Gelişim Psikolojisi

Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı

İlgini Çekebilir
Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı

Vygotsky öğrenme ve bilişsel gelişim için sosyo-kültürel değişkenleri de ele almıştır. Bu, gelişim psikolojisine en büyük katkısı olmuştur. Öğrenmelerin yakınsak gelişim alanında etkileşimle gerçekleştiğini söyler. Yakınsak gelişim alanıyla kastedilen ise çocuğun kendi başına değil, diğerlerinin yardımıyla yapabileceği etkinliklerin toplamıdır. Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı için gerekli kavramlar aşağıda verilmiştir.

Yakınsak Gelişim Alanı

Genel olarak yakınsak gelişim alanı  çocuğun kendi başına değil, diğerlerinin yardımıyla yapabileceği etkinlikleri tanımlar. Yani çocuğun kendi başına yapabildikleri ile sadece yetişkinlerle beraber yapabildiklerinin farkıdır. Arada kalan bu etkinlikler bireyin yakınsak gelişim alanını içerir. Ancak bu kavram farklı tanımları ve varsayımları içeren kompleks bir kavramdır.

Vygotsky’nin ortaya attığı bu kavram 3 temel varsayımdan oluşur. Bunlar;

Genellik Varsayımı

İlgini Çekebilir

Birey tek başına belli sayıda görevi başarabilirken başkalarının işbirliği ile daha fazla sayıda görevi başarabilir.

Yardım Etme Varsayımı

Bu varsayım ise yetişkin veya çocuktan daha yetenekli akranın çocuğa olan yardım etme biçimini ifade eder. Çocuk işbirliği ve yardım yoluyla çok daha zor ve karmaşık görevleri başarabilir.

Potansiyellik Varsayımı

İlgini Çekebilir

Bu kavram, çocuğun öğrenmeye olan potansiyelini, kişilik özelliklerini ve hazırbulunuşluğunu vurgular. Her çocuğun potansiyelini ve sınırlarını ifade eden belli çizgiler vardır ve çocuk, bu çizgilerin dışına çıkamaz.

İçsel Konuşma 

İçsel konuşma çocukların iç dünyalarında yaptığı konuşmalardır. Özellikle zor bir görevle karşı karşıya kalan çocuklar sık sık kendileriyle konuşur. Ancak bu dışa vurulan ses büyüyünce sessizleşir.

Özel Konuşma

Bireyin yanında biri olsa da sesli bir şekilde düşünmesi, konuşmasıdır. 2-3 yaşlarından 7 yaşına kadar sürer. 7 yaşından sonra ise devreye içsel konuşma girer. 

Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı Özellikleri

Çocuklar öğrenmeye çevrelerinden başlarlar Bu nedenle öğrendikleri dil, kavramlar, beceriler vs. kaynağı çevreleridir. Çevre öğrenmeyi ve zihinsel gelişimi belirler. Bu nedenle zihinsel gelişim içsel süreçlerin etkisiyle değil, dışsal yani çevresel süreçlerin etkisiyle meydana gelir.

Bilişsel gelişim başkalarının yoğun etkisi olan bir seviyeden bireyin kendi etkisinin daha da arttığı yöne doğru bir ilerleme gösterir. Öğretmenlerin ve ebeveynlerin yapmaları gereken şey çocuğa yaptıkları dışsal denetimi zamanla azaltıp çocuğun içsel denetimini arttırmaya teşvik eden davranışlarda bulunmaktır. Çocukların zamanla bağımsız hale gelmeleri sağlanmalıdır. 

Vygotsky’e göre tüm süreçler insanlar arasındaki etkileşimlerle başlar. Dil bu süreçlerin temel taşıdır. Kişi kendini ve sosyal çevresini dil ile düzenler. Kültür ve dil bizim tüm süreçlerimizi etkileyen önemli yapı taşlarıdır. 

Vygotsky’nin Bilişsel Gelişim Kuramı konusu burada sona erdi.

Bir önceki konu olan Bruner’in Bilişsel Gelişim Kuramı için tıklayın.

İlgini Çekebilir
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı