında.

Örnek: Danışman yeri geldiğinde danışana kendini açmalıdır. Kendi varoluşu hakkında, hayat içerisindeki anlam arayışı ile ilgili bazı şeyler paylaşabilir.

Paradoksal Niyet

Danışana sıkıntı veren bir semptom veya problem ve yaşantıyı bilerek “sonuna kadar” yaşaması için onu cesaretlendirme vardır. Her ne ise, korkumuzu sonuna kadar yaşayınca, son derece büyük olan bu korkumuz bizim insanca kendimize gülme kapasitemiz ile bağlantı kurar ve semptomumuzdan uzaklaşırız.

Örnek: Ayşe katıldığı doğum günü davetinde, popüler olmayan bir bakış açısına alenen taraftar olunca, oradaki bir arkadaşı ona dönüp “Sen gerçekten bir aptalsın” demiş. Ayşe, savunmaya geçmektense “Biliyorum. Tamamen bir aptalım. Aptallıktaki derecemin bir ölçüsü bile yok. Bunun için ne yapabilirim?” diye cevap vermiş. Ona hakaret eden arkadaşı hiçbir şey diyememiş ve davetteki herkes gülerek bunu eğlenceli bulmuş.

Paranteze Alma

Danışma sürecinde danışanın dini, ırkı, cinsiyeti, sosyo-ekonomik durumu, yaşantısı, eğitim durumu vs. ne olursa olsun karşımızdakini ya da karşımızdakini olduğu gibi kabul etmeyi amaçlamaktadır. Danışma sürecine başlamadan önce uygulanmaya başlanır ve danışma süreci içinde de devam eder ta ki danışma süreci sonlanana kadar.

Örnek: Danışman, danışanı ile birarada oldukları zamanlarda kendi inançlarını ve değerlerini net bir şekilde katmamak için kendini zorlar. Ama bunu tam olarak gerçekleştirmenin mümkün olmadığının farkındadır, onun için kendi malzemelerini paranteze alır, ancak bunların üzerine odaklanmadan onların orada olduğunu bilir.

Dikkati Dış Dünyaya Yöneltme

Kişiler arasında dış dünyaya ilişkin farkındalıkta, sözel yönerge takibinde, göz temasında, dikkati toplama, yöneltme ve sürdürmede, karşılıklı etkileşimde önemli düzeyde farklılıklar söz konusudur. Dolayısıyla bu teknik bu farklılıkları fark etmek amacındadır. Danışanın danışma sürecinde çok fazla şeyin, olumlu ya da olumsuz, kendisinden kaynaklandığını dile getirmeye başladığı anlarda kullanılır. Danışma sürecinde çok fazla konuşmayan danışanlara uygulanmaması gerekir.

Örnek: Daha çok kendi isteklerini, ihtiyaçlarını karşılamak için hayatını adayan bir danışan vardır ve bu danışan bu davranışlarını uzun bir süredir devam ettiriyorsa danışman olarak bu danışanı dış dünyaya yöneltmeli ve kendi dışındaki olaylara, durumlara bakış açısını sorup neler hissettiğini araştırabiliriz.

Rüya Analizi

Rüyalar takıntıların haykırmasıdır. Rüya analizi yurtdışında psikiyatrik tedavilerde sıklıkla uygulanmaktadır. Rüya tabiri ile karıştırılmamalıdır. Analiz için eğitim almak, sembolleri bilmek şarttır. Danışan danışma sürecinde kendi yaşamını etkilediğine inandığı bir rüyasını anlatmaya başladığı zamanlarda kullanılmalıdır. Her imaj ve simge incelenmeli ve rüya sahibi için anlamı saptanmalıdır. Rüya tabiri ile kesinlikle karıştırılmamalı ve bu teknik üzerinde yoğun araştırma ve çalışma yapıldıktan sonra kullanılmalıdır.

Örnek: Şato gibi bir yerdeyim, salondan her iki yana sağa sola açılan merdivenler var. Ve ben sol taraftaki merdivenlerin yukarısındayım, aşağı doğru iniyorum ve iki siyah pelerinli adamların arasında Leonardo Da Vinci var çok yaşlı, sakalları ve saçları birbirine karışmış ve çok uzun. Burada anlatılan örnek rüyada, danışman, danışanla birlikte bu rüyanın anlamını incelerler, bunun danışanın ailesi ile olan ilişkisini, kendisini nasıl hissettirdiğini araştırırlar.

Yönlendirilmiş Fantezi

Danışanın çok değer verdiği bir yakınını kaybettiğinde ve kişinin kendi yaşamının muhasebesini yaptırmak istenildiğinde bu teknik kullanılır. Amacı danışanlardaki ölüm farkındalığını artırmaktır. Danışandan bir şekilde kendi ölümünü düşünmesini, cenazesinin nerede, ne zaman, nasıl olduğunu, arkasından neler söylendiğini hayal etmesi istenir.

Örnek: Danışman danışandan ölüm anını ve sonrası durumları hayal ettirerek, o güne kadar yaşadıklarının bir muhasebesini çıkarmasına yardımcı olur, hayattan ne elde ettiğini, hayata neler kattığını, yakınındakileri, uzağındakileri daha iyi hissetmesine yardımcı olur. Danışan bu hayatta yalnız olup olmadığını da bu sayede daha iyi kavrar. Yaşamındaki anlamın ne olduğu daha açık olarak ortaya çıkmış olur.

Kaynaklar

Murdock, N. L. (2013). Psikolojik Danışma ve Psikoterapi Kuramları ( F. Akkoyun, Çev.). Ankara: Nobel.

Gerrig, R. J. ve Zimbardo, P. G. (2013). Psikolojiye Giriş Psikoloji ve Yaşam ( G. Sart, Çev.). Ankara: Nobel.

Gladding, S. T. (2013). Psikolojik Danışma (N. V. Acar, Çev.). Ankara: Nobel.

Hackey, H. ve Cormier S. (2008). Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri: Psikolojik Yardım Süreci El Kitabı (T. Ergene, S. S. Aydemir Çev.). Ankara: Mentis Yayıncılık. (Orijinal eser 2005 yılında basılmıştır.)

Varoluşçu Yaklaşım Teknikleri konusu burada sona erdi.

Diğer kuramların tekniklerini görmek için tıklayın.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı